NaZaR

KOMUTLAR

Bundan sonraki sayfalarda komutların alfabetik olarak sıralandığnı ve açıklamalarının hemen ardından verildiğini göreceksiniz. Bu verilen örnekleri makine başında uygulayabilirsiniz.

Komutlar açıklanırken dikkat edilen hususlar:

1. Komutun genel yazılımı.
2. Komutun tüm parametrelerinin açıklanması.
3. Komutun mümkün olduğu kadar bütün paremetreleriyle ilgili en az birer örnek komutun verilmesi.
4. Komutların varsa çok özel uygulamalarının bu örnekler ile açıklanması.

Komut açıklamalarına ve örneklerine başlayabiliriz. Dikkatlice açıklamaları ve örnekleri hem inceleyiniz hem de uygulamasını makina başında gerçekleştiriniz.

DOS ortamı içinde bu komutlar hakkında bilgi almak için

KOMUT /?

Kullanınlırsa ilgili komut hakkında bilgi alınabilir. Bunun dışında bilgi almak için yine DOS ortamında olmak üzere HELP komutu kullanılabilir.

APPEND

Aktif dizindeymiş gibi belirlenen dizinlerdeki programların veri dosyalarını aramasını sağlar.

Kullanımı : APPEND [[sürücü]yol[;..]][/X[N]:OFF]][/yol:ON:/yol:OFF][/E]
APPEND ;

[sürücü]yol : Sürücü ve yol aramasını belirler
[/X:ON] : Arama dizinlerindeki programların işletilebilir olanlarını çalıştırabil mek amacı ile kullanılır.
[/X:OFF] : Yalnızca ihtiyaç duyulan dosyaları açmak için kullanılır.
[/YOL:ON] : Belirli bir yolu kullanmak istediğimizde kullanırız.
[/YOL:OFF] : On'u tersine çevirir.
[/E] : APPEND dizinlerinin DOS'un APPEND isimli iç değişkeninde saklanmasını sağlar. /E parametresi verilecek ise kullanılan ilk APPEND deyiminde belirtilmelidir.

Not : Aranan dizin listesini temizlemek için APPEND; yazın.
Not : APPEND komutu işletildiğinde daha önce tanımlanmış olan APPEND komutu görüntülenir.

NaZaR

Örnekler

Komut : C:\>APPEND C:\DOS;A:\DOS
Açıklaması : C: ve A:’nün DOS dizinlerindeki veri dosyalarına erişim sağlan mıştır.

Komut : C:\>APPEND=C:\;C:\DOS;C:\NORTON
Açıklaması : C:’nün ana dizini DOS ve NORTON dizinlerindeki veri dosyalarına erişim sağlanır.

Komut : C:\>APPEND C:
Açıklaması : C:’nün o anki aktif dizinindeki veri dosyaları için erişim sağlanır.

Not: Aktif dizin böyle bir APPEND tanımlaması yapmak anlamsızdır.

Komut : C:\>APPEND C:\DOS;C:\NORTON /X
Açıklaması : Bir program çalıştırmak istediğinizde bu dizinlerde de arama yapılması sağlanır.

Not: PATH komutunu inceleyiniz.

ASSIGN

Disk işlemleri için ihtiyaç duyulan yönlendirmeyi bir sürücüden başka bir sürücüye atar.

Kullanımı : ASSIGN [ x [:] = Y [ ; ] [ ... ] ]
ASSIGN /STATUS

[X] : Yeniden atanacak sürücü harfini belirler.
[Y] : Atanan sürücüyü belirler.
[/STATUS] : Aktif sürücü atamalarını belirler (DOS 5.00).

Not : Bütün sürücü harflerinin orijinal atamalarını kullanabilmek için parametresiz olarak ASSIGN yazın.
Not : ASSIGN komutu ile yönlendirilmiş sürürcü DISKCOPY komutu gibi sürücü bilgisi isteyen programların çalıştırılmasında kullanılma malıdır. Örneğin BACKUP LABEL ...

Örnekler

Komut : C:\>ASSIGN C=A
Açıklaması : C:’sü için yapılacak her türlü yönlendirme A:’den yapılacaktır.

Komut : C:\>ASSIGN B=A
Açıklaması : B:’sü artık A:’sü gibi işlem görecektir.

Not : C:\>ASSIGN C=A

Yukarıdaki komuttan sonra örnegin aşağıdaki komut girilirse:

C:\>DEL C:\*.*

C:’deki değil A:’deki bütün dosyalar silinecektir.

Komut : C:\>ASSIGN B=A D=C
Açıklaması : A:’nü B:’sü D:’nü C:’sü olarak bilgisayar işlem görecektir.

