Staj programlarının avantajları


Bir stajın hem şirketiniz hem de stajyer açısından büyük faydalarının bulunduğunu muhtemelen biliyorsunuz. Belki siz de üniversite öğreniminiz sırasında bir staj yaptınız. Şayet yaptıysanız stajın bir öğrenciye değerli bir iş tecrübesi sağladığını beceri kazandırdığını dar çerçeveli de olsa kariyer planları yapma imkanı verdiğini ve hatta biraz para kazandırdığını bilirsiniz. Muhtemelen öğrencilere staj yaptırmanın üniversitelere de yarar sağladığının farkındasınızdır. Hepsinden öte staj şirketler ve mezunlarını işe yerleştirmek isteyen okullar arasında irtibat sağlar. Fakat şirketinizin sunduğu staj imkanlarının size faydasının muazzam olduğunu biliyor muydunuz?

Motivasyonu olan çalışanları bulmanın ucuz bir yoludur. Pittsburgh Technology Council ile William M. Mercer Inc.'in yaptırdığı 1997 tarihli araştırmaya göre stajlar giriş düzeyindeki programcıları mühendisleri analistleri ve gelişimcileri çalıştırmanın en etkili yoludur. Pek çok şirket stajyer çalıştırmayı yavaş ve dikkatli bir programın ilk adımı olarak görür; stajyerlerin düşük ücretleri ve kısa-dönemli anlaşmaları onların ucuz bir şekilde denenmelerini sağlar.


Staj daha iyi bir uyumu garanti eder. Bu sadece başka yerlere harcanabilecek reklam mülakat ve çalışma saatleri gibi doğrudan masrafları azaltmaz aynı zamanda yeni işe alınanların eğitim ve alışma zamanlarını da azaltır ve şirkete olana sadakati güçlendirir. Böylece işlemler için tekrar tekrar uğraşmanız gerekmez.


Maharet sahibi çalışanlar için ucuz bir kaynaktır. Öğrenciler henüz mezun olmamış olabilirler fakat zeki ve çabuk öğrenmeye yatkındırlar ve kendi alanlarındaki ileri teknolojiyi öğrenmektedirler. Başka türlü yapılamayacak olan özel projelerin tamamlanmasını sağlarlar. Endüstri kaynakları kütüphanenizi düzenlemek web sayfanızı gerçekten faydalı bir hale getirmek veya eski müşterileri takip etmek isteyeceğiniz açıktır. Fakat bütün bunları yapmak için yeterli elemana sahip değilsiniz. Bu projeler üzerinde bir stajyer olarak çalışmak isteyecek sizin aradığınız becerilere sahip bir üniversite öğrencisi bir şanstır. Staj sizin o proje çerçevesinde gerçekte düşündüğünüzden daha az para harcamanız anlamına gelecektir. Stajyer de sizin sağladığınız değerli bir iş tecrübesi kazanmış olacaktır.


Stajyerlerin tavırları olumludur. Yeni işe alınmış elemanlar ve stajyerler çalışmaya daha hevesli işe kendilerini adamaya daha yatkın ve şirkete daha sadıktırlar. Her şeyden önce yeni beceriler kazanma ve organizasyona katkıda bulunmanın yanı sıra yeni işverenlerini etkileme çabası içindedirler. Çalışma alanına yeni dahil olmuş insanlar olarak stajyerler eski problemlere şaşırtıcı yeni yaklaşımlar getirirler.


Kampüste şirketin ünü artar. Staj programları ihtiyaç duyduğunuz dikkat çekiciliği ve şöhreti öğrenciler yani gelecekteki çalışanlar arasında en iyi biçimde sağlar. Özellikle düzenli olarak stajyer çalıştıran şirketler öğrenciler arasında tanınmaya ihtiyaç duyarlar. İyi düşünülmüş ve organize edilmiş bir staj programını geliştirin ve sürdürün kaynak okulunuzda sizin hakkınızda pek çok söz dolaşacaktır. Kısa zamanda öğrencilerin size olan başvurularında bir artış göreceksiniz.


Olumlu bir topluluk imajı meydana getirir. Stajyer çalıştırdığınız taktirde yakınınızdaki işyerleri ve komşularınız sizi iyi bir komşu öğrenciler iyi bir iş fırsatı ve okullar da değerli bir partner olarak görürler.


Stajyerler çok fazla zaman almazlar. Kaliteli elemanları alın ve onları iyi eğitin yaptığınız "zaman yatırımı" karşılığını verecek ve stajyerler bağımsız çalışabilecek ve kaliteli iş üretebileceklerdir. Staj sürecini periyodik olarak kontrol eden bir rehber atayın ve stajyerlere destek vermeye hazır olun.


Staj kısa olduğu için programınız şirketin ihtiyaçlarını değiştirebilir. Staj programını şirketinizin devamlı ihtiyaçlarına göre düzenleyin. Gerçekten stajyerlere yaptırılan programlar ne kadar çeşitli olursa şirketiniz ve stajyerler bu deneyimlerinden o kadar çok faydalanır.

Staj programı nasıl geliştirilir?


