Mısır Çarşısı


Kapıdan girer girmez kendinizi bambaşka bir dünyanın içinde bulursunuz.Gözleriniz içerinin loşluğuyla buluşunca bir an için kararır...Ama aynı anda keskin bir baharat kokusu size nerede olduğunuzu hatırlatır birden. Sonra içleri rengarenk baharatlarla dolu çuvallar dükkanın kapılarında asılı patlıcan kırmızı biber bamya kurularıkocaman pastırmalar birer birer netleşmeye başlar.
Dün de bugün de bir yabancının gözünde Mısır Çarşısı Doğu'nun egzotizmini Batı'ya taşıyan bir yer olma özelliğini korumuş. Uzakdoğu'dan bilinmeyen diyarlardan gelen büyülü lezzetleri elde edebilecekleri nispeten yakın bir nokta gibiymiş. Çarşının adı da bunu kanıtlar sanki. Uzakdoğu'dan Arabistan'dan Hindistan'dan gelen baharatların hemen hepsi Mısır üzerinden ulaştırılırmış İstanbul'a. Mısır Çarşısı XVII. yüzyıldan başlayarak ticari hayatta
çok önemli bir yer tutuyor.
İstanbul çarşıları genellikle aynı
tür malları satan esnaf ve tüccarların
toplandıkları yerlerdir. Kuyumcular
Çarşısı Bakırcılar Çarşısı da böyle.
Mısır Çarşısı ise aktar dükkanlarının ve pamukçuların toplu olarak bulunduklan bir yermiş... İstanbul'un iki numaralı kapalı çarşısının olduğu yerde Bizans devrinde Makron Emvolos denilen Venedikliler ve Cenevizlilerin ticaret yaptıgı kapalı bir çarşı varmış. Yeni Cami onarılırken burası da bakımdan geçmiş ve camiye vakfedilmiş. 1663 yılında IV. Mehmed'in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından yaptırılan çarşının mimarı Kasım Ağa. "L" biçiminde bir plan şeması göstermekte ve hepsi kubbeli ve karşılıklı yerleşmiş 88 adet dükkan bulunmakta. 1940 yılında çarşı restorasyon görmüş.
XVII. Yüzyılda Mısır Çarşısı'nın kurulmasıyla şehrin degişik yerlerinde bulunan aktarlann büyük kısmı burada toplanmışlar. Aktarlar yani baharat ve şifalı bitkiler satan bu kişiler bir anlamda o dönemin eczacılarıymış... Çeşitli hastalıklara ve ağrılara iyi gelen ilaçlar hazırlarlarmış. Dükkanlarının üzerinde asılı olan bir takım alamet-i farikalar onların uzmanlık dallarını belirtirmiş. Ayrıca bu "şeyler" dükkanın o isimle anılmasını sahiplerinin de aynı şekilde isimlendirilmesini sağlarmış. Kuleli makaslı püsküllü fenerli dükkan ya da Püsküllü Hüsnü Efendi gibi. Bazı drogların da uğurlu olduğunu düşünür ve onun için asarlarmış.
Eskiden Mısır Çarşısı'nda satılan maddelerden bir çoğunu bugün bulamıyoruz. Aslında bu da olağan; çünkü o zamanlar bu dükkanlarda hazırlanan ilaçlar baharatlar kadar belki de daha da fazla önem taşıyordu. Bu halk ilaçları nesilden nesile ustadan çırağa geçerek devam ediyordu. Şimdi ise Mısır Çarşısı denince akla yalnızca mutfakların egzotik tatları binbir çeşit baharat geliyor...