Komut : ASSIGN /STATUS
Açıklaması : Komutu işletildiğinde örneğin aşağıdaki mesajı görüntüleyebilir;

Original A: set to D:
Original B: set to E:

Bu mesajın alınabilmesi için ise aşağıdaki atama işleminin yapılmış olması gerekir.

C:\>ASSIGN A=D B=E

BACKUP

Bir diskden başka bir diske bir veya daha çok dosyanın yedeğini alır.

Kullanımı : BACKUP kaynak hedef-sürücü [/S] [/M] [/A] [/F[:hacim]] [/D:tarih[/T:zaman]] [/L[[:sürücü][yol]sonuç-dosyası]

kaynak : Yedeklenecek dosyaların sürücüsünü tanımlar.
hedef-sürücü : Yedeklemenin yapılacağı sürücüyü belirler.
[/S] : Alt-dizinlerdeki dosyalarda dikkate alınır.
[/M] : Son yedeklemeden bu tarafa değişmiş olan dosyaları yedekler.
[/A] : Yedekleme dosyalarını yedek diske oradaki dosyaları silmeden ekler.
[/F:[hacim] ] : Hedef disk formatsız ise format atılmasını sağlar.
[/D:tarih] : Belirtilen tarih’den sonra değişmiş dosyaların yedeklenmesini sağlar.
[/T:zaman] : Belirtilen zaman’dan sonra değişmiş dosyaların yedeklenmesini sağlar.
[/L:[sürücü][yol] sonuç-dosyası] : Yedekleme için ayrıntılı bir dosya oluşturur.

Not : /D:tarih parametresi kullanılmadan /T zaman parametresi kullanılmaz.
Not : /A parametresi kullanıldığı zaman BACKUP yeni dosyaları yedek lemeden önce eski dosyaları siler.
Not : ASSIGN JOIN SUBST komutları ile yönlendirilmiş sürücüler ile kullanılmaz.
Not : Sistem dosylarının yedeği alınmaz. (IO.SYS MSDOS.SYS COMMAND.COM)

NaZaR

Örnekler

Komut : C:\>BACKUP C:\BASIC\*.* A: /S
Açıklaması : C:’nün ana dizininde bulunan BASIC dizinindeki ve alt dizinle rindeki bütün dosyaları A:’deki diskete yedekler.

Komut : C:\>BACKUP *.* B: /M /S
Açıklaması : Aktif sürücüde (C aktif dizininden (ana dizin) itibaren alt dizinlerdeki son yedeklemeden bu tarafa değişmiş olan bütün dosyaların yedeklerinin B:’deki diskete alınmasını sağlar.

Komut : C:\>BACKUP C:\YEDEK\*.* A: /S /L:YEDEKBAK.BIL
Açıklaması : C:’nün ana dizinindeki YEDEK dizininden itbaren alt dizinlerdeki dosyalarda dikkate alınarak yedekleme yapılır ve YEDEKBAK.BIL adında sonuç dosyasını aktif dizine oluşturur.

Komut : C:\>BACKUP C:\YEDEK\*.* A: /S /D:01/09/1995
Açıklaması : C:’nün ana dizinindeki YEDEK dizininden itbaren alt dizinlerdeki dosyalarda dikkate alınır ve 01/09/1995 tarihinden sonra değişmiş olan dosyalar yedeklenir.

CD (CHDIR)

NaZaR

Aktif dizini değiştirir.

Kullanımı : CHDIR [sürücü][yol]
CHDIR [..]
CHDIR [\]
CD [sürücü:][yol]
CD [..]
CD [\]

[..] : Bir aktif dizini degiştirmek istediğinizde belirleyin (aile dizini).
[sürücü][yol] : Aktif hale getirilecek dizinin yolunu belirler.
[\] : Ana dizin (root directory) olarak kullanılır.

Not : CD sürücü yazın; böylece belirlenen sürücüdeki aktif dizini değiştirmiş olursunuz.
Not : Dizin ve aktif sürücüyü görüntülemek için CD'yi parametresiz kullanın.
Not : MD CD veya RD’yi kullanırken hangi dizinlerin hangi dizinler içinde olduğunu iyi takip etmek gerekmektedir. Bu söylenen diğer komutlar içinde aynen geçerliliğini korur. Aksi halde komutlar yanlış olacağından zaman kaybı olacaktır.

Örnekler

Komut : C:\DOS>CD C:\BİLGİ
Açıklaması : C:'nün ana dizinindeki DOS dizini aktif iken buradan yine C:'nün ana dizininde bulunan BİLGİ dizinine gecişi saglar. Aktif Dizin artık BİLGİ’dir.

