Yahudilik, MÖ. XIII. yüzyılda Hz. Musa’ya gelen vahiyle başlayıp gelişen bir dindir. Kur’an-ı Kerim’de bu dinin mensubu olan Yahudilerden çokça bahsedilmektedir. Tarih boyunca bir çok baskıya maruz kalan Yahudiler, bugün başta İsrail olmak üzere Amerika’da ve dünyanın diğer bölgelerinde yaşamaktadırlar. İsrail’de 5 milyon, Amerika’da 6 milyon olmak üzere toplam nüfusları 25 milyon civarındadır. Bugün Türkiye’de yaşayan Yahudilerin sayısı yaklaşık 26.000 kadardır. Bunların 22.000’i İstanbul’da ve 2500’ü İzmir’de, diğerleri Ankara, Bursa, Edirne, Çanakkale, Kırklareli, Adana ve Hatay’da yaşamaktadır.

Yahudiliğin iki simgesi Yedi kollu şamdan: Menorah Magen David: Davut yıldızı
İbrani, İsrail, İsrailoğulları, Yahudi ve Musevi terimleri



Yahudileri tanımlamak için kullanılan bazı terimler bulunmaktadır. Bunlar;
İbrani
İsrail
İsrailoğulları
Yahudi
Musevi

İbrani





Hz. İbrahim’den Hz. Yakub’a kadar olan dönemdeki Yahudileri tanımlamak için kullanılır. Bu terim’in Hz. İbrahim dedelerinden Eber’in adından türediğine inanılmaktadır. Geleneksel Yahudi anlayışına göre Nuh’un Ham, Sam ve Yafes adındaki üç oğlu, değişik milletlerin atası olmuşlardır. Yahudilerin soyu, Nuh’un seçkin oğlu Sam’a dayanmaktadır. Sam’ın neslinden gelen Eber, Hz. İbrahim’in büyük atasıdır. Bu nedenle, Yahudilerin en önemli atası Hz. İbrahim’e “Eber’in neslinden” anlamında İvrî (İbranî), onun konuştuğu dile de İvrit (İbranice) adı verilmiştir. İbranî ve İbranice terimlerinin buradan geldiği söylenmektedir. Doğubilimcilere (şarkiyatçılar) göre ise bu terimlerin kökeni Apiru veya Hapiru’dur.

İsrail ve İsrailoğulları



Bu iki terim, Hz. Yakup ile Babil sürgünü (MÖ, 587) dönemi arasında yaşayan Yahudileri tanımlamak için kullanılır. İsrail, aynı zamanda Hz. Yakub’a verilen bir unvandır. Hz. Yakub’un soyuna onun İsrail unvanına dayanılarak İsrailoğulları da denmiştir.


Tevrat’ta anlatıldığına göre Yakup, bir gece kırda iken, kendini “Allah adamı” olarak tanıtan bir adam karşısına çıkmış ve onunla sabaha kadar güreşmiş, fakat yenişememiştir. Sabah olunca rakibi Yakub’u kutsamış ve ona “Tanrıyla uğraşan” anlamında “İsrail” (Yisrael) adını vermiş , nesline de “İsrailoğulları” (Bney Yisrael) demiştir. Böylece İbranîler, İsrailoğulları adını almışlardır.
Kur’an’da İsrail terimiyle Hz. Yakup, İsrailoğulları terimiyle de onun soyu kast edilmektedir.

Yahudi



Babil sürgünü döneminden günümüze kadar kullanılan bir isimdir. Bu isim, Babildeki yerli halk tarafından verilmiştir. Bundan sonra İsrailoğulları “Yahudi” olarak anılır olmuşlardır. Anlamı, Yahudalı demektir.
Kur’an’da Yahudi ismi doğrudan geçmez. Bunun yerine “Hedü” ve “Yehud” kelimeleri yer alır.

Bu terimlerin kullanım alanları



Babil Sürgünü dönüşünde “Yahudi” isminin ön plana çıkmasıyla birlikte, “İsrail” ve “İsrailoğulları” isimleri de kullanılmaya devam etmiştir. “İsrail” ve “İsrailoğulları” genel tarihî anlamda, “Yahudi” ise özel ve yaşayan bir kavmi tanımlamak için kullanılmıştır.
Tarih içinde bu iki terim, karakterle ilgili bir muhteva kazanmıştır. “İsrail” olumlu karakteri, “Yahudi” ise olumsuz karakteri belirtir olmuştur. “Yahudi” isminin küçük düşürücü ve küfür ifade edici bir muhteva kazanması dolayısıyla Yahudiler, Hıristiyan topraklarında, zaman zaman bu isim yerine “İsraelî” (İsraelite) ismini kullanmayı tercih etmişlerdir.
Bununla birlikte bugün Yahudiler, “İsrail” ve “Yahudi” ismini kullanmaktadır. 1948’de Filistin’de kurulan devletin adı İsrail’dir. Bu devletin vatandaşlarına, etnik kökenine bakılmaksızın “İsraelî” (İsrailli) denmektedir. Yahudi ismi ise, ırken ve dinen Yahudi olanlar için kullanılmaktadır.

Musevi



Bu isim, Osmanlının son dönemlerinde kullanılmaya başlamıştır. Sadece Türkiye’de kullanılır.
Yahudiler kendileri de Türkiye’de “Yahudi” yerine “Musevî” ismini kullanmayı tercih etmişlerdir. Çünkü Türkiye’de de “Yahudi”, hep aşağılayıcı ve kötü bir anlamda kullanılmıştır. Bu durum hâlen devam etmektedir. “Yahudi” denince; entrika, yalan, hile, sözünde durmama, kandırma, ihanet gibi gayri ahlâkî davranışlar akla gelmektedir. “Musevî” ise, daha olumlu ve yumuşak bir imaj çizmektedir.



Yahudiliğin Tanımı




Yahudilik; belli bir toprakla kimlikleştirilmiş bir grup hayatını, müşterek bir inancı, bir dil ve edebiyatı, folkloru, kanun kodekslerini ve sanatı bünyesinde barındıran bir dindir. Çağdaş Yahudi bilginlerinden birine göre Yahudilik; Yahudilerin İsrail ülkesinde bin yıldan fazla süren millî otonom yaşamları ile yaklaşık iki bin yıllık sürgün yaşamları boyunca oluşturdukları bir medeniyettir.
Yahudi din adamlarının belirlediği kurallara göre, Yahudi olmanın bazı ırkî ve dinî şartları vardır. Yahudi olmanın temel ön şartı, Yahudi bir anne-babadan veya Yahudi bir anneden doğmaktır. Sadece babası Yahudi olan bir kimsenin Yahudi sayılabilmesi için Yahudi dinine de girmesi gerekir. Milliyeti bakımından Yahudi olmayıp sonradan Yahudiliğe giren kimse de Yahudi sayılır. Bu bakımdan “Yahudilik” terimi; belli bir ırka, kültüre ve dine mensubiyeti ifade eden çok kapsamlı bir anlam ihtiva etmektedir.