1 den 6´e kadar. Toplam 6 Sayfa bulundu

Konu: tarihe giriş

  1. #1
    Administrator
    ABYSS - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Standart tarihe giriş



    TARİH BİLİMİNE GİRİŞ
    TARİHİN TANIMI: Tarih geçmiş zamanlarda yaşayan insan topluluklarının her türlü faaliyetlerini YER VE
    ZAMAN bildirerek, SEBEP-SONUÇ ilişkisi içinde anlatan bilim dalıdır.

    TARİHİN KONUSU NEDİR? : Geçmiş zamanda yaşayan insan topluluklarının her türlü faaliyetidir.

    TARİH ANLATIMINDA YER VE ZAMANIN ÖNEMİ NEDİR?

    1)- Yer ve zamanın belirtilmesiyle olayın GERÇEK olup olmadığını anlarız.
    2)- Olayın geçtiği yer ile olayın meydana geldiği zaman dilimi o olayın sebep ve sonuçlarını
    belirlememizde gereklidir. Çünkü o yerin iklimi, yaşam şartları, madenleri, o zaman içindeki nüfusu,
    o zaman içindeki toplumsal değerler olayın meydana geliş sebeplerini oluşturabilirler.

    SEBEP-SONUÇ İLİŞKİSİNİN ÖNEMİ NEDİR?
    Bütün olaylar bir zincirin halkalari gibi birbirine bağlidir. her olay kendisinden önceki olayın
    SONUCU, kendisinden sonraki olayın SEBEBİ'dir. Önceki olayı bilmezsek, sonraki olayı kavrayamayız.

    OLAY NEDİR? OLGU NEDİR?
    OLAY: İnsanları ilgilendiren sosyal, ekonomik, kültürel, dini ve benzeri alanlarda meydana gelen
    oluşumlardır.
    OLGU: Oluşum süreci içinde ya da başka bir şeyin belirtisi olarak gözlemlenmiş olaylardan ibarettir.
    Örnek: Anadolu'nun Türkler tarafından fethi OLAY'dır. Anadolu'nun Türkleşmesi OLGU'dur.

    TARİH FELSEFESİ NEDİR?: Tarihi tecrübeleri günümüz meselelerinin çözümü için yeniden yorumlamaya Tarih
    Felsefesi denir.

    TARİHİN TASNİFİ(SINIFLANDIRILMASI)

    1)- Zamana Göre Sınıflandırma: (Örnek: Ortaçağ tarihi,15. yüzyıl tarihi gibi...)
    2)- Mekana(Yer) Göre sınıflandırma: (Örnek:Türkiye Tarihi,Avrupa tarihi gibi...)
    3)- Konuya Göre Sınıflandırma: (Örnek: Tıp Tarihi, Sanat tarihi gibi...)

    TARİHİ NEDEN SINIFLANDIRIYORUZ?
    Tarihi Zamana, Mekana ve Konuya göre sınıflandırmamızın nedeni öğrenmeyi,öğretmeyi,araştırmayı
    kolaylaştırmakdır.

    TARİHİN YÖNTEMİ: Tarihi olayları araştıran bir tarihçi sırasıyla aşağıdaki yöntemleri uygular.
    1)-KAYNAK ARAMA:
    Önce olayla ilgili kaynaklar aranır.
    Kaynaklar 2'ye ayrılır:
    1- Ana Kaynaklar(Birinci el kaynaklar):
    Olayın geçtiği döneme ait kaynaklardır.
    2- İkinci El Kaynaklar:
    Ana kaynaklardan yararlanılarak hazırlanan kaynaklardır.
    Ayrıca kaynakları YAZILI ve YAZISIZ kaynaklar diye de ikiye ayırabiliriz:
    1- Yazılı Kaynaklar:
    Kitabeler, fermanlar, kanunlar, mahkeme kayıtları, noterlik yazıları,
    gazeteler, dergiler vb...
    2- Yazısız(Sözlü) Kaynaklar:
    Evler, kaleler, tapınaklar, heykeller, silah, eşyalar,
    destanlar, efsaneler, fıkralar, atasözleri örf ve adetler vb...
    2)- VERİLERİ TASNİF, TAHLİL VE TENKİT ETME:

    a)- Tasnif(Sınıflandırma): Elde edilen bilgiler zamana, mekana ve konuya göre tasnif edilir.
    b)- Tahlil(Analiz=İnceleme) :
    Kaynaklardan elde ettiğimiz bilgiler güvenilir mi?
    Karşılaştırma yapılarak bilgiler bu yönde incelenir.
    c)- Tenkit(Eleştiri):
    Elde edilen bilgilerin işe yarayıp yaramadığı, hangi bilgilerin
    kullanılacağı belirlenir.
    3)- SENTEZ(BİRLEŞTİRME):
    Kaynaklardan elde edilen bilgiler düzenlenerek yazılması safhasıdır.

    TARİHE YARDIMCI OLAN BİLİMLER:

    1)- COĞRAFYA: Tarih olayın geçtiği YER'in fiziki ve beşeri özelliklerini coğrafyadan öğrenir.
    2)- ARKEOLOJİ
    (Kazı Bilimi): Toprağın ve suyun altında kalmış olan tarihi eserleri ortaya çıkarır.
    3)- KRONOLOJİ(Takvim Bilgisi):
    Tarihi olayların zamanlarını belirleyerek, meydana geliş sıralarını
    düzenler.
    4)- PALEOGRAFYA:
    Eski yazıların okunmasını sağlayan bilim dalıdır.
    5)- EPİGRAFYA(Kitabeler Bilimi):
    Taş, mermer gibi sert cisimler üzerine yazılan yazıları inceler.
    6)- SOSYOLOJİ (Toplum Bilimi):
    Sosyal olayları inceler.
    7)- ANTROPOLOJİ:
    Toplumların ırk yapılarını inceler.
    8)- FİLOLOJİDil Bilimi):
    Dilleri ve diller arasındaki bağları inceler.
    9)- ETNOGRAFYA:
    Örf,adet, gelenek ve görenekleri inceler.
    10)- DİPLOMATİK:
    Günümüze kadar gelmiş olan resmi belgeleri, fermanları vb. inceler.
    11)- HERALDİK (Mühür bilimi):
    Resmi belgelerdeki mühür, arma ve özel işaretleri inceler.
    12)- NÜMİZMATİK(Paralar bilimi):
    Eski Paraları inceler.

    Bunlardan başka tarihe yardımcı bilimler arasına felsefe, istatistik, psikoloji, astronomi, Tıp,
    kimya gibi bir çok bilimi katabiliriz.


    ZAMAN VE TAKVİM


    TAKVİM NEDİR?: Takvim zamanı günlere, aylara, yıllara bölme metodudur.

    NOT: İnsanlar zamanı ölçerken ölçü aracı olarak Güneşi ve Ay'ı kullanmışlardır.

    AÇIKLAMA:
    Güneşi kullananlar dünyanın güneş etrafında bir tam dönüşünü esas almışlardır.
    (365 gün 6 saat) Bu şekilde oluşturulan takvimlere GÜNEŞ TAKVİMİ diyoruz.
    Ay'ı kullananlar ise Ayın Dünya etrafında 12 kez dönmesini (12 x 29.5 =354) esas
    almışlardır.Bu şekilde oluşturulan takvimlere AY TAKVİMİ diyoruz.

    NOT:
    Tarihte ilk GÜNEŞ TAKVİMİ'ni MISIRLILAR, ilk AY TAKVİMİ'ni SÜMERLER oluşturmuşlardır.

    AÇIKLAMA: Her toplum kendi takvimini oluştururken kendileri için önemli saydıkları bir günü
    BAŞLANGIÇ olarak kullanmışlardır. Örnek: Romalılar Roma'nın kuruluşunu, Müslümanlar Hicreti,
    Hırıstiyanlar Hz.İsa'nın doğumunu gibi...

    TÜRKLERİN KULLANDIKLARI TAKVİMLER:
    1)- 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ: Türklerin kullandığı en eski takvimdir. Güneş yılını esas alır .Bu
    takvimde her yıl bir hayvan adıyla anılıyordu.
    2)- CELALİ TAKVİM:
    Büyük Selçuklular zamanında Melikşah tarafından hazırlatılan bu takvim güneş yılına
    göre hazırlanmıştı.
    3)- HİCRİ(HİCRET) TAKVİMİ:
    Ay yılını esas alır. Başlangıç olarak Hz. Muhammed'in Mekkeden Medine'ye
    hicret ettiği 622 yılını alır. Bugün Ramazan, mevlidler gibi dini günlerde bu takvimi
    kullanmaktayız.
    4)- RUMİ TAKVİM:
    Osmanlı devletinde resmi ve mali işlerde kullanılmak üzere 19. yüzyıl başlarından
    itibaren yürürlüğe giren takvimdir. Güneş Yılını esas alır.
    5)- MİLADİ(MİLAT) TAKVİMİ:
    1926' dan itibaren kullandığımız takvimdir. Güneş yılını esas alır. Temeli
    Mısırlılar'a dayanır. İyon ve Yunanlılar kanalıyla Batıta aktarılmıştır. Romalılar Sezar zamanında
    JULYEN takvimi olarak düzenlemiş ve kullanmışlardır. Yeniçağda Papa XII.Gregor tarafından yeniden
    yapılan düzenlemelerle GREGORYAN TAKVİMİ olarak anılmıştır. Günümüzde ise Milat takvimi
    denilmektedir. Milat takvimi Hz. İsa'nın doğuşunu(sıfır) kronolojinin başlangıcı olarak kabul
    eder.

    HİCRİ TAKVİMLE MİLADİ TAKVİM ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?

    1)- Hicri Takvim AY yılını, Miladi Takvim GÜNEŞ yılını esas alır. Bu yüzden ikisi arasında 11 gün
    fark vardır.
    2)- Başlangıç tarihleri farklıdır. Hicri Takvimde başlangıç tarihi Hazreti Muhammed'in Mekke'den
    Medine'ye hicret ettiği tarih olan 622 yılıdır. Miladi Takvimde ise başlangıç Hz. İsa'nın doğum
    tarihi 0 yılıdır.

    HİCRİ TAKVİMDEN MİLADİ TAKVİME ÇEVİRME İŞLEMİ
    SORU: Hicri 1340 yılını Miladiye çeviriniz.
    Hicri=1340 Miladi=?
    1340 ÷ 32 = 40,6 (Yaklaşık 41)

    1340 - 41 = 1299

    1299 + 622= 1921

    MİLADİ TAKVİMDEN HİCRİ TAKVİME ÇEVİRME İŞLEMİ
    SORU: Miladi 1998 yılını Hicri takvime çeviriniz.
    Miladi=1998 Hicri=?
    1998 - 622 = 1376 1376 ÷ 33 = 41,7 (yaklaşık 42) 1376 +42 = 1418


    RUMİ TAKVİMDEN MİLADİ TAKVİME ÇEVİRME İŞLEMİ:
    SORU: Rumi 31 Mart 1325 , Miladi=?

    31 Mart 1325
    + 13 584 İki takvim arasında 13 gün
    ______________ 584 yıl fark vardır.
    13 Nisan 1909


    MİLADİ TAKVİMDEN RUMİ TAKVİME ÇEVİRME İŞLEMİ

    Miladi 29 Ekim 1923 , Rumi=?