Komut : C:\DOS>CD C:BİLGİ
Açıklaması : C:'nün ana dizinindeki DOS dizini aktif iken buradan yine C:'nün DOS dizininde bulunan BİLGİ dizinine gecişi saglar. Eğer BİLGİ dizini DOS dizini içinde mevcut değilse bir hata mesajı görüntülenir.

Hata mesajı: Invalid directory

Komut : C:\DOS>CD C:\BİLGİ\DERSLER
Açıklaması : C:'nün ana dizinideki BİLGİ dizini içinde bulunan DERSLER dizinini aktif hale getirir.

Komut : C:\DOS\TURKCE>CD C:BİLGİ\DERSLER
Açıklaması : C:'nün aktif dizini olan DOS\TURKCE'nin içindeki BİLGİ dizininde bulunan DERSLER dizinini aktif hale getirir.

Komut : C:\DOS\TURKCE>CD C:\
Açıklaması : C:'nün ana dizinine döner.

Not : 'CD \' komutu aktif sürücünün ana dizinini aktif dizin haline getirir.


Komut : C:\DOS>CD A:\
Açıklaması : C:’nün aktif dizini DOS iken A:’nün aktif dizinini ana dizin olarak değiştirir.

Not: C:’de herhangi bir değişiklik söz konusu değildir.

Komut : C:\DOS>CD B:\KASIM
Açıklaması : B:’nün aktif dizinini ana dizine bağlı bulunan KASIM dizini olarak değiştirir.

Komut : C:\DOS>CD B:\KASIM\DESTEK
Açıklaması : B:’nün ana dizinindeki KASIM\DESTEK dizinini aktif hale getirir.

Komut : C:\DOS>CD ..
Açıklaması : Aktif sürücünün (C bir önceki dizinini (ana dizini) aktif hale getirir.

Komut : C:\DOS\KASIM>CD..
Açıklaması : C:’nün ana dizinindeki DOS dizinin aktif hale getirir.

Not: KASIM dizininin DOS dizinine bağlı olduğunu görünüz. CD .. kullanıldığın da bir önceki dizine dönüleceği unutulmamalıdır.

Komut : C:\DOS\KASIM>CD \
Açıklaması : C:’nün ana dizinini aktif hale getirilir. Bu komut hangi koşulda kullanılırsa kullanılsın aktif sürücünün ana dizinini aktif hale getirir.

Komut : C:\DOS\KASIM>CD B:\
Açıklaması : B:’nün ana dizinini aktif hale getirir.

NaZaR

Yukarıdaki dizin yapısı dikkate alındığında aşağıdaki komutların doğru işlediğini göreceksiniz.


Komut : C:\HASTANE\NUMUNE>CD ..\IBNISINA
Açıklaması : Atif sürücünün (C aktif dizininden (HASTANE\NUMUNE) çıkılarak aktif sürücünün (C HASTANE\IBNISINA dizini aktif hale getirilir.

Komut : C:\HASTANE>CD ..\OZELHAST
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizini HASTANE’den çıkılarak aktif sürücünün OZELHAST dizini aktif hale getirilir.

CHKDSK

Disk veya disketi kontrol eder ve bir durum raporu sunar.

Kullanımı : CHKDSK [sürücü][yol][dosyaismi] [/F] [/V]

[sürücü][yol] : Kontrol edilecek sürücü ve dizini belirler.
[dosyaismi] : Özel olarak kontrol edilecek dosyalar belirlenir.
[/F] : Diskdeki hataları sabitler.
[/V] : Diskdeki her dosyanın ismini ve tam yolunu görüntüler.

Not : CHKDSK'i parametresiz yazdığınızda aktif sürücüyü kontrol edersiniz.

NaZaR

Örnekler

Komut : C:\>CHKDSK A:
Açıklaması : A:’sü ve bellek hakkında bilgi dökümü yapar.
Komut : C:\>CHKDSK A:/F
Açıklaması : A:’deki bozuklukları gidermeye çalışır.

Komut : C:\>CHKDSK
Açıklaması : Aktif sürücü ve bellek hakkında aşağıdakine benzer bir bilgi dökümü yapar.

