HASTALIKLARI, ZARARLILARI VE MÜCADELESİ


5.1. Hıyar Hastalıkları





Hıyar adi mozaik virüsü:

Yapraklarda açık yeşil mozaik lekeleri halkalar ve dalgalı çizgiler yapar. Bazı
yaprak bitleri ve emici böceklerle yayılır.







Hıyar Kabarcık Mozaik Virüsü:

Özellikle seralarda yetiştirilen hıyarlarda görülür. Yaprak veya meyve üzerinde
koyu yeşil benekli mozaik lekeleri görülür. Verimi ve kaliteyi düşürür. Virüs
hastalıklarına karşı tohumlar dezenfekte edilmelidir ve ilaçlı mücadele
yapılmalıdır.



Yalancı Mildiyo Hastalığı:

Yapraklar üzerinde önce küçük soluk yeşil veye
sarımsı lekeler belirir. Yaprağın alt yüzeyinde ve bu lekelerin altında gri veya
menekşe renginde bir küf tabakası görülür. Şiddetli şekilde hastalanan yapraklar
sararır sonraları kahverengiye döner. Bitki koruma şubesinin tavsiyelerine göre
Mancozeb, Propineb, Zineb ve Maneb gibi ilaçlar kullanılarak mücadelesi
yapılabilir.



Külleme:
Bitkilerin
özellikle yaşlı yapraklarında görülür. Genellikle önce yaprağın üst yüzeyinde
parça parça, nispeten yuvarlak lekeler belirip sonradan bu lekeler birleşerek
yaprağın her iki yüzeyini, yaprak sapını ve gövdeyi kaplar. Yapraklar kuruyup
dökülür, bitkideki gelişme durur. Yaz boyunca rüzgar ve böceklerle etrafa
yayılır. Kültürel önlem olarak hasattan sonra hastalıklı bitki yaprakları ve
tarla içindeki civarındaki yabancı otlar toplanarak yakılmalıdır. Bu hastalığa
karşı en ucuz ve kolay mücadele toz kükürtle yapılır. Mücadele için dekara 2-3
kg toz kükürt yeterlidir.



Hıyar sap çürüklüğü:
Bu
hastalık yaprak, kök ve meyvelerde görülebilir bitki solar ve bir iki gün içinde
bütün fideyi sararak öldürür. Gelişmiş bitkilerde hastalık önce ana gövde ve yan
dalların toprağa yakın yerlerinde başlar. Önceleri sapta yumuşak sulu bir
çürüklük halinde görülür. Daha sonra bu çürüklük dallara ve köklere doğru
ilerler. Mücadelede toprak kimyasal maddelerle dezenfekte edilmeli ayrıca
haftada bir defa Zinep, Ziram, Ferham ve Maneb gibi ilaçlardan 100 lt suya 400
gr karıştırılarak fideler ilaçlanmalıdır. Kültürel önlem olarak da hastalık
görülen sahalarda toprak en az iki yıl boş bırakılmalı veya uygun bir münavebe
uygulanmalıdır.



Hıyar Köşeli Leke Hastalığı:

Yapraklarda sarı lekelerle başlar sonra lekeler esmerleşir, delinir veya birbiri
ile birleşerek yaprağın tüm yüzeyini kaplar. Lekelerin özelliği damarlarla
sınırlanmış köşeli olmalarıdır. Mücadele için aynı yerde arka arkaya hıyar
yetiştirilmemeli tohumlar uygun köklerden alınmalı ayrıca eğer gerekiyorsa
dezenfekte edilmelidir. Hastalık görülmeden bitkilere %1’lik bordo bulamacı
serpilmeli ve ilaçlama 15 gün arayla tekrarlanmalıdır.



5.2. Hıyarın Zararlıları



Danaburnu:
Bitkilerin
köklerini ve köke yakın boğaz kısımlarını kemirerek kurumalarına neden olur.
Mücadele için 8 kg kepeğe 100 ml Metil Parathion 35, 400 gr Chlorpyriphos ethyl
25, 250 gr Trichlorfon 80 veya 10 kg kepeğe 100 gr Endosülfon 32.9 veya 500 gr
Endosülfon 5 karıştırılır ve hafifçe nemlendirilerek serpilir.



Kırmızı Örümcekler:
Gözle
çok güçlükle farkedilecek kadar küçüktürler yaprakların öz suyunu emerek
sararmalarına ve kuruyup dökülmelerine neden olurlar. Dicofal, Tetradion ve
Malathion gibi ilaçlardan biri ile ilaçlama yapılabilir.



Yaprak Bitleri:

Hortumlarını sokarak bitkinin öz suyunu emerler büyümeyi engelleyip meyvelere
zarar verirler. Bitkilerde görülür görülmez Nikotin sülfatlı veya Onganik
fosfatlı mücadele yapılmalıdır. Bu amaçla Bromophos, Diazinon Fenitrothion veya
Malathion gibi ilaçlar kullanılabilir.



Agrotisler:
Danaburnu
gibi özellikle genç bitkileri boğaz kısımlarından keserek büyük zarar yaparlar.
Mücadele için 10 kg kepeğe bileşiminde %40 Aldrin bulunan ilaçlardan 160 gr
ilave edilerek hazırlanan yem dekara 6-7 kg hesabı ile serpilmelidir.



Kök ur Nematodu:
Kök
bölgesinde urlar meydana getirerek köklerin su ve besin maddeleri alımını
güçleştirir. Tohum ekimi veya fide dikiminden 3-4 hafta önce toprak ilaçla
dezenfekte edilmelidir. Büyüme devresinde bitkiyi genç safhada yakalarsa bitki
köklerinin etrafına yanmış çiftlik gübresiyle malç yapıp yeni köklerin gelişmesi
sağlanır. Ayrıca 100 lt suya 150 gr Paratihon karıştırılarak ilaçlama
yapılabilir.