    29 Ekim 1923
    - 13 584
    _______________
    16 Ekim 1339

    TARİH İLE YAZI ARASINDAKİ İLİŞKİ
    Tarih YAZI ile başlar. yazıdan önceki devirler hakkında sağlıklı bilgi edinmek zor olduğundan, bu
    dönemlere "Tarih Öncesi Devirler=Prehistorik Devirler" veya "Karanlık Çağlar" denir.

    YAZI İLE İLGİLİ ÖNEMLİ BİLGİLER
    * Toplumlar ilk olarak resim yazısı kullanmışlardır.
    * İlk yazıyı Sümerler bulmuştur.(Çivi Yazısı)
    * Bugün kullandığımız alfabeyi, ilk olarak Fenikeliler kullanmış, onlardan Yunanlılar ve Romalılar
    alarak geliştirmişler ve böylelikle LATİN alfabesi ortaya çıkmıştır.
    * Yazı, Anadolu'ya ilk olarak ASURLULAR tarafından TUNÇ devrinde getirilmiştir.
    * Türk Tarihinin ilk yazılı eserleri GÖKTÜRK(ORHUN) KİTABELERİDİR.

    ÇAĞLARIN BAŞLANGIÇ VE BİTİŞ TARİHLERİ NEYE GÖRE TESBİT EDİLMİŞTİR?
    Tarihin zamana göre tasnifinde en önemli ayrım "çağlara ayırarak" incelemedir. Çağların başlangıç ve
    bitim tarihleri belirlenirken toplumların geniş çapta etkilendiği tarihi olaylar esas alınmıştır.
    İLKÇAĞ = Yazının bulunmasıyla(MÖ.3500) başlar, 375 yılındaki Kavimler göçüne kadar sürer.
    ORTAÇAĞ = 375 Yılındaki Kavimler Göçüyle başlar, 1453 yılında İstanbul'un Fethine kadar sürer.
    YENİÇAĞ = 1453'teki İstanbul'un fethiyle başlar, 1789'daki Fransız İhtilaline kadar sürer.
    YAKINÇAĞ= 1789'daki Fransız ihtilaliyle başlar, günümüze kadar sürer.

    AÇIKLAMA:
    Zamanı çağlara bölmek yapay bir bölme işlemidir.
    Mesela: İstanbul'un fethi, Avrupa ve Asyayı etkileyen önemli bir tarihi olaydır. Ancak bu olay o
    sırada Amerika ve Afrika kıtasında yaşayan insanları doğrudan etkilememiştir. Yine Mısır ve
    Mezopatamya'daki insanlar yazıyı kullanırlarken, dünyanın diğer bölgelerindeki insanlar ancak yüzlerce
    yıl sonra yazıyı kullanmışlardır.

    TARİH ÖNCESİ DEVİRLER(PREHİSTORİK DEVİRLER)
    İnsanların varoluşundan yazının icadına kadar olan döneme denir. Tarih öncesi devirlerin birbirinden
    ayrılmasında kullanılan araç ve gereçlerin niteliğine bakılmıştır. Buna göre Tarih öncesi devirler
    şöyle ayrılır:
    1)-TAŞDEVRİ 2)- KALKOLİTİK(TAŞ-BAKIR) DEVRİ 3)- TUNÇ DEVRİ
    a)- Eskitaş (Kabataş) Devri
    b)- Ortataş (Yontmataş) Devri
    c)- Yenitaş (Cilalı Taş) Devri

    1)-TAŞDEVRİ:
    a)- EskiTaş (Kabataş) Devri: Bu devri yaşayan insan toplulukları ilkel bir göçebe hayat sürmüşlerdir.
    Ağaç kovuklarında, mağaralarda ve nehir yataklarında yaşayan insanlar tabiatta hazır bulduklarıyla,
    avcılık ve balıkçılıkla geçinmişlerdir.(Avcı ve toplayıcı)
    Türkiye'de Eski Taş Devri(MÖ.600.000-MÖ.10.000):
    Antalya'da Karain,Beldibi ve Belbaşı Mağaraları Anadolu'da bu döneme ait önemli merkezlerdir.
    b)- Ortataş (Yontmataş) Devri:
    İnsanlığın toplayıcılık ve avcılıktan üretime geçiş yaptığı dönemdir.
    Hayvanlar evcilleştirilmiştir.
    Türkiye'de Ortataş Devri(MÖ.10.000-8000):
    Antalya'da Beldibi mağarası, Göller yöresinde Bardiz, Samsun'da Tekkeköy bu devre ait önemli
    merkezlerdir.
    c)- Yenitaş (Cilalı Taş) Devri :
    Tarım hayatı başlamış,köyler kurularak yerleşik hayata geçilmiştir.
    Türkiye'de Yenitaş Devri(MÖ.8000- MÖ.5500):
    Diyarbakır'da Çayönü, Gaziantep'de Sakçagözü, Konya'da Çatalhöyük önemli merkezlerdir.

    NOT:
    İnsanlık tarihinin ilk yerleşim yeri olarak Konya Çatalhöyük kabul edilmektedir. İlk üretim
    yeri de Çayönü(Diyarbakır) kabul edilir.

    2)- KALKOLİTİK(TAŞ-BAKIR) DEVRİ: Taş devrinin sonlarına doğru maden keşfedilmiştir. İlk kullanılan
    maden bakırdır.
    Türkiye'de Kalkolitik Devir(MÖ.5500-MÖ.2500):
    Çanakkale'de Truva, Burdur'da Hacılar, Yozgat'ta Alişar, Çorum'da Alacahöyük'dür.

    3)- TUNÇ DEVRİ:
    Bu dönemde site denilen ilk yönetim örgütleri(devlet) oluşturulmuştur.
    Türkiye'de Tunç Devri(MÖ.2500- MÖ.1200):
    Anadolu'da üretim artmasına paralel olarak ticaret gelişmiş, toplumsal ilişkiler hızlanmıştır.
    Yazı Asurlu tüccarlar tarafından Türkiye'ye getirildi.

    NOT:
    Anadolu'da ilk yazılı belgeler Kayseri yakınlarındaki KÜLTEPE'de bulundu. Böylece Anadolu'da
    tarih çağları başladı.(MÖ.2000)

  2. #2
    Administrator
    ABYSS - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Standart

    ANADOLU MEDENİYETLERİ

    ANADOLU: (Küçük Asya) Tarih boyunca bir çok göç ve istilaya uğramıştır.
    Neden?:
    1- Üç tarafının denizlerle çevrili oluşu, Avrupa ve Afrika arasında deniz ve karadan kolayca
    bağlantı kurulması
    2- Olumlu iklim şartları, verimli toprakları bol su kaynaklarına sahip olması

    ANADOLU'DA UYGARLIK NEDEN GELİŞMİŞTİR?
    1- Göçler ve istila amacıyla gelen topluluklar sahip oldukları kültür ve medeniyeti Anadolu'ya
    taşıdılar.
    2- Anadolu'nun Mısır, Ege ve Yunan Medeniyetlerine yakın bir konumda olması bu medeniyetlerden
    etkilenmesini sağlamıştır.

    ANADOLU MEDENİYETLERİ: Anadolu'da kurulan uygarlıklar sırasıyla şunlardır:
    1) Hititler, Frigler,Lidyalılar, İyonlar, Urartular (MÖ 2.bin-Mö.600 yılları arasında)
    2) Persler (M.Ö 543-333)
    3) İskender İmparatorluğu
    4) Roma İmparatorluğu
    5) Bizanslılar (395-1071)
    6) Türkler (1071-....)

    1)-MÖ.2.BİN- MÖ.600 YILLARI ARASINDA ANADOLU MEDENİYETLERİ

    A)-HİTİTLER:
    * Anadolu'ya Kafkaslar'dan geldikleri tahmin edilmektedir.
    * Kızılırmak çevresinde kurulmuştur. Başşehirleri HATTUŞAŞ (Boğazköy)'dır.
    * Hititler Suriye toprakları için Mısır ile yaptıkları savaş sonucunda KADEŞ ANTLAŞMASINI imzaladılar. Kadeş Antlaşması tarihte bilinen ilk antlaşmadır.
    * Hititler'de asillerden oluşan PANKUŞ denilen bir meclis vardı. Bu meclis kralın yetkilerini kısıtlıyordu.
    * Hititlerde kraldan sonra en yetkili kişi TAVANANNA denilen kraliçeydi.
    * Hititler krallarının hayatlarını anlatan ANAL adını verdikleri yıllıkları hazırlayarak, tarafsız TARİH YAZICILIĞI'nı başlatmışlardır.
    * Hititler kayaları düzleştirerek, tanrı kabartmaları yapmışlardır.( İvriz ve Yazılıkaya Kabartmaları Hititlere aittir.)
    * Hititler Asurlular tarafından yıkıldılar.

    B)-FRİGYALILAR(FRİGLER):
    * Orta Anadolu'da(Sakarya nehri çevresinde) MÖ. 800 yıllarında devlet kurdular. Başşehirleri GORDİON'du.
    * Kimmerler tarafından yıkıldı.
    * Friglerin en büyük Tanrıları KİBELE 'dir.
    * Frigler dokumacılıkta ileri gitmişlerdir. Frigyalılar TAPETES adı verilen halı ve kilimleri ile ünlüdürler.


    C)-LİDYALILAR:
    * Bugünkü Gediz ve Menderes ırmakları arasındaki bölgeye eski çağlarda LİDYA deniliyordu.
    * Başkentleri SARDES(Sard)'dır.
    * Lidyalılar ticarette geliştiler. Tarihte PARA'yı ilk kez kullanan Lidyalılar'dır.
    * Lidyalılar Efes'ten başlayıp, Mezopotamya'daki Ninova'ya kadar uzanan KRAL YOLU'nun açılmasında
    etkili oldular.
    * Lidyalılara Persler son vermiştir.
    * Lidyalıların kısa zamanda yıkılmasının sebebi, ordularının çeşitli kavimlerden toplanan ücretli
    askerlerden oluşmasıdır.(Düzenli ve sürekli milli ordusunu oluşturamamıştır.)
    D)-İYONYALILAR(İYONLAR):
    * İzmir Körfezinden, Güllük Körfezine kadar olan bölgeye İYONYA denilirdi.
    * Yunanistan'dan gelen AKALAR buradaki yerli halkla karışarak, şehir devletleri halinde yaşadılar.
    Başlıca İyon şehirleri şunlardır: Efes, Milet, İzmir, Foça, Bodrum.
    * Efeste'ki ARTEMİS tapınağı İyonlara aittir.
    * İyonlar deniz ticaretinde gelişmişlerdi.
    * İyon Edebiyatının en önemli eseri Homeros'un "İlyada ve Odesa destanı" dır.
    * İyonlar bilim ve sanatta gelişmişlerdir. Matematikte Tales ve Pisagor, Tarihte Heredot, Tıpta Hipokrat, Felsefede Diojen)


    E)- URARTULAR:
    * Van Gölü ve çevresinde devlet kurmuşlardır. Başşehirleri TUŞBA(Van)'dır.
    * Urartular'da kral ül---i savaş tanrısı HALDİ adına yönetirdi.
    * Urartular madencilik ve maden işletmeciliğinde ileri gitmişlerdi.
    * Urartular kaleler ve su kanalları ile ünlüdür. (Toprakkale, Çavuştepe, Patnos ve Kayalıdere kaleleri)

    KÜLTÜR VE MEDENİYET

    DEVLET YÖNETİMİ:
    1)- Anadolu'da kurulan bu devletler genellikle krallıkla yönetilmiştir. Kral hem başkomutan, hem baş
    yargıç, hem de baş rahipti.