Volume GONCA created 03-21-1996 10:30a
Volume aaaaaa Number is 20DB-74FB
Errors found F parameter not specid
Corrections will not be written to disk

C:\UCMAN\KITAP\DOS\KOMUTLAR.DOC
Alaaaaaaaa error size adjusted

743 lost alaaaaaaaa units found in 5 chains.
1521664 bytes disk space would be freed

130912256 bytes total disk space
270336 bytes in 22 hidden files
219136 bytes in 91 directories
112633856 bytes in 1856 user files
16267264 bytes available on disk

2048 bytes in each alaaaaaaaa unit
63922 total alaaaaaaaa units on disk
7943 available alaaaaaaaa units on disk

655360 total bytes memory
623584 bytes free

Instead of using CHKDSK try using SCANDISK. SCANDISK can reliably detect
and fix a much wider range of disk problems. For more information
type HELP SCANDISK from the command prompt.
Yukarıdaki komut bir hata olduğunu belirtmekte ve en sonunda da hataların düzeltilmesi için CHKDSK /F komutu yerine SCANDISK komutunun kullanılması önerilmektedir. Disk space (disk alanı) hidden files (gizli dosyalar) directories (dizinler) user files (kullanıcı dosyaları) available disk (boş disk alanı) bytes each alaaaaaaaa unit (herbir yerleşim biriminin büyüklüğü) total alaaaaaaaa units (toplam yerleşim birimleri) memory (bellek) hakkında bilgi dökümünü gerçekleşirmiştir.
Komut : C:\>CHKDSK C: /F
Açıklaması : C:’deki bozuklukları düzeltir. Örneğin bir önceki gibi bir mesaj aldığınızda bu bozuklukları düzeltmek için /F paremetresini kullanın.

Komut : C:\>CHKDSK C:/V
Açıklaması : C:’nün aktif dizinindeki bütün dosyaların isimlerini ve bozukluk varsa bunu bildirir.

NaZaR

Aşağıdaki örnek sonucu inceleyiniz.

Volume GONCA created 03-21-1996 10:30a
Volume aaaaaa Number is 20DB-74FB
Directory C:\
C:\IO.SYS
C:\MSDOS.SYS
Directory C:\BİLGİ
Directory C:\BİLGİ\DATA
Directory C:\UCMAN
C:\AUTOEXEC.BAT
C:\WINA20.386
C:\DBLSPACE.BIN
C:\COMMAND.COM
C:\CONFIG.SYS

Errors found F parameter not specid
Corrections will not be written to disk

745 lost alaaaaaaaa units found in 5 chains.
1525760 bytes disk space would be freed

130912256 bytes total disk space
270336 bytes in 22 hidden files
219136 bytes in 91 directories
112644096 bytes in 1856 user files
16252928 bytes available on disk

2048 bytes in each alaaaaaaaa unit
63922 total alaaaaaaaa units on disk
7936 available alaaaaaaaa units on disk

655360 total bytes memory
623584 bytes free

Instead of using CHKDSK try using SCANDISK. SCANDISK can reliably detect and fix a much wider range of disk problems. For more information type HELP SCANDISK from the command prompt.

CLS

Ekran temizler.

Kullanımı : CLS


Örnek

Komut : A:\>CLS
Açıklaması : Ekranı temizler.

COMP

İki veya daha çok dosyanın içeriğini karşılaştırır.

Kullanımı : COMP [veri1] [veri2] [/D] [/A] [/L] [/n=sayı] [/C]

[veri1] : Karşılaştırma yapılacak kaynak dosyasını ve yerini tanımlar.
[veri2] : Karşılaştırma yapılacak hedef dosyasını ve yerini tanımlar.
[/D] : Farklı olan byte’ı decimal düzende görüntüler.
[/A] : Farklı olan byte’ı karakter olarak görüntüler.
[/L] : Farklı olan byte’ın kaçıncı satırda olduğunu bildirir.
[/n=sayı] : Dosyaların baştan sayıda belirtilen kadar olan satır adedini karşılaştırır. Boyutları farklı olan dosyaların bu alternatifle karşılaştırılması mümkündür.
[/C] : Büyük-küçük harf ayırdımının yapılmamasını sağlar.

Not : COMP bulduğu farklılıkla birlikte işlemi keser.
Not : Hedef (veri2) belirtilmezse kaynak (veri1) tanımdaki dosya ismi aktif dizinde aranır bulunursa karşılaştırma gerçekleştirilir. Bulana mazsa bir uyarı mesajı görüntülenir ve başka karşılaştırmanın yapılıp yapılmayacağı sorulur.
Not : Jokerleri kullanarak birden çok dosyayı karşılaştırabilirsiniz.
Not : DOS 6.0 ve sonrasında yeralmaz.

NaZaR

Örnekler

Komut : C:\>COMP C:\LISTE\RAPOR.TXT C:\YEDEK\YEDEK.TXT /A /L /C
Açıklaması : C:’nün ana dizindeki LISTE dizini içinde bulunan RAPOR.TXT dosyası yine C:’nün ana dizininde bulunan YEDEK dizini içindeki YEDEK.TXT büyük/küçük harf ayırdımı yapılır bunun yanında farklılık varsa karakterlerle birlikte satır numarasıyla beraber görüntülenir.