Şirketler yaş büyüklük yapı parasal durum ve teknoloji bakımlarından ne kadar çeşitliyse staj etkinlikleri bakımından da o kadar çeşitlidirler. Şirketinizin ilave desteğe olan ihtiyacını belirlemek iyi yapılandırılmış ve verimli bir staj programı kurma yönündeki planlarınıza yardımcı olur.

Hedefleri belirleyin
Şirketiniz staj programı ile neyi başarmayı umut etmektedir? Bir projeye ek yardım arayan küçük bir şirket misiniz? Şirket olarak hızla büyüyor ve gayretli yeni çalışanlar bulmakta güçlük mü çekiyorsunuz? Her şeye rağmen ilginç ve ödüllendirici bir iş tecrübesi yaşatabilecek sınırlı kaynaklara sahip kar amacı gütmeyen bir organizasyon musunuz? Organizasyonunuz yönetim potansiyeli olan yeni çalışanlar mı arıyor?

Organizasyon yönetimiyle yapılacak dikkatli bir görüşme herkes tarafından anlaşılması mümkün olan program hedefleri konusunda bir uzlaşma sağlayabilir. Program ve staj bu beklentilere en iyi şekilde cevap verecek biçimde düzenlenebilir. Pek çok profesyonel yöneticinin konuyla ilgili bilgi sahibi olması programın başarısı için gereklidir ve yönetimin katkısını sağlar. Hepsinden öte yönetim bu durumda muhtemelen stajyerlerle daha fazla etkileşim içinde olacaktır.

Bir plan hazırlayın ve kağıda dökün
Staj programının hedeflerini dikkatlice planlayın ve yazın. Yöneticiler stajyerler ve üniversite kariyer merkezleri staj hakkında neler yazdığınızı okuyacaklardır.

Planınızın önemli bir bölümü bir profesyonelin veya denetçinin atanması olmalıdır yani staj bölümünde stajın sorumluluğunu üstlenecek birisi. Bu şahsın mutlaka bir öğretmen olması gerekmez fakat öğretmekten hoşlandığı ve bu doğrultuda gerekli kaynaklara sahip olduğu için seçilen birisi olmalıdır. Şayet şahıs daha önce bir staj programında hiç rehberlik yapmamışsa ona staj yönetimi alanında temel eğitim verilmelidir.

Stajın düzenlenmesi
Staj pozisyonlarını doldurmak için ideal adayları nasıl bulacaksınız? Önce bunu düşünün! Bazı firmalar Eylül ayının başlarında yaz staj çalışmalarına başlar ve Aralık veya Ocak'a kadar stajyerleri çalıştırırlar. Erken başlamanın başka avantajları da vardır. Daha fazla başvuru alırsınız ve iş için en iyi adayları bulma şansınız artar. Ne kadar erken başlarsanız stajyerlerle o kadar iyi bir çalışma ilişkisi kurarsınız.

Stajı tamamladığınız zaman yerel stajyer kaynaklarıyla ilişkiler geliştirin. Üniversitelerin iş çalışmalarına katılmak okul gazete ve web sitelerine ilanlar vermek ve öğrenci kuruluşlarına materyal göndermek suretiyle kariyer merkezleriyle ilişkiler kurun. Yerel iş ve işçi kuruluşlarında çalışan insanlarla tanışmak suretiyle topluma kendinizi kabul ettirin. Bu tip organizasyonların web sitelerine ilan verin ve onlarla olan ilişkilerinizi duyurun. Bu tür ilişkiler öğrencilerin mezuniyetinden hemen sonra çok işine yarar.

Stajyerlerinizi sürekli çalışanlarınızı seçtiğiniz gibi dikkatlice seçmeyi ihmal etmeyin. Onlar bir gün devamlı çalışanlarınız olabilirler. Bir stajyer çalıştırmakla çok fazla pahalı olmayan bir yatırım yapmış oluyorsunuz. Para ve zamanınız bu şahıslara gidecek ama onlar geçip giderlerse karşılığını vermemiş olacaklar. Bu noktada mülakat önem taşımaktadır: Stajyer tamamen motive olmuş mu ya da stajyer herhangi bir eski işi ister mi? Sizin işletme kültürünüze adapte olabilecek mı? İstediğiniz tecrübe düzeyine sahip mi? Başlangıçta kimi çalıştıracağınıza dikkatli bir şekilde karar vermeniz yaygın staj kayıplarının bazısından sizi koruyacaktır.

Son olarak stajyer çalıştırmayla ilgili yasal düzenlemeleri öğrenin. Stajyerler diğer çalışanlar gibidir yasal koruma ve düzenlemelere tabidirler. Yasaları bilmek suretiyle kendinizi ve stajyerleri koruyun: Stajyere ne kadar ödeme yapabilirsiniz? Stajyeri ne tip bir işe atayabilirsiniz? Bu özellikle yabancı öğrencileri çalıştırırken önemlidir. Bu konuları hukukçularla görüşün.