    NOT: Bu durum kralın siyasi, askeri ve dini gücü elinde bulundurduğunu gösterir.
    Ayrıca kralın başrahip oluşu laik olmayan bir anlayışı yansıtmaktadır.
    2)- Hititlerde asillerden oluşan PANKUŞ denilen bir meclis vardı. Bu meclis kralın yetkilerini
    kısıtlıyordu.
    3)- Hititlerde kraldan sonra en yetkili kişi TAVANANNA denilen kraliçeydi.
    4)- İyonyalılar merkezi krallık yerine SİTE denilen şehir devletleri halinde yaşamışlardır.

    DİN VE İNANIŞ:
    1)- Anadolu'da çok tanrılı inanış mevcuttu.
    2)- Hititler kendi tanrılarından başka Ön Asya tanrılarına, Lidyalılar da Yunan tanrılarına
    tapınmışlardı.

    NOT: Bu durum Anadolu'da dini etkileşimi yansıtmaktadır.
    3)- Urartular ölümden sonra hayata inanmışlardı. Bu yüzden mezarlarını ev ve oda biçiminde yapıp içine
    çeşitli eşyalar koyuyorlardı.
    4)- Friglerin en büyük Tanrıları KİBELE 'dir.
    5) Efeste'ki ARTEMİS tapınağı İyonlara aittir.
    6) Urartular'da kral ül---i savaş tanrısı HALDİ adına yönetirdi.

    SOSYAL VE EKONOMİK HAYAT:
    1)- Halk genellikle Asiller, Rahipler, Hürler ve Köleler olarak sınıflara ayrılmıştı.
    2)- Anadolu'da ekonomik hayatın temelini tarım, ticaret ve hayvancılık oluşturuyordu.
    3)- Urartular madencilik ve maden işletmeciliğinde ileri gitmişlerdi.
    4)- Lidyalılar ticarette geliştiler. Tarihte PARA'yı ilk kez kullanan Lidyalılar'dır.
    5)- İyonlar deniz ticaretinde gelişmişlerdi.
    6)- Lidyalılar Efes'ten başlayıp, Mezopotamya'daki Ninova'ya kadar uzanan KRAL YOLU'nun açılmasında
    etkili oldular.

    YAZI, DİL VE EDEBİYAT:
    1)- Anadolu'ya yazı Asurlular tarafından getirilmiştir. Hititler ve Urartular Asurlulardan aldıkları
    ÇİVİ yazısını ve kendi buluşları olan HİYEROGLİF(resim yazısı) yazısını kullandılar.
    2)- İyonlar ve Lidyalılar Fenike yazısını kullandılar. Fenike yazısını batıya aktaran İYONLAR olmuştur.
    3)- Hititler krallarının hayatlarını anlatan ANAL adını verdikleri yıllıkları hazırlayarak, tarafsız
    TARİH YAZICILIĞI'nı başlatmışlardır.
    4)- Hititler, Mısırlılarla tarihte bilinen ilk antlaşmayı (KADEŞ ANTLAŞMASI) imzaladılar.(MÖ.1280)
    5)- İyon Edebiyatının en önemli eseri Homeros'un "İlyada ve Odesa destanı" dır.

    HUKUK:
    Anadolu'da kanunlar Mezopotamyadaki gibi kısasa kısas değildi.

    BİLİM VE SANAT:
    1)- Hititler kayaları düzleştirerek, tanrı kabartmaları yapmışlardır.
    (İvriz ve Yazılıkaya Kabartmaları Hititlere aittir.)
    2)- Urartular kaleler ve su kanalları ile ünlüdür.
    (Toprakkale, Çavuştepe, Patnos ve Kayalıdere kaleleri)
    3)- İyonlar bilim ve sanatta gelişmişlerdir. Matematikte Tales ve Pisagor, Tarihte Heredot, Tıpta
    Hipokrat, Felsefede Diojen)
    4)- Hititler ve Frigler dokumacılıkta ileri gitmişler-
    dir. Frigyalılar TAPETES adı verilen halı ve
    kilimleri ile ünlüdürler.

    ANADOLU'YA HAKİM OLAN DEVLETLER

    1)- PERS İMPARATORLUĞU: Anadolu M.Ö 543-333 yılları arasında İran'da kurulan PERS
    İMPARATORLUĞUNUN hakimiyetinde kaldı.

    2)- İSKENDER İMPARATORLUĞU: Makedonya kralı II. Filip'in ölümüyle yerine geçen oğlu BÜYÜK İSKENDER Asya
    seferine çıkarak büyük bir imparatorluk oluşturmuştur.
    ASYA SEFERİ: Büyük İskender bu seferle Anadolu, Suriye, Mısır ve Hindistan'ın bir bölümünü ele
    geçirdi. Pers İmparotorluğuna son verdi. Bu sefer dönüşünde yolda öldü.
    HELENİSTİK MEDENİYET: Büyük İskender'in Asya seferi sırasında Yunan Medeniyeti ile Doğu
    Medeniyetleri birbirlerinden etkilendiler. Böylece doğu ve batı medeniyetlerinin karışımından
    HELLENİZM MEDENİYETİ ortaya çıktı.
    İskender'in ölümünden sonra Anadolu'da küçük krallıklar kuruldu. Bunların başlıcaları;
    a) BİTİNYA KRALLIĞI: Kuzeybatı Anadolu'da
    b) PONTUS KRALLIĞI : Karadeniz'de
    c) BERGAMA KRALLIĞI: Batı Anadolu'da kurulmuştur.
    Bergama kralları bilim, edebiyat ve sanata önem verdiler. Koyun ve keçi derisinden PARŞÜMEN kağıdını icat ettiler. Bu sayede pek çok kitap günümüze geldi. Yine Bergama Krallığı Döneminde yapılan ZEUS tapınağı meşhurdur.


    3)- ROMA İMPARATORLUĞU:
    * İtalya'da kurulan bu devlet kısa zamanda Avrupa, Asya ve Afrika topraklarına yayılmıştır. 395
    yılında Batı ve doğu Roma imparatorluğu olarak ikiye ayrılmıştır. Batı Roma 476 yılında, Doğu Roma
    (Bizans) ise 1453'te yıkılmıştır.
    * Bozdoğan Kemeri(istanbul), Çemberlitaş(istanbul), Ogüst Mabedi ve Roma Hamamı (Ankara), Aspendos
    tiyatrosu (Antalya) Romalılardan kalan ünlü eserlerlerdir.
    * Romalılar Mısırlılardan aldıkları Güneş takvimini JÜLYEN TAKVİMİ adıyla geliştirdiler.
    * Fenikelilerin bulduğu harf yazısı(alfabe), İyonlar yoluyla Yunanlılara ve onlardan da Romalılar'a
    geçmiş, Romalılar bunu geliştirerek LATİN ALFABESİNİ oluşturmuşlardır.
    * Roma'da ilk yazılı kanunlar 12 Levha Kanunlarıdır. Roma kanunları günümüz Avrupa hukukunun temelini
    oluşturur.

    4)- BİZANS İMPARATORLUĞU(DOĞU ROMA İMP.):
    * Merkezi İstanbul olan bu devlet 1453'te Fatih Sultan Mehmet tarafından yıkılmıştır.
    * Ayasofya, Aya İrini, Hora, Sergios ve Baküs kiliseleri ile Yerebatan ve Binbirdirek Sarnıçları
    en ünlü eserleridir.

    TÜRKİYENİN ÇEVRESİNDEKİ KÜLTÜR VE MEDENİYETLER

    MEZOPOTAMYA MEDENİYETİ:
    Mezopotamya: Güneydoğu Anadolu'dan başlayarak, Basra Körfezine kadar uzanan, Dicle ve Fırat
    nehirleri arasındaki bölgeye Mezopotamya denir.
    Mezopotamya Verimli topraklara sahip olması, iklim şartlarının uygun olması gibi nedenlerden
    dolayı sık sık istila ve göçlere sahne olmuş, insanlar arasındaki kültür etkileşimi fazla olduğundan
    medeniyet bu bölgede gelişmiştir.

    BAŞLICA MEZOPOTAMYA KAVİMLERİ:
    1- Sümerler 2- Akkadlar 3- Elamlılar 4- Babilliler 5-Asurlular

    1)- SÜMERLER:
    * Birbirinden bağımsız SİTE denilen şehir devletleri halinde yaşadılar. En önemli şehirleri; Ur,
    Uruk, Lagaş'tır. Bu şehir devletleri ENSİ veya PATESİ denilen Rahip-krallar tarafından
    yönetiliyordu.
    * Çok tanrılı inanca sahip Sümerlerin tapınaklarına ZİGGURAT denirdi.
    * Mezopotamya'da evler ve tapınaklar taş az olduğundan kerpiç ve tuğladan yapılmıştır.

    NOT: Hem bu özelliğinden hem de sık sık istilalara uğradığından bu yapılar günümüze kadar
    ulaşmamıştır
    * Günümüz Uygarlığının temeli olan yazıyı (ÇİVİ YAZISI) ilk kez Sümerler bulmuştur.(MÖ. 3500)
    * Tarihte İlk yazılı hukuk kuralları Sümerler tarafından oluşturulmuştur. Bu özellikleri ile
    Sümerlere dünyadaki ilk Hukuk devleti diyebiliriz.

    NOT: Lagaş Kralı URUKAGİNE tarafından oluşturulan ilk yazılı kanunlar "fidye ve bedel"
    sistemine dayanıyordu.
    * Sümerlerin en önemli edebiyat eserleri; Gılgamış Destanı, Yaradılış Destanı ve Tufan Hikayesi'dir.
    * Sümerler Matematik ve Geometrinin temellerini atnışlardır. (Dört işlemi bulmuşlar, dairenin
    alanını hesaplamışlar, çarpma ve bölme cetvelleri hazırlamışlardır.)
    * Sümerler astronomide de gelişmişlerdir. (Burçları bulmuşlar, bir ayı 30, bir yılı 360 gün olarak
    hesaplamışlardır.

    NOT: Dünyada ilk kez AY YILI hesabına dayanan takvimi Sümerler bulmuşlardır.
    * Son araştırmalara göre örf, adet,geleneklerine ve dil yapılarına, kullandıkları aletlere bakılarak
    Sümerlerin Mezopotamya'ya Orta Asya'dan geldikleri Türk olabilecekleri tahmin edilmektedir.
    * Akkadlar tarafından yıkılmışlardır.

    2)- AKKADLAR:
    * Arap Yarımadasından Mezopotamya'ya gelen Sami kökenli bir kavimdir.
    * İlk sürekli ve düzenli orduları kurmuşlardır. (Bu sayede kısa zamanda Mezopotamya'nın tamamına
    sahip olmuşlardır.)
    * Tarihte bilinen ilk büyük imparatorluğu kurdular.
    * Kurucuları SARGON, başkentleri AGADE'dir. (Tapınaklarına da AGADE denilirdi.)
    * En önemli mimari eserleri ZAFER ANITI'dır.