Komut : C:\>COMP RAPOR.TXT
Açıklaması : Bulunulan aktif sürücüde (C ve aktif dizinde (ana dizin) RAPOR.TXT dosyası COMP tarafından istenecek ikinci bir dosya ile karşılaştırılır.

Komut : C:\>COMP DENEME.TXT DENE.TXT /N=20 /L
Açıklaması : Aktif sürücüde (C aktif dizindeki (ana dizin) DENEME.TXT ile yine aktif sürücüde (C aktif dizindeki (ana dizin) DENE.TXT dosyalarının ilk 20 satırı karşılaştırılır ve farklılığın bulunduğu satır numaraları görüntülenir.

Komut : C:\>COMP A:\DOS\YENI.PRG ESKI.PRG /L
Açıklaması : A:’deki ana dizine bağlı DOS dizininde bulunan YENI.PRG dosyası ile aktif sürücünün (C aktif dizinindeki (ana dizin) ESKI.PRG dosyası ile karşılaştırır ve farklılık bulunulan satır numaralarını görüntüler
COPY

Bir veya birden çok dosyayı diğer yerleşime kopyalar.

Kullanımı : COPY [/Y|/-Y][/A:/B] kaynak [/A:/B][+kaynak[/A:/B][+...]] [Evci][/A:/B][/V]

[/Y] : Var olan dosyaların üzerine yenisi kaydedilir. Üzerine yazılıp yazılmayacağı sorulmaz.
[/-Y] : Var olan dosyaların üzerine yenisinin kaydedilip kaydedlmeyeceği her dosya için ayrı ayrı sorulur.
Kaynak : Kopyalanacak dosya veya dosyaları belirler.
[/A] : Kopyalanacak dosyanın ASCII düzende olduğunu belirtir.
: Kopyalanacak dosyanın BINARY düzende olduğunu belirtir.
[Evci] : Yeni dosya(lar) için dosya ismini ve/veya dizini belirler.
[/V] : Kopyalamadan sonra oluşturulan dosyanın doğruluğunu test eder.

Not : /V güvenlik açısından önemli olmasına rağmen hızı olumsuz yönde etkiler.
Not : Uzunluğu 0 (sıfır) byte olan dosyalar COPY ile kopyalanamaz. Bunun için XCOPY kullanın.

Örnekler

Komut : C:\COBOL>COPY A:\*.EXE C:\NORTON\*.* /V
Açıklaması : A:'nün ana dizinindeki uzantısı .EXE olan bütün dosyarı C:'nün ana dizinideki NORTON dizinine kopyalar ve kopyanın dogruluğuna bakar.

Komut : C:\DOS>COPY C:*.COM C:\*.* /V
Açıklaması : C:'nün aktif dizini olan DOS dizinindeki uzantısı .COM olan bütün dosyaları yine C:'nün ana dizinine kopyalar ve doğruluğunu test eder.

Komut : C:\COBOL>COPY A:*.*
Açıklaması : A:'nün aktif dizinindeki bütün dosyarı aktif sürücünün (C aktif dizinine (COBOL) kopyalar.

Not: Hedefin belirtilmediğine dikkat ediniz.

Komut : C:\DOS>COPY E:*.COM D:\*.*
Açıklaması : E:'nün aktif dizinindeki uzantısı .COM olan bütün dosyalar D:'nün ana dizinine kopyalanır.

Komut : C:\DOS>COPY A:\*.* B:\YEDEK\*.*
Açıklaması : A:’nün ana dizinindeki bütün dosyaları B:’nün ana dizinindeki YEDEK dizini içerisine kopyalar.

Komut : C:\>COPY . B:\YEDEK\*.*
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinindeki (ana dizindeki) bütün dosyaları B:’nün ana dizinindeki YEDEK dizinine kopyalar.
Komut : C:\>COPY AUTOEXEC.BAT CON
Açıklaması : Aktif sürücüde (C aktif dizindeki (ana dizindeki) AUTOEXEC.BAT dosyasının içeriği ekrana yazdırılır.

Komut : C:\>COPY A.BAT+B.BAT C.BAT /A
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinindeki (ana dizindeki) A.BAT ve B.BAT dosyaları C.BAT dosyasında ASCII düzende saklanır. C.BAT dosyasının uzunluğu A.BAT ile B.BAT dosyalarının uzunlukları toplamından bir fazladır. Çünkü /A parametresi C.BAT dosyasının sonuna CTRL+Z’yi (ASCII kod:26) eklemiştir.

