İstanbul Operası nasıl kuruldu


İSTANBUL’DA yaşayan her müzikseverin, hatta herkesin okuması gereken bir kitaptan söz edeceğim bugün.

Sesler Hazinesi-Dünden Bugüne İstanbul’da Opera ve Koromuz. Yazan ve derleyen: Opera sanatçısı Niyazi Ölmez.(*) O da bir koro sanatçısı.

Çoğumuz bugün dinlediğimiz/seyrettiğimiz operanın nasıl kurulduğunu, bu kuruluş aşamasında verilen emekleri, mücadeleleri bu kitaptan öğreniyoruz.

Niyazi Ölmez’in çalışmasının beni asıl çeken yanı, İstanbul Devlet Operası’nın korosunu ve koro sanatçılarını tanıtması.

Birçok ünlü operanın en etkileyici, kulağımızda kalan bölümleri korolardır. Ama biz koroyu yeterince tanıyor muyuz? Hayır. Dikkatimizi solistlere odaklıyoruz ve koronun operadaki vazgeçilmez yerini ihmal ediyoruz. Oysa opera CD’leri alırken yalnızca koroların yer aldığı CD’leri de seçeriz.

Opera nedir, sorusunun yanıtıyla başlıyor kitap, opera üzerine bize bilgi veriyor.

Yalnız İstanbul Operası üzerine değil, opera tarihi üzerine araştırmalar da kitabı zenginleştiriyor.

Bu tür kitaplarda ciddi bilgiler yanında, anılar da gerekir, onları da ararım. Operanın kurulması için Aydın Gün’ün Belediye Meclisi’nde yaptığı konuşma gibi anı kesitleri.

İstanbul Operası’nın kuruluşu sırasında Aydın Gün, Belediye Meclisi’ne çağrılır.

Bir meclis üyesi, bu şehrin daha kanalizasyon sorunu halledilemeden opera açılmasının garipliğine değinir. Aydın Gün kürsüye davet edilir, şöyle konuşmaya başlar:

"Doğrusu buraya gelirken rakibimin kanalizasyon olduğunu tahmin edemezdim."

Güzel, inandırıcı, insanları uygarlığa çağıran bir konuşma yapar ve operanın kurulması gerçekleşir.

* * *

NİYAZİ ÖLMEZ’in kitabında ilgi çekici, yönlendirici listeleri de bulabilirsiniz. Birkaç örnek vereyim:

Batılı bestecilerin 17. yy.da etkilendikleri Türkler, 1960 ile 2008 arasında temsillerimiz, dünyadaki en önemli popüler 101 opera, operalardaki önemli koro eserleri, solo şarkıcılarımız, korodan çıkan solo şarkıcıları.

Şimdiye kadar İstanbul Operası’na emek veren solistlerin, koristlerin hepsinin adları ve fotoğrafları var.

18 Nisan 2008 akşamı da İstanbul Devlet Opera ve Balesi’nde kitabın onuruna İstanbul Operası’nın tarihi sahnelendi, tango ile başlayan gecede opera sanatçıları tanınmış parçaları seslendirdiler. Gerçekten görkemli bir gece, DVD’den seyrettim.

Sesler Hazinesi’nin içinde bir de DVD var, operanın, İstanbul operasının tarihini anlatıyor. Böylece bilgiler görsel malzemeyle tamamlanıyor.

* * *

MÜZİK kitaplığımızda bulunması gereken, yoğun emek verilerek hazırlanmış bir çalışma.





(*) Sesler Hazinesi, Dünden Bugüne İstanbul’da Opera ve Koromuz, Yazan ve Derleyen: Niyazi Ölmez, Türkuaz Yayınları.