    3)- ELAMLILAR:
    * Elam güneydoğu Mezopotamya'ya verilen addır. * Başkentleri SUS'dur.
    * Bilim ve teknikte ileri olmamalarına rağmen, güzel sanatlar ve süsleme alanında gelişmişlerdir.

    4)- BABİLLİLER:
    * İlk "Mutlak Krallık" anlayışı Babil'de ortaya çıkmıştır.
    * Ünlü kralları HAMMURABİ, ilk ANAYASA olarak bilinen "Hammurabi Kanunlarını" oluşturdu. (Bu
    kanunlar Sami geleneklerinden ve Urukagine kanunlarından yararlanılarak hazırlanmıştır.)
    * "Babil Kulesi" ve "Babil'in Asma bahçeleri" en önemli eserleridir.

    5)- ASURLULAR:
    * Yukarı Mezopotamya'da(Güneydoğu Anadolu) kurulmuşlar, Toroslar ve Kapadokya'ya kadar
    yayılmışlardır.
    * Anadolu'da ticaret kolonileri kurdular. (KÜLTEPE'de)
    * Çivi yazısını Anadolu'ya öğreterek, Anadolu'da tarih devirlerini başlattılar.
    * Tüm çivi yazılı eserleri başkentleri NİNOVA'da toplayarak, ilk KÜTÜPHANECİLİK ve ARŞİVCİLİK
    faaliyetini başlattılar.

    MISIR MEDENİYETİ

    * Kuzey Afrika'da NİL NEHRİ ve etrafında kurulmuş olan bir medeniyettir.
    * Etrafının çöl ve denizlerle kaplı olması, diğer medeniyetlerle etkileşiminin daha az olmasına sebep
    olmuştur. Bu yüzden Mısır Medeniyeti KENDİNE ÖZGÜ bir medeniyettir.
    * Önceleri NOM adı verilen şehir devletleri varken, MÖ.IV. binden itibaren Kral MENES'ten itibaren
    merkezi krallık haline gelmiştir. Kral Menes'le FİRAVUNLAR DEVRİ başlar.
    * Mısır krallarına FİRAVUN denirdi. Firavunlar dini ve siyasi otoriteyi kendilerinde toplamışlardı.
    Kendilerini Tanrı olarak ilan etmişlerdi.

    NOT: Mısır'daki TANRI KRAL anlayışı, Mezopotamya'da ise RAHİP KRAL anlayışının egemen
    oluşu hem Mısır hem de Mezopotamya'da LAİK olmayan yönetim anlayışını yansıtmaktadır.
    * Dinleri çok tanrılıdır. tanrılarını insan veya hayvan şeklinde tasavvur etmişlerdir. Firavunlar için
    PİRAMİT'ler yapmışlar, ölülerini mumyalamışlardır. Bu durum öldükten sonra dirilme inancının
    olduğunu göstermektedir. Halk mezarlarına ise LABİRENT denilirdi.
    * MÖ. 525'te Persler, MÖ.333'te de Büyük İskender tarafından işgal edilmiştir.

    NOT: Büyük İskender'in istilası ile Yunan ve Mısır medeniyetleri birbirini etkilemişlerdir.

    * MÖ.1280'de Hititlerle KADEŞ ANTLAŞMASINI imzaladılar.
    * Kendilerine özgü HİYEROGLİF (Kutsal resim yazısı) yazısını kullanmışlardır.
    * Yazılarını PAPİRÜS adı verilen bitki yapraklarına yazmışlardır.
    * Eczacılık, kimya ve tıpta gelişmişlerdir.(Mumyacılık)
    * Matematikte Pi sayısını buldular. Astronomide gelişmişlerdi. Rasathaneler kurmuşlar ve Nil nehrinin
    taşma sürelerini hesaplamışlardı.

    NOT: Dünyada GÜNEŞ YILI esasına dayalı ilk takvimi Mısırlılar yapmışlardır. Romalılar Mısırdan
    aldıkları bu takvimi geliştirerek bugün kullandığımız Milat takvimini oluşturdular.

    * Mısır ekonomisi tarım, ticaret ve madenciliğe dayanıyordu.


    EGE VE YUNAN MEDENİYETLERİ

    Girit Adası, Yunanistan, Makedonya, Trakya, Batı Anadolu ve Ege Adalarında yaşayan toplulukların
    meydana getirdiği medeniyettir.

    A)- GİRİT MEDENİYETİ: ege ve Yunan Medeniyetinin ilk ortaya çıktığı yer GİRİT ADASI'dır. Bu medeniyet
    buradan diğer adalara, Mora ve Yunanistan'a yayılmıştır. En önemli eserleri KNOSSOS SARAYI'dır.

    B)- MİKEN MEDENİYETİ (AKALAR): Anadolu'dan MÖ. II. binde Yunanistan'a gelen AKALAR tarafından
    kurulmuştur.
    * Şehir devletleri halinde yaşadılar. En önemli şehirleri MİKEN'dir. (Bu yüzden Miken Medeniyeti
    diye anılır.)
    * Akaların siyasi tarihinin en önemli olayı TRUVA SAVAŞLARI'dır. (Boğazların egemenliği için
    Mikenlilerle Truvalılar arasında yapılmıştır. Truva Savaşları tarihte ilk defa "Boğazlar
    Sorununu ortaya çıkarmıştır. Homeros'un İLYADA adlı eserinde bu savaşlar anlatılır.
    * Önemli Mimari eserleri Miken ve Tirins Şatoları'dır.
    * Miken Uygarlığı DORLAR tarafından yıkılmıştır.

    C)- YUNAN MEDENİYETİ: Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan
    Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.
    * POLİS adı verilen şehir devletleri kurdular. Önemli şehir devletleri Atina, Sparta ve
    Korint'dir.
    * Yunan şehir devletleri güç olarak birbirlerine denk olduklarından, birbirlerine karşı üstünlük
    sağlayamamışlardır. Bu nedenle Yunanistan'da ilk çağda milli bütünlük sağlanamamıştır.

    NOT: Sadece ülkelerini ele geçirmeye çalışan Persler'e karşı birlik sağlamışlar ve PELEPONNES
    savaşlarında Persler'i yenilgiye uğratmışlardır.

    * Yunanistan'da Halk; Soylular, tüccarlar, köylüler ve köleler olmak üzere sınıflara ayrılmıştı.
    Bu sınıf farkları sınıflar arası çekişme ve mücadeleyi doğurmuştur.

    FENİKE MEDENİYETİ

    Lübnan dağları ile Akdeniz sahili arasındaki bölgede yaşamışlar gemicilik ve ticarette gelişmiş bir
    medeniyettir.
    * Doğu Akdeniz ve batı Afrika sahillerinde ticaret kolonileri kurdular. Doğu ve Batı medeniyetlerinin
    kaynaşmasında TAŞIYICI bir rol oynadılar.
    * Mezopotamya Çivi yazısından ve Mısır Hiyeroglifinden etkilenerek HARF YAZISI'nı (alfabe) buldular.

    NOT: Fenikeliler'in 22 harften oluşan yazıları, Yunanlılara, onlardan da Romalılara geçerek
    bugünkü LATİN alfabesini oluşturmuştur.

    * CAM'ı icat etmişler, Fildişi işlemeciliğinde ileri gitmişlerdir.

    İBRANİ MEDENİYETİ

    MÖ. 1500'lerde Filistin ve Lübnan dolaylarında yaşayan İbraniler Sami ırkındandırlar.
    * Hz. MUSA zamanında birlik haline geldiler, devlet haline gelmeleri Hz. DAVUD zamanında oldu. En
    güçlü dönemler Hz. SÜLEYMAN zamanıdır.
    * Hz. Süleymandan sonra İbrani Devleti İsrail ve Yahudi devleti olmak üzere ikiye ayrılmıştır. İsrail
    devletine Asurlular, Yahudi(Yuda) devletine ise Babilliler son vermişlerdir.
    * Dinleri Tek tanrılıdır. (Yahudilik=Musevilik). İlk çağın tek tanrılı dine inanan ilk kavmidir.
    Kutsal kitapları TEVRAT 'dır.

    NOT: İbraniler Museviliği Milli bir din olarak kabul ettiklerinden bu din diğer kavimler arasında
    fazla yayılmamıştır.
    NOT: Dinlerinin etrafında milli bir birlik oluşturduk larından dünyanın dört bir yanına dağılmış olmalarına
    rağmen birbirleriyle dayanışma içinde olmuşlardır.
    * II. Dünya Savaşı sonunda İngiltere ve Amerika'nın yardımıyla bugünkü Filistin'de İsrail devletini
    kurmuşlardır.
    * En önemli eserleri Kudüs'teki MESCİD-İ AKSA (Süleyman Mabedi)' dir.

  3. #3
    Administrator
    ABYSS - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Standart

    İSLAMİYETTEN ÖNCE TÜRK DEVLETLERİ

    TÜRKLERİN ANAYURDU:
    Türklerin tarih sahnesine çıkışları Orta Asya'dır. Orta Asya'nın sınırları; Doğuda Kingan Dağları,
    Batıda Hazar Denizi, Güneyde Himalaya Dağları, Kuzeyde Sibirya'dır.
    GÖÇLERİN SEBEPLERİ:
    1)- Nüfus artışı ve toprakların yetersiz kalışı,
    2)- Olumsuz iklim şartları(Kuraklık, şiddetli kışlar)
    3)- Kendi aralarında ve diğer kavimlerle olan mücadeleler
    4)- Salgın hastalıklar
    5)- Türklerin Cihan hakimiyeti düşüncesi(Güneşin doğduğu yerden, battığı yere kadar her yeri fethetme arzusu)

    GÖÇ YÖNLERİ:
    Kuzeye Gidenler; Sibirya'ya
    Doğuya Gidenler; Çin ve Uzakdoğu ülkelerine
    Güneye Gidenler; Hindistan, Afganistan ve Çin'e
    Batıya Gidenler; İki yol izlememişlerdir. Bir kısmı Hazar Denizinin kuzeyinden Karadeniz'in
    kuzeyine ve Avrupa'ya; Diğer kısmı ise Hazar Denizinin güneyinden İran,
    Irak, Suriye, Mısır ve Anadolu'ya göç etmişlerdir.

    GÖÇLERİN SONUÇLARI:
    1)- Orta Asya kültür ve Medeniyeti dünyanın değişik bölgelerine taşınmıştır.
    2)- Göç etmeyip, Orta Asya'da kalan Türkler, ilk Türk Devleti olan "Asya Hun Devleti" ni
    kurmuşlardır.
    3)- Göç eden Türk boyları gittikleri yerlerde yeni Türk Devletleri kurarlarken, oralardaki bazı
    devletleri de yıktılar.

    TÜRK ADININ ANLAMI VE KÖKENİ:
    1)- Ziya Gökalp'e göre; Töre kelimesinden gelir. Buna göre Türk demek "Türeli=Nizamlı,geleneklerine
    bağlı" demektir.
    2)- Danimarkalı Bilgin WAMBERY'e göre Türemekten(Türük) gelir. Buna göre Türk demek TÜREMİŞ,ÇOĞALMIŞ
    demektir.
    3)- Kaşgarlı Mahmut'un "Divan-ı Lügatıt Türk" adlı eserinde Türk demek "OLGUNLUK ÇAĞI" demektir.
    4)- Genel olarak Türk demek, GÜÇLÜ,KUVVETLİ manasında kabul edilir.