Komut : C:\OYUN>COPY DBASE \
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinindeki (OYUN) DBASE dizini içinde bulunan bütün dosyaları aktif sürücünün (C ana dizinine kopyalar

Komut : C:\>COPY DOSTLAR\*.DOS YENIDOST\*.YDS
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizininde (ana dizin) yer alan DOSTLAR dizininde bulunan uzantısı .DOS olan bütün dosyaların uzantılarını .YDS olarak değiştirerek aktif sürücünün ana dizinindeki YENIDOST dizinine kopyalar.

Komut : C:\>COPY DOS\ABC*.* A:\YEDEK\ZXW*.*
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinine (ana dizinine) bağlı DOS dizini içindeki adının ilk üç karekteri ABC olan dosyaları A:’nün ana dizinine bağlı YEDEK dizinine adlarının ilk üç karakteri ZXW olacak şekilde değiştirerek kopyalar.

Not: Aşağıdaki mesajı alırsanız yapacağınız şu olmalıdır: Mesajda verilen seçeneklerden birini kullanmaktır. Bu mesaj kopyalanan dosyanın hedef dizinde yer aldığını belirtir.

Overwrite ................ (Yes/No/All)?

Not: Noktalar dizin ve dosya tanımlarını belirtir.

Komut : C:\>COPY /A DOS\ABC*.* A:\YEDEK\*.* /A
Açıklaması : Genel açıklaması yukarıda verilen komut gibidir. İlave olarak söylenecek şey ise şudur: kopyalanacak dosyaların ASCII tipte olduğu ve ASCII tipte kopyalamanın gerçekleştirileceğidir.

Komut : C:\>COPY /B DOS\ABC*.* A:\YEDEK\*.* /B
Açıklaması : Kopyalama işlemlerinin BINARY tipte olacağı /B parametresi ile belirtilmiştir.

Komut : C:\>COPY \. A:\*.* /V
Açıklaması : Aktif sürücünün ana dizininde yer alan tüm dosyalar A:’nün ana dizinine kopyalanır ve doğruluğu kontrol edilir.

DATE

Sistem saatini düzenler.

Kullanımı : DATE [Tarih]

[Tarih] : Sistemin yeni tarihini belirler

Not : Bu komut kullanıldığında iki satırlık bir mesaj görüntülenir. Bu mesaja ilk satırda belirtilen formata göre tarih girilerek sistem tarihi değiştirilmiş olur. Değişiklik gerekmiyorsa ENTER tuşuna basılır.
Not : Öngörülen tarih düzeni aa-gg-yyyy şeklindedir. Farklı bir tarih düzeni kullanılıyorsa bu tarih düzeni CONFIG.SYS dosyasında COUNTRY komutu ile belirtmek mümkündür.

NaZaR

Örnekler

Komut : A:\>DATE 12.12.1995
Açıklaması : Yeni sistem tarihi 12.12.1995 olarak değiştirilir.

Komut : A:\>DATE
Açıklaması : Aşağıdaki mesaj görüntülenir.

Current date is Thu 01-26-1995
Enter new date (mm-dd-yy):

“Enter new date” bölümüne üstteki formata göre bir tarih girilir. Eğer tarih değiştirilmek istenmiyorsa komut ENTER’a basılarak boş geçilir.

Not: Tarihin değişip/değişmediğini görmek için DATE komutu girilirse gelen mesajda yeni tarih görüntülenecektir.

DEL (ERASE)
Bir veya birden çok dosyayı siler.

Kullanımı : DEL [sürücü][yol]dosyaismi [/p]
ERASE [sürücü][yol]dosyaismi [/p]

[sürücü][yol] : Silinecek dosyanın yolunu belirler.
dosyaismi : Silinecek dosyanın ismini belirler.
[/P] : Dosyaların silinmeden önce bir onaydan geçirilmesini sağlar.

Not : Silme işlemi dosyanın sadece ilk karakteri için geçerlidir. Dosya fiziksel olarak silinmez. Silinen bir dosya tekrar kurtarılma şansına sahiptir.

Not : Dosya silme işleminde dikkatli olunuz. Silinen dosyaları kurtarmak için UNDELETE’i kullanabilirsiniz fakat her zaman silinen dosyaları kurtarma işlemi başarılı olmayabilir!

Örnekler

Komut : C:\>DEL C:\MENU.COB
Açıklaması : C:'nün ana dizinindeki MENU.COB dosyasını diskden siler.

