Farkında mısınız son zamanlarda edebiyat dergilerinde kitap eklerinde yeni bir yazma biçimi gelişti. Eskiden de vardı bu türde yazanlar bir iki kişiydi; ama şimdi neredeyse her dergide karşımıza çıkıyor.
Yaşını başını almış çoğu altmışını devirmiş kalem sahibi; kimi kitaplar yazar ve şairler hakkında kısa kısa notlar değinmeler dokunmalar yazıyor. Bir tür günlük gibi ama değil... Eleştiri desen hiç değil. Okuma notları da değil... Onu bir zamanlar Hilmi Yavuz yapar hakkını da verirdi. Kısacık yazılardı ama 'külyutmaz' bir okurun dikkatlerini eleştirilerini içeriyordu bu yazılar. Ne çok yazarın fiyakasını bozmuş yere göğe sığdırılamayan ne çok kitabın kurt yeniğini ortaya çıkarmıştı Hilmi Yavuz! Sonra 'Okuma Notları' adıyla kitaplaştı o yazılar.
Eleştirmek bir kitabın eksiğini gediğini ortaya çıkarmak için oturup emek vermek gerek. Bu sözünü ettiklerimin öyle bir derdi yok.
Onlar genellikle övmek bazen de işlerine gelmeyen yazarları yerin dibine batırmak için yazıyorlar. Aslında kendilerince eğleniyorlar demek daha doğru. Emeklilik günlerinde hem hoşça vakit geçiriyor hem de (sözde) yazı hayatını sürdürmüş edebiyat dünyasından kopmamış oluyorlar. Bir dergide sabit bir köşeye sahip olmak az şey mi!..
Elbette kimsenin köşesinde gözümüz yok olamaz da. Şükürler olsun bizim başımızı sokacak kadar bir köşeciğimiz var. Yazsınlar hatta birden fazla dergide yazsınlar; fakat yazıyı can sıkıntısını gideren bir eğlencelik o köşeleri de eşe dosta mavi boncuk dağıtan birer dükkân görmesinler. Ben bu 'emekli' yazar takımının yazdıklarının kendilerinden başka kimseye faydası dokunmadığını/dokunmayacağını düşünüyorum. Ne yapıyor bunlar? Mesela yeni çıkmış bir şiir kitabını alıp okuyor sonra oradan kimi dizeleri birbiri ardına sıralayıp aralarına 'hislerini' serpiştiriyorlar. Al sana yazı... Şöyle cümleler mesela: "Akşam filancanın şiir kitabını aldım elime. Şöyle bir dize vardı. Çok sevdim. Ne güzel şiirler yazıyor filanca..." Sonra başka bir kitap başka hisler...
Kitabına 'değinilen' şaire öykücüye nasıl bir faydası dokunur bu tür yazıların? Adı anılan şair ya da yazar hele genç biriyse bekler ki bir kusuru gösterilsin bir kapı açılsın önüne kitabı hakkında yeni bir şey söylensin. Bu yazıları yazanlar bir de anlı şanlı isimler sözümona 'usta'larsa 'bir şey' söylemesi beklenir doğal olarak. Ama nafile! Onlar başkaları için değil kendileri için yazıyorlar. Yazarken eğleniyorlar yetmez mi!
Yakınageldiğim bu tutum bütünüyle edebiyatı yazıyı ciddiye almakla ya da almamakla ilgili bir durum aslında. Edebiyat eşi dostu mutlu etme ağırlama sanatı mıdır? Bol övgülü ve hislenmeli yazılara edebiyat denir mi? Denmezse bu yazılar edebiyat dergilerinin magazin ihtiyacını mı karşılamaktadır?.. Soruları çoğaltabiliriz. Fakat ortada bir gerçek var ve şiirden öyküden ya da çeviriden emekli olmuş kalem erbabı oturup 'not'çu 'değinme'ci yazar oluyor. Durum bu ve hakikaten vahim...
Edebiyatın ciddiye alınmayışı bana dokunuyor. Bunu yapanlar bir de ak saçlı adamlarsa daha çok üzülüyorum. Yazacak bir şeyiniz söyleyecek sözünüz kalmamışsa köşenize çekilip kendinize daha faydalı işler bulmalısınız. Hobiler mesela asude yürüyüşler... Ya da oturup güzel güzel okumalısınız. Rakı masasında ya da dedikodu meclislerinde konuşulanları edebiyat dergilerine yazmanın anlamı ve gereği var mı? Siz istediğiniz kadar 'gereği yok' deyin değinmeci yazarlarımız çalışıyor! Demek ki bazı yazma biçimleri bulaşıcı dergiden dergiye sıçrıyor kısa sürede yayılıveriyor. Ya da ben yanlış düşünüyorum. Bunlar çok faydalı çok verimli ve okunma oranı çok yüksek yazılar. Bir dergide ya da kitap ekinde olunca diğerleri kayıtsız kalamıyor hemen onlar da bir tane 'notçu' 'değinmeci' yazar bulup yazdırıyorlar. Evet durum hiç de bizim sandığımız gibi olmayabilir!