    ASYA HUN DEVLETİ (BÜYÜK HUN DEVLETİ) (MÖ. 220-MS.300)
    * Kurulduğu tarih kesin olarak bilinmemektedir. Tarihte bilinen İLK TÜRK DEVLETİ'dir.
    * Bilinen ilk hükümdarı TUMAN(Teoman)'dır. Teoman'dan sonra yerine oğlu METE HAN geçmiştir.
    * Asya Hun devleti METE HAN zamanında en geniş sınırlarına ulaşmıştır.
    * Çinliler Türk akınlarına karşı koymak için ÇİN SEDDİ'ni yaptılar.

    NOT: Tarihte ilk defa bütün Türkleri tek bayrak altında toplayan Türk Devleti Asya Hun devletidir.
    * Büyük Hun Devleti VERASET SİSTEMİ ve ÇİN SİYASETİ nedeniyle Doğu ve Batı Hun Devleti diye ikiye
    ayrıldı.
    Batı Hunları ARAL GÖLÜ civarına göç etmek zorunda kaldılar. Doğu Hunları ise Kuzey ve Güney
    olarak ikiye ayrıldı. Ve daha sonra Çinliler tarafından ortadan kaldırıldı.

    TÜRKLERDE VERASET SİSTEMİ NASILDI?
    Türklerde devlet hükümdar ailesinin ortak malı sayılırdı. Ve ülke hükümdarın sağlığında oğulları
    arasında paylaştırılırdı. Her prensin(TEKİN) hükümdar olma hakkı vardı.

    NOT: Bu anlayış Türk devletlerinde sık sık taht kavgalarının çıkmasına ve Türk devletlerinin
    parçalanmasına sebep olmuştur.

    TÜRKLERE KARŞI ÇİN SİYASETİ(POLİTİKASI) NASILDI?
    Çin bozkır göçebe hayatı yaşayan ve savaşçılıkları gelişmiş olan Türk Ordusu karşısında çaresiz
    kalıyordu. Hatta Türk Akınlarını durdurmak için ÇİN SEDDİ'ni yaptırmıştı. Buna rağmen Türkleri
    durduramamıştı. Bu durum karşısında çaresiz kalan Çin şu siyaseti takip etti:
    1- Çin prenslerini Hun Hakanlarıyla evlendirerek, prensesin yanında Hun sarayına çok sayıda hizmetkar
    gönderdiler. Bu hizmetkarlar casusluk faaliyetinde bulunarak,Türkler hakkında bilgi topladılar.
    2- Türk Beylerine hediyeler göndererek, onları kendilerine bağlamaya ve ekonomik olarak Çin'e bağımlı
    yaşamaya alıştırdılar.
    3- Hediyeleri ve ekonomik yardımları birden keserek, Türkleri itaat altına almaya çalıştılar.
    4- Türk Beylerini birbirlerine karşı kışkırtarak, Türk devletinin parçalanmasını sağladılar.

    ÖRNEK:
    Bu konuda en iyi örneklerden biri, Asya Hun Devleti'nin Batı ve Doğu Hun Devleti diye ikiye ayrılması
    olayıdır.
    Bu dönemde Hun Devletinin başına geçen HUANYEH, Çin'in ekonomik yardımları kesmesi üzerine, kurultayı
    toplayarak, Çin'e bağlanmayı teklif etti. Ancak kardeşi ÇİÇİ "Bağımsızlığımız herşeyden önce gelir."
    diyerek, Huanyeh'e karşı çıktı. Böylece Hunlar ikiye ayrıldı. Çin ile birleşen Huanyeh, kardeşi Batı
    Hun Hakanı Çiçi üzerine giderek, Batı Hun Devletini ortadan kaldırdı. Batı Hun Halkı Aral gölü
    çevresine göç etmek zorunda kaldı.


    AVRUPA(BATI) HUNLARI VE KAVİMLER GÖÇÜ

    KAVİMLER GÖÇÜ(375):
    Çiçi'ye bağlı Batı Hunları Çin'in ve Doğu Hunları'nın baskısıyla Aral Gölü civarına göç etmişlerdi.
    Burada 200 sene hayatlarını sürdüren Batı Hunlarının nüfusları arttı. Toprakları yetersiz kalmaya
    başladı. Ve başka Türk Boylarının katılmasıyla güçlendiler. MS. 374 yılında VOLGA (İTİL) nehrini aşarak
    Batı'ya (Avrupa'ya) doğru ilerlemeye başladılar. Türklerin bu ilerlemeleri karşısında önlerinde bulunan
    Vizigot, Ostrogot, Vandal, Sakson, Frank, Germen gibi bir çok kavim hareketlenerek Türklerden kaçmaya
    başladılar.
    Böylece Batı Hun Türklerinin, sebep olduğu bu olaya tarihte KAVİMLER GÖÇÜ adı verilir.(375)

    KAVİMLER GÖÇÜNÜN SONUÇLARI:
    1)- Roma İmparatorluğu; Doğu ve Batı Roma İmparatorluğu olmak üzere ikiye ayrıldı.(395). Batı Roma
    İmparatorluğu 476 yılında bu Germen kavimleri tarafından yıkıldı.
    2)- Avrupa'nın ETNİK yapısı değişti. (Germen kavimlerinin Avrupa'daki yerli kavimlerle karışması
    sonucu yeni milletler ortaya çıktı.)
    3)- Türkler Avrupa'da BATI HUN DEVLETİ'ni(AVRUPA HUN) kurdular.
    4)- İngiltere, Fransa gibi Avrupa devletlerinin temeli atıldı.
    5)- Avrupa'da FEODALİTE (DEREBEYLİK) rejimi ortaya çıktı.
    6)- İlk çağ kapandı, Ortaçağ başladı.


    AVRUPA HUN (BATI HUN) DEVLETİ

    Kavimler göçünü başlatan Batı Hunları tarafından kurulmuştur. İlk hükümdarları BALAMİR, en önemli
    hükümdarları ATTİLA'dır.

    NOT: Anadolu'ya ilk Türk akınları Avrupa Hunları tarafından yapılmıştır.

    ULDIZ'IN ROMA SİYASETİ: Balamirden sonra Batı Hunlarının başına geçen Uldız, Roma İmparatorluğuna
    karşı akılcı bir siyaset izlemiştir. Hunların düşmanları Germen Kavimleri ile savaştığından, Batı
    Roma İmparatorluğu ile iyi geçinmiş, Doğu Roma'yı(Bizans) ise baskı altına almaya çalışmıştır.
    ATTİLA DÖNEMİ
    Attila başlangıçta ULDIZ'ın siyasetini takip etmiş ve Bizans'ı baskı altına almak üzere Balkan seferleri düzenlemiştir. Bizans'ı MARGUS ve ANATOLYUS antlaşmaları ile ağır ve vergilere bağlamıştır. Bizans'ı dize getiren Atilla daha sonra Batı Roma üzerine yönelmiştir.
    ATTİLLA'NIN BATI ROMA SEFERLERİ:

    1)- Galya Seferi: Batı Roma Ordusuyla KATALON savaşını yaptı. Kesin sonuç alınamadı.(451)
    2)- İtalya Seferi: Bir yıl sonra 452'de Attila ikinci sefere çıktı. Bu defa Roma ordusu Attila'nın
    karşısına çıkmaya cesaret edemedi. Romalılar Papayı Attila'ya elçi olarak gönderdiler.
    Papayla görüşen Attila Roma'ya girmekten vazgeçerek geri döndü.

    Attila'nın ölümünden sonra Avrupa Hun Devleti eski gücünü koruyamayarak dağıldı.

    I. GÖKTÜRK DEVLETİ
    552 yılında BUMİN KAĞAN tarafından Orta Asya'daki AVAR hakimiyetine son verilerek kuruldu. Başkenti ÖTÜGEN'dir. Bumin KAĞAN kardeşi İSTEMİ YABGU'yu ülkenin batı topraklarına gönderdi.
    İSTEMİ YABGU'NUN BATI SİYASETİ:
    İstemi Yabgu İpek yolunu kontrol etmek amacıyla AKHUNLARA karşı İran'daki SASANİ devletiyle işbirliği yaptı. Bu işbirliği sonucu Akhun Devletinin toprakları Sasaniler ve Göktürkler tarafından paylaşıldı.
    İstemi Yabgu; bu defa Sasanilere karşı BİZANS ile işbirliği yaparak, Sasani devletinin zayıflamasını sağladı.

    NOT: Göktürk- Bizans işbirliğinin Sasanileri zayıflatması, Hz. Ömer Devrinde İslam Ordularının
    Sasanileri yenmesini kolaylaştırmıştır.

    GÖKTÜRK DEVLETİ'NİN İKİYE AYRILMASI VE YIKILMASI:
    Bumin Kağan'dan sonra yerine sırasıyla oğlu Ko-Lo, Mukan(En parlak devir), Tapo ve İşbara geçti. Bu
    süre içinde Batı Yabgusu İstemi Yabgu daima doğudaki hakana bağlı kaldı. Ancak İstemi Yabgu'nun
    ölümünden sonra yerine geçen oğlu TARDU aynı itaati göstermedi. Çin'in kışkırması ile I. Göktürk Devleti
    Batı ve Doğu Göktürk Devleti olarak ikiye ayrıldı. Her ikisine de daha sonra Çinliler son verdi.

    II. GÖKTÜRK DEVLETİ(KUTLUK DEVLETİ)
    (682-744)
    I. Göktürk devletinin parçalanıp yıkılmasıyla, Çinin egemenliğinde yaşayan Türkler, 50 yıl süren bir
    esaret dönemi yaşadılar. Bu süre içinde defalarca Çine karşı ayaklandılar. Ancak başarılı olamadılar.
    682 Yılında KUTLUK KAĞAN'ın başlattığı ayaklanma başarılı oldu. Türkler Çinlileri topraklarından atarak
    yeniden bağımsızlıklarına kavuştular.(682). II. Göktürk Devleti'ne kurucusundan dolayı KUTLUK
    DEVLETİ de denir.

    NOT: Kutluk Kağan Çine karşı "Ulusal Kurtuluş Savaşına" girişerek II. Göktürk devletini kurmuştur. Bu
    özelliği ile Kutluk Kağan Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran M.Kemal Atatürk'e benzer.

    II. Göktürk Devleti en parlak devrini BİLGE KAĞAN zamanında yaşamıştır. Bilge Kağan ül---i kardeşi
    KÜLTİGİN ve veziri TONYUKUK ile yönetmiştir. Bilge Kağan'dan sonra zayıflayan Devlet; Karluk, Basmil
    ve UYGUR Türkleri tarafından 744 yılında yıkılmıştır.

    GÖKTÜRK DEVLETİ'NİN TÜRK TARİHİNDEKİ ÖNEMİ:
    1)- Tarihte ilk defa Türk adıyla kurulan devlet, Göktürk Devleti'dir.
    2)- Orhun Anıtlarını dikerek (II.Göktürk zamanında) Türk tarihi ve Türk edebiyatının ilk yazılı
    kaynaklarını oluşturmuşlardır.
    3)- Milliyetçilik duygusu, Fransız ihtilalinden 1000 yıl önce Göktürkler döneminde en yüksek seviyede
    yaşanmıştır.
    4)- Asya Hun Devleti'nden sonra Türkleri tarihte ikinci defa tek bayrak altında toplamayı
    başarmışlardır.