Komut : C:\>DEL C:MENU.COB
Açıklaması : C:'nün aktif dizinindeki (ana dizin) MENU.COB dosyasını siler.

Komut : C:\>DEL C:MENU.COB /P
Açıklaması : C:'nün aktif dizinindeki MENU.COB dosyasını silmeden önce onaylanmasını sağlar. Onay Yes olursa dosya silinir No olursa dosya silinmeden geçilir.

Komut : C:\>DEL C:\DOS\*.*
Açıklaması : C:'nün ana dizinindeki DOS dizini içinde bulunan bütün dosyaların silinmesini sağlar. Silme işleminden önce bütün dosyalar için olmak koşuluyla bir onay ister.

Komut : C:\>DEL C:\DOS\*.* /P
Açıklaması : C:'nün ana dizinindeki DOS dizini içinde bulunan bütün dosyaların silinmesini sağlar. Fakat her dosya için ayrı ayrı onay ister.

Komut : C:\COBOL>DEL C:NOTLAR\*.* /P
Açıklaması : C:'nün aktif dizini olan COBOL dizini içindeki NOTLAR dizininde bulunan bütün dosyalar teker teker onay istenerek silinir.

Komut : C:\>ERASE A:\DOS\*.EXE /P
Açıklaması : A:’nün ana dizinine bağlı DOS dizini içindeki uzantısı .EXE olan bütün dosyalar için onay ister ve onaylanan dosyalarıda diskden siler.

DELTREE
Bir dizini ve bunun içindeki tüm altdizinlerle dosyaları siler.

Kullanımı : DELTREE [/Y] [sürücü:]yol [[sürücü:]yol[...]]

[/Y] : Altdizini silmek istediğinizi doğrulama sorusunu kaldırır.
[sürücü:]yol : Silmek istediğiniz dizinin adını belirtir.
[[sürücü:]yol[...]] :

Not : DELTREE'yi dikkatli kullanın. Belirtilen dizinin içindeki tüm dosya ve altdizinler silinecektir.

NaZaR

DIR (DIRECTORY)

Bir dizindeki dosya ve alt dizinlerin listesini görüntüler.

Kullanımı : DIR [sürücü][yol][dosyaismi][/P][/W][/A[[:durum]][/o[[-]sıra koşulu]][/S][/b][/L]

[sürücü][yol][dosyaismi] : Listelenecek sürücü yol dizin ve/veya dosyaları tanımlar.
[/P] : Ekran dolusu bilgi verildikten sonra durur.
[/W] : Genişliğine ekran kullanır.
[/A] : Belirtilen durumlardaki dosyaları görüntüler:

Dosya durumları (nitelikleri) :
D Dizinler R Read-Only
H Gizli A Arşive hazır dosyalar
S Sistem - Hariç anlamında önek.

[/b] : Bare format ile dosya ismi ve dizin isimlerini görüntüler.
[/O] : Sıralanacak dosyaların listesi:

Sıralama ( sıra koşulu ) :
N İsme göre S Hacime göre
E Uzantıya göre D Tarihe göre
G Grup dizinlerinin ilki - Ters sıralama için

[/S] : Belirtilen dizindeki dosyaları ve alt dizinleri görüntüler.
[/L] : Küçük harf kullanır.

Not : /A parametresi ile birden fazla nitelik belirtebilirsiniz.
Not : /O parametresi ile birden fazla sıralama koşulu kullanabilirsiniz.

Örnekler

Komut : C:\>DIR
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinindeki (ana dizin) dizin ve dosya listesini verir.

Komut : C:\>DIR B:
Açıklaması : B:’nün aktif dizinindeki dizin ve dosya listesini verir.

Komut : C:\>DIR NORTON
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizininde (ana dizininde) bulunan NORTON dizininin içindeki dosya ve dizinler listesini verir.

Komut : C:\>DIR A:\NORTON
Açıklaması : A:'nün ana dizinindeki NORTON dizininin dizin ve dosyalarının listesini verir.


Komut : C:\>DIR A:\NORTON\*.*
Açıklaması : Bir önceki komutla aynı işi yapar.

Komut : C:\>DIR A: /P
Açıklaması : A:'nün aktif dizinindeki dosya ve dizin listesini sayfa sayfa verir.

Komut : C:\>DIR A: /W
Açıklaması : A:'nün aktif dizinindeki dosya ve dizin listesini 5 sütun üzerinden verir.

Komut : C:\>DIR .EXE
Açıklaması : C:'nün aktif dizinindeki (ana dizinindeki) uzantısı .EXE olan tüm dosyaları görüntüler.

