Petrol fiyatlarındaki yükselişin de baskısıyla dünya otomotiv sektörü özellikle de ABD ciddi sıkıntılar yaşıyor. Amerikan otomotiv devi General Motors bir süre önce 10 binden fazla insanın çalıştığı 4 fabrikasını kapatma kararı aldı.
Gerekçe satışların düşmesi. Chrysler ve Ford da satışlarının yüksek oranda gerilediğini açıkladı. Chrysler bir fabrikasını kapatmaya 2000'den fazla işçi çıkarmaya hazırlanıyor. Avrupa'da da benzer olumsuzluklar hissediliyor. İsveçli Volvo ilk çeyrekte 90 milyon Avro zarar ettiğini 1.500 kişinin işine son vereceğini bildirdi. Bunların yan sanayiye çalışanlara vs. pek çok kesime zincirleme etkisi söz konusu...
Dünyanın batı yakasında bunlar olurken Türk otomotiv sektöründe neler oluyor? İç pazarda ciddi daralma göze çarpsa da ihracattaki yüksek oranlı artışlar üretim artışının devam etmesini sağlıyor. Otomotiv şu an en fazla üretim artışının olduğu sektörlerden.
Otomotiv Sanayii Derneği'nin verilerine göre yılın ilk 6 aylık döneminde toplam taşıt aracı üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 318 oranında artarak 708 bin 962 adede ulaşmış. İhracat adet bazında yüzde 36'lık büyüme ile 557.533'e çıkmış. Ortaya çıkan belirsizliğe rağmen haziran ayındaki üretim artışı yüzde 129 ihracat artışı yüzde 241.
İç pazardaki toplam taşıt aracı satışı yılın ilk altı ayında yüzde 12 artış göstermiş. Ancak haziranda yüzde 44'lük düşüş söz konusu. En fazla daralma yılın ilk altı ayını dikkate aldığımızda yüzde 51 ile midibüs pazarında. Traktör satışlarında yüzde 171 kamyon satışlarında da yüzde 53 küçülme var. Ticarî araç satışlarında düşüş son aylarda kapatma davası sonrası ekonomide beklentilerin bozulması belirsizlik ortamıyla yakından alakalı. Tüketici güven endeksindeki gerileme malum.
İhracattaki artış önemli. Geride bıraktığımız ocak-haziran döneminde üretilen 709 bin aracın 557 bini ihraç edilmiş. Üretimin yüzde 79'u demek bu. Adet ve oran bugüne kadar ulaşılan en yüksek seviye.
Bununla birlikte önümüzdeki dönemde iç pazarda daralmanın süreceği yıl sonu itibarıyla geçen yıldan daha az araç satılacağı tahmin ediliyor. ABD'deki kredi krizi ve Avrupa'ya yansımalarının Türkiye'nin Avrupa pazarını şu an için fazla etkilememiş görünüyor olsa da şirket kârlarındaki olumsuzluklar ve petrol fiyatlarının artması etkilenmemizi kaçınılmaz hale getirebilir. Bazı ülkelerde şimdiden sıkıntı görülmeye başlamış. O sebeple yeni pazar arayışları gündemde.
Bu arada içerideki otomobil satışlarının çoğunluğunu yerli üretim değil ithal otomobillerin oluşturduğunu belirtmemiz gerekiyor. Maalesef altı ayda satılan 164.445 otomobilden 108.718'i yani yüzde 66'sı ithal. Hafif ticarî araçlarda da ithal araç oranı yüzde 46 civarında. Bu işte bir gariplik olsa gerek. Madem Almanya Fransa İspanya İngiltere ve İtalya'dan sonra Avrupa'nın en büyük otomotiv üreticisiyiz bunca otomobil üretiyoruz bu kadar ihracat yapıyoruz. Öyleyse insanlar niye yerli değil de ithal otomobili tercih ediyor? Evet döviz kuru düşük fiyat cazip ama içeride üretilenler ithalden pahalı değil. En fazla otomobil ithalatı sırasıyla Ford Opel Volkswagen Toyota ve Peugeot modellerinde. Hafif ticarî araçlarda da Volkswagen ile Renault açık ara önde. Yurtiçindeki üretimi başkaları tutuyor yerli müşteri tutmuyor sanki. Yoksa içeriye başka dışarıya başka üretim mi söz konusu? Bu işte bir tuhaflık var. Durum böyle olmakla birlikte ihracat artışıyla gerçekleşen olumlu bir gelişmenin de altını çizmemiz gerekiyor. 2006 yılına kadar net dış ticaret açığı veren otomotiv sektörü artık "fazla" veriyor. Geçen sene 124 milyar dolarlık ihracata karşılık 159 milyar dolarlık ihracat yapılmıştı. Bu yılın ilk beş ayında da 91 milyar dolarlık ihracat 57 milyar dolarlık ithalat söz konusu. İç ve dış pazarda daralma devam etse de bu dengenin tersine dönmesi beklenmiyor. Umarız bu gelişme yakın gelecekte yerli müşterilerin daha fazla tercih ettiği ve güvendiği üretim kalitesine ulaşılmasının yanı sıra yerli markaların da oluşmasını sağlar.

emeğine sağlık