    UYGUR DEVLETİ (Orhun uygur devleti)
    | |
    Turfan(Doğu Türkistan) Kansu(Sarı Uygur) Devleti
    Uygur Devleti
    ORHUN UYGUR DEVLETİ:
    Karluk ve Basmiller'le birleşerek II. Göktürk Devletini yıkan UYGURLAR Orhun bölgesinde UYGUR
    DEVLETİ'ni kurdular.(745)
    Kurucuları KUTLUK BİLGE KÜL KAĞAN, merkezleri Ordubalık (Karabalsagun)'dur.

    NOT: Kutluk Bilge Kül Kağan Türklerin şehir kuran ilk hükümdarıdır. İlk Türk şehri Ordubalıkdır.

    Bilge Kül Kağan'dan sonra MOYENÇUR başa geçmiş, onun döneminde Müslüman Araplar(Abbasiler) ile
    Çinliler arasında Talas Savaşı yaşandığından, Abbasilere yenilen Çinliler güç kaybına uğramışlardı. Bu
    durumdan yararlanan Uygurlar Çinin TARIM havzasını ele geçirdiler.Moyençur'dan sonra başa BÖGÜ KAĞAN
    geçti.

    BÖGÜ KAĞAN DEVRİ: Bu devirde Uygur Türkleri ile çin arasında iyi ilişkiler kuruldu, ticaret gelişti.
    Bögü Kağan Çine yardım amacıyla "Tibet Seferine" çıktı.

    Tibet Seferi ve Sonuçları:
    Bögü Kağan tibet seferi sırasında iki MANİ(MANİHEİZM) rahibini yanına alarak ülkesine geri
    döndü. Bu rahipler Uygur Türkleri arasında Mani dininin yayılmasına sebep oldular. Ayrıca
    Türkler arasında Budizm'de yayılmaya başladı.

    Mani Dininin Özelliği: Avlanmayı, et yemeyi ve savaşmayı yasaklayan bir dindir.

    Mani Dininin Uygurlar üzerindeki Etkileri:
    1- Uygurlar Savaşçılıklarını kaybettiler.
    2- Yerleşik hayata geçtiler. (Türklerde ilk defa yerleşik hayata Uygurlar geçmiştir.)
    3- Yerleşik hayata geçmeleriyle Uygurlar ticaret,bilim, sanat ve edebiyat gibi bir çok alanda
    geliştiler.

    UYGUR DEVLETİ'NİN (ORHUN BÖLGESİ) YIKILIŞI:
    840 yılında bir başka Türk kavmi olan KIRGIZLAR Uygur Devletine son verdiler. Kırgızlar'ın Orhun
    Bölgesinden kovmalarıyla Uygurlar, Kansu ve Turfan bölgelerine göç etmek zorunda kaldılar.

    NOT: Kırgızlar; Orhun Bölgesinden Uygurları kovarak, buradaki Türk nüfusunun azalmasına sebep
    olmuşlardır. Bu yüzden bu en eski Türk Yurdu, daha sonra Kırgızları yenen Moğolların eline geçerek
    kolayca Moğollaşmış, MOĞOLİSTAN olarak anılmıştır. ¦

    TURFAN( DOĞU TÜRKİSTAN) UYGUR DEVLETİ:
    Kırgızlar tarafından kovulan Uygurların bir kısmı Turfan Bölgesi'ne gelerek, burada yeni bir devlet
    kurdular. Bu devletleri de Moğollar tarafından 1207'de yıkıldı. Uygurlar günümüzde Doğu Türkistan diye
    anılan bu bölgede Çin'e bağlı özerk bir devlet olarak yaşamaktadır.

    KANSU(SARI UYGUR) DEVLETİ:
    Kırgızlardan kaçarak Kansu Bölgesi'ne gelen Uygurlar tarafından kurulan bu devlete Sarı Uygur Devleti
    de denilmektedir. 1209'da Moğolların hakimiyetine girmiştir.

    UYGURLARLA İLGİLİ DİĞER ÖNEMLİ HUSUSLAR:
    * 18 harfli Uygur Alfabesini hazırladılar.
    * Cengiz Han'ın egemenliğine girmelerine rağmen medeniyette geliştiklerinden Moğollar'ı devlet
    teşkilatı, ticaret, bilim, sanat, alfabe gibi konularda etkilediler.
    * Moğolların Türkleşmesinde önemli bir rol oynadılar. (Özbek ve Çağatay Türkleri)
    * İlk Müslüman Türk Devleti Karahanlılar'la savaştılar.(Sebep Uygurların Budizmi, Karahanlıların
    İslamiyeti yaymak istemeleri.)
    * Tahta harflerden MATBAA'yı oluşturdular, pamuktan KAĞIT yaptılar.
    * Uygurlar Yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğudur.

    DİĞER TÜRK DEVLETLERİ VE TOPLULUKLARI

    1)- İSKİTLER(SAKALAR): MÖ. VII. yüzyılda batıya doğru göç ederek Karadeniz'in kuzeyinden
    Tuna nehrine kadar uzanan topraklara yerleştiler. Batı kaynakları bu topluluğa İskitler, İranlılar ise
    Sakalar adını vermişlerdir. Medler, Persler, Asurlular ve Urartularla savaşmışlardır. Anadolu, Suriye
    ve Mısır'a kadar akınlarda bulunmuşlardır. İskitlerin yönetici kesimi Türklerden meydana
    geliyordu. Yaşayış ve inanışları Türklerle aynıydı. En önemli edebiyat eserleri ALPER TUNGA
    DESTANI'dır.

    2)- AKHUNLAR (EFTALİT) DEVLETİ: Hun soyundan gelmektedirler. Afganistan'ın batısında MS.350
    yıllarında kurulan bu Türk Devleti HEFTAL isimli hükümdarından dolayı EFTALİT DEVLETİ diye de
    anılır.
    * Akhunlar Sasani Devletinde başlayan MAZDEK İSYANI'nı bastırmakta etkili oldular.
    MAZDEK: Sasani Devletinde yaşayan Mazdek,kadın ve servetin ortak olması durumunda
    her türlü huzursuzluğun ortadan kalkacağını savunan bir kişiydi.
    * Göktürk Devleti'nin Batı Bölgelerini idare eden İSTEMİ YABGU ipek yoluna egemen olmak için,
    Sasanilerle ortak hareket ederek Akhun Devleti'nin yıkılmasını sağladı. Akhun Devleti'nin
    toprakları Sasani ve Göktürk devleti arasında paylaşıldı.

    3)- BAŞKIRTLAR(BAŞKURTLAR): X. yüzyılda İtil(Volga) nehri civarında oturmakta idiler. Moğol istilası
    sırasında Moğol egemenliğine girdiler.

    4)- SABARLAR (SİBİRLER=SABİRLER): Önceleri Hun devletinin egemenliğinde yaşayan Sibirler,
    VI. yüzyıl başlarında Avarların baskısıyla batıya göç ederek Ural dağlarının güney doğusuna yerleştiler.
    * Sasanilerle anlaşarak, Bizans'a karşı savaştılar. Anadolu'ya akınlar yaptılar.

    NOT: Anadolu'ya ilk Türk akınları Avrupa Hunları tarafından, ikinci akın Sibirler tarafından yapılmıştır.
    * Bugünkü SİBİRYA adı Sibir Türklerinden gelir.
    * Avarlara yenilince Hazar Türklerine karıştılar. Hazar Devletinin asıl kitlesini oluşturdular.

    5)- TÜRGEŞ DEVLETİ: I. Göktürk Devletine bağlı olan Türgişler 630 yılında Göktürk devletinin
    yıkılmasıyla serbest kaldılar. BAGA TARKAN Türgiş Devleti'ni kurdu. Kendi adına para bastı.
    II. Göktürk devletinin kurulmasıyla yeniden Göktürk egemenliğine girdiler. II. Göktürklerin son
    dönemlerinde yeniden serbest kalan Türgişlerin başına SU-LU KAĞAN geçti. Su-lu Kağan Emevilere
    karşı mücadele etti.

    NOT: Türgişler Emevi ordularını durdurarak, Orta Asyanın Araplaşmasını önlediler.

    766 yılında Türgiş Devletine Karluklar son verdi.

    6)- KARLUKLAR: II. Göktürk Devletinin yıkılmasında Basmil ve Uygurlar'la birleşerek rol oynadılar.
    * Talas savaşında Çin'e karşı Arapları destekleyerek Orta Asyanın Çinlileşmesini ve İslamiyetin
    yayılmasını kolaylaştırdılar.
    * İslamiyeti kabul eden ilk Türk boylarındandırlar. (İlk boy Kıpçaklar'dır.)
    * İlk Müslüman Türk Devleti olan KARAHANLILAR'ın kurulmasında etkili oldular.

    7)- KIRGIZLAR:
    * 840 Yılında Ötügen'i alarak Uygur Devletine son verdiler.

    NOT: Kırgızlar; Orhun Bölgesinden Uygurları kovarak, buradaki Türk nüfusunun azalmasına sebep
    olmuşlardır. Bu yüzden bu en eski Türk Yurdu, daha sonra Kırgızları yenen Moğolların eline geçerek
    kolayca Moğollaşacak ve MOĞOLİSTAN olarak anılacaktır.

    * 1207 yılında Cengiz Han tarafından yıkılmıştır.

    NOT: Kırgızlar, Cengiz Han'a bağlanan ilk Türk Kavmidir.
    * Daha sonra Rusların egemenliğine girmişlerdir.
    * 1916'da Ruslara karşı MİLLİ İSYAN adı verilen bir ayaklanma başlatmışlar, ancak Rus Çarı tarafından
    ağır bir şekilde cezalandırılmışlardır.
    * 1936'da Sovyetler birliğinin 15 Cumhuriyetinden biri olmuşlar, 1991'de Sovyet Rusya'nın
    dağılmasıyla Bağımsız KIRGIZISTAN DEVLETİ kurulmuştur. Başkenti BİŞKEK'dir.

    8)- KİMEKLER: Batı Göktürk topluluklarındandır. İrtiş ırmağı civarında yaşıyorlardı. XI. yüzyıla doğru
    diğer Türk topluluklarıyla kaynaşarak, yok oldular.


    KARADENİZ'İN KUZEYİNDE KURULAN VE AVRUPA'YA YÜRÜYEN
    TÜRK TOPLULUK VE DEVLETLERİ
    Bunlar Avrupa Hunları, Sabirler, Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Macarlar, Peçenekler,
    Kumanlar(Kıpçaklar) ve Oğuzlar(Uzlar)'dır.

    1)- AVARLAR:
    552 yılında Orta Asya'daki Avar İmparatorluğuna Göktürkler son verince, batıya doğru ilerleyerek
    Romanya'ya giren AVARLAR merkezi MACARİSTAN olan yeni devletlerini kurdular.
    * Çin kaynakları Avarlara JUAN- JUAN demektedir.
    * 619 yılında tek başına, 629 yılında da Sasanilerle ortaklaşa İstanbul'u kuşattılar.

    NOT: İlk defa İstanbulu kuşatan Türkler, Avarlardır.

