Çiftçinin alım gücünün düşmesi ile traktör satışları da hızla gerilerken, yerli traktör üreticisine bir darbe de ithal traktörlerden geldi. Yaklaşık 10 yıl önce 50 bin olan traktör satış rakamları, geçen yıl 24 bine kadar gerilerken, Türkiye'de satılan 20'nin üzerinde ithal traktör markası, yerli firmaları sıkıntıya soktu. Bu yılın ilk iki ayında kapasitelerinin ancak yüzde 40'ını kullanabilen yerli üreticiler, ithalatın çeşitli kalite standartlarına bağlanmasını istiyorlar.
Türkiye'de son yıllarda Japonya'dan Sırbistan'a kadar çeşitli ülkelerden traktör geliyor. İthal traktörlerin bir bölümü gerekli standart ve servis ağına sahipken, bazı markaların yeterli kalite düzeyinde olmadığı ifade ediliyor. Geçen yıl yapılan ithalat 126 milyon doları buldu. Traktör ithalatında özellikle Hint malı Farmtrack, Mahindra, Tafe gibi markalar öne çıkıyor. Çin traktörlerinin de önümüzdeki günlerde piyasada yer alması bekleniyor.

Barakada montaj yapılıyor
Erkunt Traktörleri Genel Müdürü Zeynep Erkunt Armağan, kalite standartlarına uymayan nitelikte traktörlerin Türkiye pazarına yoğun şekilde girdiğini öne sürdü. 2006 yılında ithal traktör sayısının 7 bine ulaştığını dile getiren Armağan, "Biz dünya çapında marka olmuş, kalitesi bilinen traktörlerin ithalatına karşı değiliz. Ancak üçüncü dünya ülkelerinde üretilen bazı markalar, çeşitli izinler alıp çiftçilerimize satışa sunuluyor. Gerekli kontroller yapılmıyor. Avrupa onaylı belgemiz olmasına rağmen Macaristan'da 28 maddelik kontrolden geçtik. Traktörlerimiz Sudan'da 600 saat testten geçti. Aynı kontrollerin ve standartların ülkemizde de olmasını istiyoruz" dedi.
Bazı ithal traktör markalarının yurtdışında parçalanıp getirildikten sonra Türkiye'de yeniden monte edilip satıldığını öne süren Armağan, "Barakada montaj yapılıyor. Buna rağmen Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan onay, Tarım Bakanlığı'ndan zirai kredilendirme belgesi almayı başarıyorlar. Bu firmalar Türkiye'de üretim yapma derdinde değiller" diye konuştu.

Marka sayısındaki artış normal değil
Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Tarım Alet ve Makineleri Sanayi Özel İhtisas Komisyonu Raportörü ve New Holland Trakmak firmasının danışmanı olan Prof.Dr. Ünal Evcim, standartlara uymayan ithal traktörlerin Türk tarımı ve yerli sanayi için tehdit olduğunu söyledi. Özellikle son yıllarda döviz kurundaki düşüş ve traktör satışlarındaki kısmi canlanmanın ithalatı tetiklediğini vurgulayan Evcim, "Şu an piyasada 30'un üzerinde marka olduğunu biliyoruz. Çin malı traktörlerin de Türkiye'ye girmeye hazırlandığı bilgisini alıyoruz. Bu normal bir gelişme değil. Artan oyuncu sayısıyla birlikte kalitesiz traktörlerin satılması, çiftçimize ve ülke ekonomisine büyük zarar verir" dedi.
Türkiye'ye dışarıdan traktör getirilmesi için çeşitli şartlar aranması gerektiğini ifade eden Evcim, " Mutlaka kalite standartlarına uygun traktör ithal edilmeli. Sadece satmak yetmez, satış sonrası teknik destek de verilebilmeli. Ayrıca yaygın bir sevis ağıyla hizmet sunulması gerekiyor. Nasıl ülkemizde üretilen traktörlerin ihracatında kalite standartları isteniyorsa, aynı ölçütler ithalatta da uygulanmalı" diye konuştu.

Yenilenmesi gereken 674 bin traktör var
Zeynep Erkunt Armağan, Türkiye'de trafiğe kayıtlı 1 milyon 290 bin 679 traktör bulunduğunu, bu traktörlerin yüzde 52.3'üne denk gelen 674 bin adetinin 20 yaşın üzerinde olduğunu belirtti. Armağan, "Traktörlerin yüzde 22.7'si 10-20 yaş arası. Sadece yüzde 25'i 0-10 yaşında. Yaşlı araçlar performans kaybına yol açıyorlar, çok yakıt tüketiyorlar ve çevreye zarar veriyorlar. Hurda otomobil teşviği ile eski arabaların trafikten çekilmesi uygulaması traktörde de olmalı" dedi.

Türkiye'de satılan traktör markaları
Türkiye'de üretilenler
Massey Ferguson (Uzel)
New Holland, Case (Tür Traktör Fabrikası)
Fiat (Alçelik)
Steyr (Başak)
Erkunt (Erkunt)
Hema, Universal, Valtra (Hema)

İthal edilenler
İtalya
Same, Lombardini, Landini, Lamborghini, Goldoni, Carraro
Almanya
Claas, Deutz, Fendt
ABD
Ford, John Deere, Inter
İngiltere
Mc Cormick, Leyland, Holden
Diğer
Kioti, LG (Güney Kore), Ursus (Polonya), Zetor (Çek Cumhuriyeti), IMT (Sırbistan), Farmtrack, Mahindra, Tafe (Hindistan), Shibaura, Kubota (Japonya), ITM Co. (İran),

Kaynak: TÜİK

Traktör üretim, ithalat ve satış adetleri

YIL
ÜRETİM
İTHALAT
SATIŞ

1997
55.565
2.197
51.471

1998
60.5
1.987
50.555

1999
27.435
802
20.082

2000
37.434
1.018
28.815

2001
15.052
137
10.262

2002
10.652
279
6.601

2003
28.794
988
17.276

2004
38.627
4.207
32.132

2005
34.897
6.433
29.508

2006
36.941
7.322
35.708

2007
33.538
4.198
24.000*


*2007 rakamları tahminidir.

Kaynak: Otomotiv Sanayii Derneği