Komut : C:\>DIR ?.COM
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinindeki (ana dizinindeki) uzantısı .COM ve adı sadece bir karekterden oluşan tüm dosyaları görüntüler.

Komut : C:\>DIR /S
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizininden (ana dizininden) başlayarak bütün alt dizinleri ve bu dizinlerdeki tüm dosyaları görüntüler.

Komut : C:\>DIR /ON
Açıklaması : C:'nün aktif dizinindeki (ana dizinindeki) dizin ve dosyaların isimlerini alfabetik sırada verir.

Komut : C:\>DIR /ON /AH
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinindeki (ana dizinden) sadece gizli dosyaları alfabetik sırada listeler.

Komut : C:\>DIR /ON /AS
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinindeki (ana dizinden) sadece sistem dosyalarını alfabetik sırada listeler.

Komut : C:\DOS>DIR /AD
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinine (ana dizinine) bağlı DOS dizininde yer alan dizinlerin isimlerini listeler.

Komut : C:\ DOS>DIR /AS /AH
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinindeki (DOS) durumları (attributes) sistem (system) ve gizli (hidden) olan bütün dosyaları listeler.

Komut : C:\ DOS>DIR /ON /OE
Açıklaması : Aktif sürücüde (C aktif dizindeki (DOS) dosyalar alfabetik sırada listelenir. Dizin isimleride alfabetik sıraya dahil edilir.

Komut : C:\ DOS>DIR /ONE
Açıklaması : Aktif sürücüde (C aktif dizindeki (DOS) dosyalar alfabetik sırada listelenir. Dizin isimleride alfabetik sıraya dahil edilir.

Komut : C:\>DIR ?A*.*
Açıklaması : Aktif sürücünün (C aktif dizinindeki (ana dizin) adının ikinci karakteri A olan bütün dosyaları listeler.

DISKCOMP
İki disketin içeriğini karşılaştırır.

Kullanımı : DISKCOMP [Sürücü1] [Sürücü2] [/1] [/8]

[Sürücü1] : Birinci disketi (kaynak) belirler.
[Sürücü2] : İkinci disketi (hedef) belirler.
[/1] : Disklerin birinci yüzlerini karşılaştırır.
[/8] : Disklerin yalnız ilk sekiz sektörünü karşılaştırır (Disketler 9 veya 15 sector içeriyor ise).

Not : Sadece disketleri karşılaştırır.
Not : Network (LAN) sürücüleri için kullanılamaz.
Not : ASSIGN JOIN ve SUBST komutları ile yönlendirilmiş sürücüler için kullanılamaz.

Örnekler

Komut : C:\>DISKCOMP A: A:
Açıklaması : Birinci disket kaynak disket olmak kaydı ile çıkarıp takarak ikinci disket ile karşılaştırılır.

Komut : C:\>DISKCOMP A: B:
Açıklaması : A:’deki disket ile B:’deki disket karşılaştırılır.

Komut : C:\>DISKCOMP A:*.* B:
Açıklaması : Hatalı komuttur. Komutun kullanım formatına bakınız. Bu formatta herhangi bir dosya tanımlama alternatifi yoktur. Dolayısı ile burada dosya ismi tanımlanamaz.

Komut : C:\>DISKCOMP C: B:
Açıklaması : Hatalı komut: Sabit diskler için kullanılamaz. İlk nota bakınız.

Komut : C:\>DISKCOMP A: B: /1
Açıklaması : A: ve B:’lerindeki disketlerin birinci yüzlerini karşılaştırır.

Komut : C:\>DISKCOMP B: A: /8
Açıklaması : A: ve B:’lerinin ilk sekiz sektörünü karşılaşrır. Eğer 9 veya 15 sektör içeriyorsa.

Komut : C:\>DISKCOMP A:*.* B:*.* /1
Açıklaması : Hatalı komuttur. Komutun kullanımına bakınız ve yukarıdaki komutları inceleyiniz.

DISKCOPY
Bir disketin eş kapasiteli başka bir diskete bütünüyle kopyalanmasını sağlar.

Kullanımı : DISKCOPY [sürücü1] [sürürcü2] [/1] [/V] [/M]

[sürücü1] : Kaynak sürücüyü tanımlar.
[sürürcü2] : Hedef sürücüyü tanımlar.
[/1] : Disketin birinci yüzünü kopyalar.
[/V] : Bilgilerin doğru bir şekilde kopyalanmasını sağlar.
[/M] : Disketlerin değiştirilmesini önler. Diskcopy için sabit diski kullanır.

Not : DISKCOPY taşınabilir disklerle çalışabilir. DISKCOPY‘yi harddisk veya network (LAN) sürücüleriyle kullanamazsınız.