    * Slav topluluklarının göç etmesine neden olarak, bunların doğu Avrupa ve Balkanlara inmesini
    sağladılar. Böylece Balkanların Slavlaşmasında etkili oldular.
    * 805 yılında Franklar tarafından yıkıldılar.

    2)- BULGARLAR:
    Batı Hunları ve Ogur Türklerinin karışmasıyla ortaya çıkan Türk topluluğuna BULGAR denir. (Bulgar
    kelimesi karışmak anlamındadır.)

    BÜYÜK BULGARYA DEVLETİ
    | |
    Tuna Bulgar Kama(Volga=İtil)
    Devleti Bulgar Devleti

    * Karadeniz'in kuzeyinde Göktürk Devletinin yıkılmasıyla "Büyük Bulgarya Devleti" kuruldu. Ancak
    kurucusu KUBRAT'ın ölümüyle Hazarlar tarafından yıkıldı. Bulgarların bir kısmı Tuna nehri, bir
    kısmı da Volga nehri kıyılarına göç etmek zorunda kaldı.

    Tuna Bulgar Devleti: Büyük Bulgarya Devleti'nin yıkılmasından sonra Tuna boylarına (Bugünkü
    Bulgaristan) göç eden Bulgar Türkleri burada Tuna Bulgar Devletini kurdular.
    * KURUM HAN zamanında Bizans'ı kuşattılar. (Avarlardan sonra Bizans'ı kuşatan
    2. türk kavmidir.)
    * Bu bölgedeki halkın çoğu Slav olduğu için Türkler zamanla Slavlaşmaya
    başladılar. Boris Han zamanında Hırıstiyanlığı kabul ettiler.
    * Daha sonra ortaya çıkan bugünkü Bulgaristan Devleti Türk değil Slav
    devletidir.
    * Bugünkü Bulgaristan'da yaşayan Türkler, Osmanlılar zamanında balkanlara
    yerleştirilen Türklerdir.
    Kama Bulgar Devleti: Büyük Bulgarya Devletinin yıkılmasından sonra Volga=İtil kıyılarına giden
    Bulgarlar burada Kama Bulgar Devletini kurdular.
    * Hükümdarları Almış Han zamanında(X. yüzyıl) müslüman oldular.
    * 1236'da Moğolların egemenliğine girdiler. Altınorda Devletinin
    parçalanmasıyla kurulan KAZAN HANLIĞInın esas kitlesini oluşturdular.
    (Kama Bulgarlarına bugün KAZAN TÜRKLERİ denilir.)

    NOT: İtil(Kama) ulgarları benliklerini bugün de koruyarak varlıklarını sürdürmüşlerdir. Ancak
    Tuna Bulgarları Slavlar arasında yok olup gitmişlerdir. Bunda İtil Bulgarlarının
    İslamiyeti, Tuna Bulgarlarının ise hırıstiyanlığı kabul etmesinin payı büyüktür.


    3)- HAZARLAR:
    Kuzey Karadeniz ve Kafkaslar arasındaki bölgede Göktürk Devletinin yıkılmasıyla HAZAR KAĞANLIĞI
    kuruldu.
    * Ticarette geliştiler.
    * Hazar yöneticileri Museviliği benimsediler. Halk arasında Hırıstiyanlık ve müslümanlık yayılmıştı.
    * Hazarlar ülkelerinde farklı dinleri içinde bulundurduklarından yüksek bir HOŞGÖRÜ vardı.

    4)- MACARLAR:
    * Fin Ugor kavmi ile OGUR Türklerinin karışmasıyla MACAR kavmi ortaya çıkmıştır.
    * 896 yılında kendi adlarını verdikleri MACARİSTAN'a gelerek devletlerini kurdular.
    * X. yüzyılda Hırıstiyanlığın Katolik mezhebini benimsediler. (Bundan sonra Türklük özelliklerini
    kaybetmeye başladılar.)
    * Almanların (Germenlerin) doğuya doğru yayılmasını engelleyerek, Balkan topluluklarının(Slavların)
    Germenleşmesini önlediler.

    5)- PEÇENEKLER:
    * Karadeniz'in kuzeyinde Don ve Dinyesper nehirleri arasındaki bölgeye yerleştiler.
    * Kiev Prensliğini yenerek, Rusların Karadeniz'e inmelerini engellediler.
    * 1071 Malazgirt Savaşına Bizans ordusu içinde ücretli asker olarak katıldılar. Ancak Selçukluların
    kendileri gibi Türk olduklarını anlayınca Selçuklu ordusu saflarına katıldılar.
    * Edirne ve Trakya'nın Marmara kıyılarına kadar olan toprakları Bizans'tan aldılar.
    * İzmir Beyi ÇAKA BEY Peçeneklerle temas kurdu. Buna göre Çaka Bey Peçeneklerle birlik olarak Anadolu
    ve Rumeli'den İstanbul'u kuşatmak istiyordu. Ancak Bizans kurnaz bir politikayla, yine bir Türk
    topluluğu olan KUMANLAR'ı Peçenekler üzerine saldırtarak, Peçeneklerin dağılmasına sebep olmuştur.

    6)- KUMANLAR (KIPÇAKLAR):
    * Volga'yı aşarak Avrupa'ya ve Balkanlara girmişlerdir.
    * Kıpçakların Karadeniz'in kuzeyinde hakim oldukları topraklara "KIPÇAK BOZKIRLARI" denilmektedir.
    * Macaristan'a giden Kıpçaklar ROMEN devletinin kurulmasında etkili olmuşlardır.
    * Kıpçakların Oğuz Türkleriyle yaptığı mücadeleler DEDE KORKUT HİKAYELERİ'nin ortaya çıkmasına sebep
    olmuştur.
    * CODEX CUMANİCUS(Kodeks Kumanikus); Kıpçak Türk şivesi ile yazılan Latin, Fars ve Kuman dilleri
    üzerine yazılmış bir sözlüktür.

    7)- UZLAR (OĞUZLAR):
    * Tarihte türk Milletinin siyasi, kültür ve medeniyet alanında en büyük rolü oynayan koludur.
    * Oğuzlara; Bizanslılar UZ, Ruslar TORKİ veya TORK, Araplar GUZ demişlerdir.
    * 24 Oğuz Boyu vardır.
    * Hazar denizinin kuzeyinden bir kolu "UZ" adı ile Avrupa ve Balkanlara göç etti.
    * Balkanlara gelen UZLAR Bizans ordusunu ve Bulgarları yendi. Ancak Peçenek akınları, soğuklar,
    salgın hastalıklar yüzünden dağılıp yok oldular.
    * Uzların bir kısmı Malazgirt Savaşı sırasında Bizans Ordusu saflarından, Selçuklu Ordusuna geçtiler.

    KARADENİZ'İN KUZEYİNDEN AVRUPAYA YAPILAN TÜRK GÖÇLERİNİN
    SONUÇLARI:
    Avrupa Hunları, Bulgar, Avar, Macar, Peçenek, Kuman ve Uz Türklerinin Avrupa'ya yaptığı göçler olumlu
    sonuçlar getirmedi. Bu Türkler Avrupa'daki diğer halklar arasında silinip gittiler.
    SEBEPLER:
    1)- Hırıstiyanlık dinine girmeleri, onları Türklük özelliklerinden ayırdı.
    2)- Anayurttan gelen göçlerle beslenemediler, bu yüzden kalabalık Slav toplulukları içinde milli
    benliklerini kaybederek eridiler.

    NOT:Türklerin Avrupa'da kurduğu yukarda saydığımız devletler, Avrupada sonradan
    meydana gelen bir çok olayı sebep ve sonuçlarıyla etkilemişlerdir. Bugünkü
    Avrupa'nın siyasi ve etnik yapısını büyük ölçüde bu Türk Devletleri etkilemişlerdir.

    İLK TÜRK DEVLETLERİNDE KÜLTÜR VE MEDENİYET

    1)- DEVLET YÖNETİMİ
    A) DEVLET: İslamiyetten önce Türkler devlete İL veya EL demişlerdir.
    Hükümdarların Ünvanları: Türkler Hükümdarlarına Şanyü,Tanhu, Hakan, Han, Yabgu, İlteber, İdi-kut,
    Erkin gibi ünvanlar vermişledir.

    Türk Hükümdarlarının Tahta Çıkışı Tarih Boyunca Kaç Değişik Şekilde Meydana Gelmiştir?
    1- Hanedan üyeleri arasında siyasi ve askeri mücadeleyi kazanan hükümdar olarak tahta
    çıkıyordu. (En sık rastlanan durum)
    2- Hükümdarın rakipsiz aday olması(Bu durumda taht kavgası olmadan başa geçiyordu.)
    3- Seçim Usulü (Kengeş, toy veya kurultay denilen devletin ileri gelenlerinden oluşan meclisin
    toplanarak hanedan üyelerinden birini tahta geçirmesi.
    4)-Ekber ve Erşed(En yaşlı ve Olgun) olanın başa geçmesi. (Bu yöntem III. Ahmet zamanından
    itibaren sadece Osmanlı Devletinde uygulanmıştır.

    Kimler Türk Devletlerinde Hükümdar Olabilirdi?
    Hanedandan olan bütün erkeklerin hükümdar olma hakları vardı. (Kardeşler, kardeş çocukları, amca,
    amca çocukları ve diğer hanedan üyeleri.)

    Kut Anlayışı Nedir?
    Türkler devleti yönetme yetkisinin TANRI tarafından verildiğine inanıyorlardı. Tanrı tarafından
    verilen bu yönetme hakkına KUT diyorlardı.KUT'un kan yoluyla hükümdarın tüm erkek çocuklarına
    geçtiğine inanıyorlardı.

    Kut Anlayışı Türk Devletlerini Nasıl Etkilemiştir?
    Bütün hanedan üyelerinde KUT olduğundan kendine siyasi ve askeri bakımdan güvenen kişi TAHT
    KAVGASINA girebiliyordu. Bu durum Türk devletlerini ya iç savaş sonucu istkrarsızlığa, yada
    bölünmeye götürüyordu.

    NOT: Türk töresinde ana-babaya itaat esas olmasına rağmen, hükümdar bunun dışında tutulmuştur.
    Devletin devamı için baba-oğul veya kardeşlerin birbirleriyle mücadelesi normal karşılanmıştır.
    Çünkü bu sayede en güçlü ve en yetenekli kişi devletin başına geçecektir.

    İkili Yönetim(Çifte Krallık) Nedir?
    Türk Devletlerinde hükümdar yönetimi kolaylaştırmak için ül---i SOL(Doğu) ve SAĞ(Batı) olmak
    üzere ikiye ayırırdı. Ortada (Merkezde) ise asıl hükümdar bulunurdu. Sağ ve Solda ise Hanedan
    üyelerinden YABGU'lar bulunurdu.

    B) MECLİS VE HÜKÜMET: Türk Meclislerine TOY, KURULTAY veya KENGEŞ denilirdi.
    Kurultay'da devletin ana meseleleri görüşülür, hükümdarın ölümü, savaş veya milli felaketlerde
    kurultay toplanırdı.
    AYGUCI : Hükümet başkanı(başbakan)
    BUYRUK : Bakan
    TAMGACI: Dış siyaset işlerini yürüten görevliler
    Eski Türk Devletlerinde diğer devlet görevlileri şunlardı:
    TİGİN: Hükümdar çocukları (Tekin)
    ŞAD : Diğer Hanedan mensupları
    Bunların dışında İnal, inanç, tarkan, bağa, tudun, çor, külüğ, apa, ataman gibi devlet görevlileri de vardı.