Stajyerleri yönetmek
Bir çalışanı işe aldığınızda yeni eleman için hemen yapılması gereken şeyler vardır. Aynı şey stajyerler için de geçerli olmalıdır. Stajyerlere ilk görevlerini verdiğinizde çok önemli olan ilk izlenimin yanı sıra gelecekte onlardan neler beklediğinizin işaretini de vermiş olursunuz. Şayet onlara iş vermezseniz ya da çok az verirseniz işin kolay veya sıkıcı olduğu yönünde bir mesaj vermiş olursunuz. Staj programınızın organizasyonu stajyerlerin şirketiniz hakkındaki izlenimleri üzerinde belki en önemli etkiyi yapacaktır.

Başarınızı kontrol edin
Staj programının popülaritesini sürdürmesi şirketinizin yatırımını sürdüreceğini gösteren sağlam bir kanıttır. Bazı şirketler staj sonunda yapılanları değerlendirmek için mülakat yaparlar. Bu işlem sayesinde stajyerlerin şirketi iyi bir deneyim ile terk edip etmedikleri ve bir sonraki yıl için program planlamasına katkı sağlayıp sağlamadıkları belirlenebilir. Buna ek olarak kalite ölçütlerinin yanı sıra bir dizi sayısal ölçüt de kullanılır. Bazı yaygın ölçütler stajyerlerin aaaa-time çalışanlar haline gelmeleri yönetimden stajyerlere tekrar talep gelmesi ve staj başvurularının artmasıdır.

Staj programının başarısı için


Staj programınızın hedeflerini gözden geçirin
Programın niteliği ve bu çerçevede seçtiğiniz faaliyetler programın hedefleriyle doğrudan bağlantılı olmalıdır. Staj programını bu deneyimden hem şirketinizin hem de stajyerlerin yararlanacağı şekilde geliştirmeye çalışın. Staj çalışmasının şirketin hedeflerine katkıda bulunabilecek şekilde planlandığından emin olmalısınız.

Stajyeri yeni bir işe yönlendirin
Bu durum geleneksel bir yönlendirme programı formunun doldurulmasını veya şirketinizin büyüklüğüne göre büroda bir gezintiyi gerektirebilir. Her şeyden önce sürekli çalışanlar haline gelmeyecek olsalar bile stajyerler işyerinizde epeyce bir zaman harcayacaklar. Onlara organizasyonunuzun genel yapısını gösterin. Bazı firmalar şirketlerinin tarihi vizyonu ve hizmetleri konusunda konuşmalar yapar veya enformasyon bülteni verirler. Kimin ne olduğunu ve stajyerlerin görevlerinin neler olacağını açıklayın. Çalışanlar arasındaki ortak platformları stajyerlere tanıtın ve mutfak kafeterya ve dinlenme odası gibi önemli yerleri gösterin. Stajyerin işyerinde kendisini evinde hissetmesi çok önemlidir çünkü bu stajyerin sürekli çalışan haline gelmesini sağlayacak ilk adımdır.

Stajyere işini yapması için gereken kaynakları verin
Bunun gayet açık bir şey olduğu öne sürülebilir fakat pek çok şirket stajyerleri koridora sürer veya masadan masaya dolaştırır. Bu durum stajyere kaçınmanız gereken etkili bir mesaj verir: stajyerler şirket için diğer çalışanlar kadar önemli değildir.

Bir gözünüz stajyerde olsun
Stajyerin her hareketini göz altında tutmanız gerekmez fakat periyodik performans değerlendirmeleri ve geri-bildirim toplantıları hem şirket hem de stajyer için faydalıdır. Stajyerin kafasının karıştığını veya sıkıldığını gösteren işaretlere dikkat edin. Suskunluk stajyerin meşgul olduğu anlamına gelebilir fakat kafasının karıştığının ve size söylemekten utandığının göstergesi de olabilir. Aşinalık bulunmayan ve daha yaşlı insanlarla dolu yeni bir işyerinde çekingenliğe kapılmak kolaydır. Stajyerin sürekli çalışanlardan birinden ek yardım almasını gerektiren bir şeyi yapmaya çalışıp çalışmadığına bakın. Dikkat etmek karşınıza çıkacak problemleri ve kötü alışkanlıkları erkenden çözmenize yardım eder.

Stajyere geri-bildirimde bulunun
Stajyerleriniz daha önce bu iş alanında hiç bir şey yapmadılarsa çalışmalarının sizin beklentileriniz ölçüsünde olup olmadığını bilmek isteyeceklerdir. Şayet tecrübelilerse doğru istikamette olup olmadıklarını bilmeye ihtiyaçları vardır. Tecrübe düzeyleri ne olursa olsun size veya kendilerinden daha deneyimli çalışanlara ihtiyaçları vardır. Onlara doğru yolda olduklarını bildirin.

Staj sürecinin değerlendirilmesi
Bu değerlendirmeler hem şirket hem de stajyerler için faydalıdır. Değerlendirme işlemleri değişebilir fakat her bir değerlendirmeden azami ölçüde yararlanmak önemlidir. Bazı değerlendirmeler her üç veya dört haftada bir verilen yazılı raporlar şeklinde olabileceği gibi staj koordinatörü veya staj rehberi ile yenilen öğle yemekleri gibi gayri resmi biçimlerde de olabilir.