RebelliouS

Güneş tutulması tarih boyunca insanların dikkatini çekmiş ve merakla izlenmiştir. M.Ö. 2500-3500 yıllarına ait olduğu tahmin edilen eski Hint ve Çin kaynaklarında Güneş tutulması ile ilgili bilgilere rastlanmaktadır. Yine M.Ö. 2000 yıllarına dayanan bir Çin efsanesine göre Güneş tutulması uğursuz sayıldığından onu yutan ejderha atılan oklarla avlanmak isteniyordu. Bunun için de astronomlar önceden güneş tutulmasının tarihini hesaplamak zorundaydı. Bu görevi yapmadıklarından iki astronomun başının kral tarafından kesildiği rivayet edilmektedir. Yine Milattan önceki yıllarda Babil ve Milatlı astronomların da güneş tutulma zamanını önceden belirlemeye çalıştıkları bilinmektedir.


Eldeki mevcut kaynaklara göre M.S. İkinci yüzyılda Güneş tutulması zamanını doğruya yakın hesaplayan kişi Mısırlı Clavde'dir. Bu kişinin geliştirdiği yöntem tam kesin olmamakla birlikte Güneş tutulmasının tarihini saatini süresini kısmî ya da tam olup olmayacağını belirlemede 17. yüzyıla kadar kullanılmıştır.
Bugün ise yüzlerce yıl sonra meydana gelecek Güneş tutulması olaylarının tarihleri saatleri yer yüzünün nerelerinden gözlenebileceği gibi bilgiler kesin olarak hesaplanabilmektedir. Zira kâinatta hiçbir şey hesapsız ölçüsüz başıboş değildir. Kur'ân Güneş ve Ay bir hesap ile hareket eder (55/5) demektedir. Bu ifade Allah'ın ilmini ve kudretini gösterdiği gibi insanları da bu hesaplan anlamaya teşvik etmektedir.
Güneş tutulması dediğimiz olay Güneş-Ay-Dünya üçlüsünün uzayda aynı düzlemde aynı doğrultuda bulunması olayıdır. Bu konumda iken Güneş'le Dünya arasına Ay girdiğinden Dünya Ay'ın gölge konisi içine düşmüş olur. Ay Dünya'ya nispetle daha küçük olduğundan Ay'ın gölge konisi Dünya'yı tamamıyla içine almaz. O nedenle Güneş tutulması Dünya üzerinde sadece bu gölgenin düştüğü şeritten görülebilir.



Her yüzyılda ortalama 237 Güneş tutulması meydana gelir; bunların yaklaşık dörtte biri tam güneş tutulmasıdır. Astronomlar için Güneş tutulması Güneş fiziğinin anlaşılmasına ışık tutan bir lâboratuar vazifesi görmekte ve bu sayede Güneş hakkında yeni bilgiler elde edilebilmektedir.
Tutulma esnasında güneşe çıplak gözle bakmak tehlikelidir. Bazı ülkelerde ışığı süzerek güvenli bir gözleme imkânı sağlayan gözlükler imal edilmektedir. Güneş tutulmasını gözlemek isteyenler gözlerinin sağlığı bakımından bu gözlükleri kullanmalıdırlar.