    2)- TOPLUM TAPISI:
    Türk toplumu; Oguş : Aile
    Urug oy=Aileler birliği
    Bod(Boy) :Kabileler
    Budun : Millet denilen birimlerden oluşuyordu.
    Boyların başında bulunan BEY'ler, töreye göre boyu idare ederlerdi. Boyların bir araya gelmesiyle
    Devlet(İL) kurulurdu.

    Türk Toplumunun Özellikleri:
    Halk hürdü. Herkes aynı işi yaptığından(hayvancılık) aralarında kesin
    olarak SINIF'ların ortaya çıkması imkansızdı. Yaşam biçimleri GÖÇEBE
    olduğundan savaşta elde ettikleri esirleri çalıştırmaya elverişli değildi.
    Bu yüzden Türk toplumunda KÖLE sınıfı yoktu. Din adamları
    diğer toplumlarda olduğu gibi imtiyazlı değillerdi.

    3)- ORDU:
    Türk Ordusunun başlıca özellikleri şunlardı:
    a)- Türk ordusu ücretli değildi.
    b)- Türk Ordusu daimiydi. (Kadın-erkek her an savaşa hazırdı.)
    c)- Türk Ordusunun temeli ATLI askerlerden meydana geliyordu.

    NOT: Türk ordu teşkilatını ilk kuran METE HAN olmuştur. Mete Orduyu 10'luk sisteme göre
    teşkilatlandırmıştı. Onluk sistem daha sonra tüm Türk devletlerinde kullanılmıştır.
    (Türk ordusu; Çin, Roma,Bizans, Rus ve Moğol Ordu teşkilatı üzerinde etkili olmuştur.)

    Türk Ordusunu Silahları: Ok, yay, kement, kılıç, kargı, süngü, kalkan vb...

    4)- HUKUK:
    Türklerde yazılı olmamakla beraber, gelişmiş bir hukuk anlayışı vardı. Bu hukuk kurallarına
    TÖRE(Türe) denilirdi.
    Hükümdarın başkanlık ettiği ve siyasi suçlara bakan yüksek mahkemeye YARGU adı verilirdi.
    YARGANLAR(Yargucu) idaresindeki mahkemeler ise adi suçlara bakarlardı.

    5)- DİN VE İNANIŞ:
    İslam öncesi Türklerin din ve inanışlarını şu 4 grupta toplayabiliriz:
    1- Tabiat Kuvvetlerine İnanma: Dağ,ağaç, göl, kaya gibi varlıkların gizi güçlere sahip olduklarına
    inanırlardı.
    2- Atalar Kültü: Ölmüş büyüklere ve atalara ait hatıralar kutsal sayılır ve saygı gösterilirdi.
    3- Şamanizm: Kam veya Şaman adı verilen kişilerin, kötü veya iyi ruhlarla temas sağladıklarını
    inanılarak, bunların büyücülük ve sihir özelliklerine başvururlardı. Şaman inançları
    Anadolu'da hala varlığını sürdürmektedir. Örneğin; Gelinlerin üzerine buğday veya para
    atmak, Eşikten atlamanın uğursuz kabul edilmesi, kurşun dökmek gibi...
    4- Göktanrı Dini: Türklerin İslamiyetten önceki dini Göktanrı diniydi. Bu dine göre Türkler;
    * Tek bir Tanrının evreni yarattığına ve gökte oturduğuna inanıyorlardı.
    * Öldükten sonra dirileceklerine inandıklarından, ölülerini atı,eşyaları ve silahıyla birlikte
    gömüyorlardı.
    * Cennet'e UÇMAĞ, cehenneme ise TAMU diyorlardı.
    * Mezarlara ölünün,sağlığında öldürdüğü düşman sayısı kadar BALBAL adı verilen küçük heykeller
    dikerlerdi. İnanışa göre, yeniden dirilecek kişi atıyla cennete gidecek, ve öldürdüğü
    düşmanlar sonraki yaşamında ona hizmet edeceklerdir.
    * Ölüleri içöin YOĞ adı verilen cenaze törenleri yapar, ve ardından yas tutarlardı.

    Türkler arasında ayrıca Maniheizm(Mani dini), Budizm, Musevilik, Hırıstiyanlık gibi dinlerde
    yayılmıştı.

    6)- EKONOMİK HAYAT:
    Göçebe bir hayat yaşayan Türkler belirli iki merkez arasında (yaylak-kışlak)
    hayatlarını sürdürürlerdi.
    * Hayvancılık temel geçim kaynağıydı. Koyun, keçi, at en çok beslenen hayvanlardı. Bunun dışında
    sığır, katır ve deve de yetiştirilirdi. Beslenme ve giyimde hayvan ürünlerinden yararlanır ve
    bunları satarak geçimlerini sağlarlardı.
    * Tarım da gelişmişti. Arpa, buğday, darı gibi tahılları yetiştiriyorlardı.
    * Savaşlarda elde edilen ganimetler ve devletlerden alınan vergiler gelir kaynaklarıydı.
    * Ticaret önemli bir gelir kaynağıydı. Türk ülkeleri İPEK YOLU üzerindeydi.

    NOT: Çin-Türk mücadelesinin temel nedeni İpek Yoluna hakim olmaktı.

    * Ayrıca Hazar ve Bulgar ülkelerinden başlayıp, Ural, Sibirya ve Altaylar üzerinden Çin'e giden yola
    KÜRK YOLU deniliyordu. Türkler bu yolun üzerinde de olduklarından sanar, samur, kunduz, vaşak gibi
    av hayvanlarının kürklerinin ticaretini yapıyorlardı.

    7)- YAZI, DİL VE EDEBİYAT:
    Türkler tarih boyunca Göktürk, Uygur, Soğd, Brahmi, Süryani, Arap, Kiril ve Latin alfabelerini kullanmışlardır.
    Göktürk (Orhun) Alfabesi: 38 harften meydana gelir. Göktürk yazısına ilk defa Orhun Nehri
    kıyısındaki kitabelerde rastlandığı için ORHUN ALFABESİ de denir.
    Uygur Alfabesi: 18 harften meydana gelir. Uygurlar bu alfabeyi Soğd alfabesinden yararlanarak
    hazırlamışlardır.
    Başlıca Türk Destanları:
    Hunların(Oğuzların)--> Oğuz Kağan Destanı
    İskitlerin (Saka)------> Alper Tunga Destanı
    Göktürklerin----------> Ergenekon Destanı
    Uygurların------------> Göç ve Türeyiş Destanları
    Kırgızların-------------> Manas Destanı

    Orhun Yazıtları (Göktürk Kitabeleri):
    Türklerin en eski kitabeleri VI. yüzyıla ait YENİSEY kitabeleri ile, VIII. yüzyıla ait ORHUN
    KİTABELERİ'dir. Yenisey kitabeleri Kırgızlar'ın mezar taşlarına yazdıkları yazılardı. Orhun
    Kitabeleri II. Göktürk Devleti zamanında Bilge Kağan, Kültigin ve vezir Tonyukuk adlarına
    dikilmişlerdir. YOLLUĞ TİGİN isimli bir Türk prensi tarafından yazılmışlardır. Bu yazılar 1893
    yılında Danimarkalı Bilgin THOMSEN tarafından okunmuştur.
    Orhun Yazıtlarının Önemi:
    a)- Türk Tarihinin ve Türk Edebiyatının ilk yazılı belgeleri olmaları bakımından önemlidir.
    b)- Bu kitabelerden Türklerin o günkü yaşayışlarını, inançlarını öğreniyoruz. Ayrıca kitabeler
    gelecekteki Türk Milleti içinde çarpıcı öğütler vermesi bakımından önemlidirler.
    8)- BİLİM VE SANAT:
    * Türkler 1 yılı 365 gün 6 saat olarak hesaplayarak, 12 hayvanlı Türk Takvimini oluşturmuşlardır.
    * Uygurlar tahta harflerden matbaayı ve pamuktan kağıdı yapmışlardır.
    * Madencilikte özellikle de demircilikte ileri gitmişlerdir. (Kazakistan'ın başkenti Alma Ata
    yakınlarında bir kurgandan çıkarılan "Altın Adam Heykeli" Türk maden sanatının ne kadar
    geliştiğini gösterir.)
    * Eşya ve binalarda HAYVAN USLUBÜ denilen, hayvan figürlerini kullanmışlardır.
    * HALI Türklerin Dünya medeniyetine bir katkısıdır. (Altaylarda Pazırık Kurganı'nda bulunan halı
    dünyanın en eski halısıdır.)

    TÜRK KÜLTÜRÜNÜN ÇEVRE KÜLTÜRLERLE MÜNASEBETLERİ:
    1)- Türklerin Çin Kültürüne Katkıları:
    a)- Askerlik alanında
    b)- Devlet Teşkilatında
    c)- At kültüründe(Atı evcilleştirmede)
    d)- Gök Tanrı inancıyla... Çinlileri etkilemişlerdir.
    2)- Çinlilerin Türkleri Etkilediği Alanlar:
    a)- Tarım ve yerleşik kültür
    b)- Felsefe( Taoizm, Konfiçyüs ve Budizm)
    c)- Giyim ... konularında Çinliler Türkleri etkilemişlerdir.
    3)- Türklerin Moğol Kültürüne Katkıları:
    Askerlik alanında, Devlet teşkilatında , Dil ve Alfabede (Uygurca ve Uygur Alfabesini
    kullandılar.), Kımız yapmayı öğrettiler, Türk Töresi ve geleneklerinden, Göktanrı dininden....
    etkilendiler.

  4. #4
    Yeni Üye

    Standart

    arkadaslar cok ii calısma ama bişi soracam Türkiyede ortaya çıkarılan tarih öncesi merkezler nereleridir?

  5. #5
    Kurmay Albay
    class_erhan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Standart

    Alıntı CiCi_Uye´isimli üyeden Alıntı Mesajı göster
    arkadaslar cok ii calısma ama bişi soracam Türkiyede ortaya çıkarılan tarih öncesi merkezler nereleridir?

    en başta konyada ki çatalhöyük gösterilir

  6. #6
    Yeni Üye
    kashna - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    Standart

    tarihi devirlere giriş nerde bulabilirim pplss

Benzer Konular

  1. Tarihe Giriş
    By ABYSS in forum Tarih
    Cevaplar: 1
    Bölüm Listesi: 12-01-2009, 08:03 PM
  2. tarihe giriş
    By ABYSS in forum Tarih
    Cevaplar: 0
    Bölüm Listesi: 12-20-2006, 02:44 AM
  3. Tarihe Giriş Ve Kavramlar
    By ABYSS in forum Tarih
    Cevaplar: 0
    Bölüm Listesi: 12-20-2006, 02:43 AM
  4. Tarihe Giriş Ve Kavramlar
    By ABYSS in forum Tarih
    Cevaplar: 0
    Bölüm Listesi: 10-28-2006, 11:07 PM

Beğenilen Sayfayı İşaretleyin

Beğenilen Sayfayı İşaretleyin

Yetkileriniz

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • Eklenti Ekleyemezsiniz
  • You may not edit your posts
  •  
[Gizlilik Politikası]-[UslanmaM Kuralları]-[UslanmaM İletişim/Contact]