Telaşlı anne uyuşturucu ve alkol sorunları görevlisine
“Galiba oğlum eroin kullanıyor. Sabahları uykudan kalkamıyor gözleri kan çanağı
gibi ve doğru dürüst yemek de yemiyor” demektedir.
Görevli anneye şöyle yanıt verir: “Hemen karar vermeyin. Belki başka bir derdi
vardır. Oğlunuz hasta olabilir yahut okulla ilgili sorunları vardır isterseniz
onunla konuşarak nesi olduğunu araştırmaya çalışın.”
Gençlerle Konuşabilmek
Çocuklarının eroin denemesi yapmasından korkan anne babalar çok
kuşkulu olabilirler. Bazen bir ipucu bulabilmek için çocukların odasını ararlar.
Ancak uyuşturucu ve alkol sorunları ile ilgili uzmanlara göre bu tür
davranışlar gençlere anne babalarının onlara güvenmediği mesajını vermektedir.
Anne baba bunun yerine çocuklarına endişelerinden söz ederek doğrudan
uyuşturucu kullanıp kullanmadığını sormalıdırlar. Bu konuşmayı yaparken de sakin
kalmaya dikkat ederek çocuklarda tehdit edildikleri hissini uyandırmamalıdırlar.
Konuşmaya şöyle başlayabilirsiniz: “Gençlerin uyuşturucu kullanmaları yaygın bir
olaydır. Bu nedenle senin de uyuşturucu kullanmandan korkuyorum.”
Çocuğun uyuşturucu denemesi yaptığını söylemesi olasılığına karşı nasıl tepki
göstereceğinizi önceden belirleyin. Çocuğa uyuşturucu kullanıp kullanmadığı
konusunda dürüst davranmasını istedikten sonra ona kızmanın yararı yoktur.
Uyuşturucu kullandığı anlaşıldıktan sonra ona şöyle sorabilirsiniz: “Neden
uyuşturucu kullandığını bana söyleyebilir misin? Acaba sorunların konusunda
benim bir yardımım olabilir mi? Sana yardım edecek birisini bulmamı ister
misin?”
Her Ailede Olabilecek Bir Sorundur.
Gençler önce bu konuda konuşmak istemeyebilirler fakat anne babaların
öfke göstermeden kendileri hakkında endişe duyduğunu görürlerse daha sonra
konuşmak cesaretini bulurlar. Anne baba ergenlik çağındaki çocuk üzerinde etkin
olamayacaklarını düşünseler de bu doğru değildir. Araştırmalar çocuklarıyla iyi
ilişkileri olan ve onları dinlemek ve onlarla konuşmak için vakit ayıran anne
babaların çocukları üzerinde etkili olabildiklerini göstermektedir. Çocuğunun
eroin kullandığını öğrenen anne babalar kendilerini iyice
soyutlanmış ve utanç duygusu içinde hissederler. Çocuğun uyuşturucu
kullanmasından şu veya bu biçimde kendilerini sorumlu tuttuklarından veya ancak
“kötü” ailelerden gelen çocukların eroin kullandığına inandıklarından yardım
aramaktan çekinebilirler. Gerçekte ise eroin her aileden ve toplumdan gelen ve
çoğunlukla da anne babaları tarafından çok sevilen çocukları etkilemektedir.
Bir gencin eroin sorunundan endişe eden anne baba hem kendileri hem de
çocukları için yardım aramakta gecikmemelidir. Böyle yaptıkları için kimse
onları yargılamayacak veya cezalandırmayacaktır.
Eroin İle İlgili Bilgiler Edininiz.
Doğaldır ki gençlerin çoğu eroin kullanmayacaktır. Ama anne babanın
çocukla bu konuyu konuşabilmesi ve tehlikeleri hakkında uyarıda bulunabilmesi
için eroin hakkında bilgi sahibi olması gerekir. Çocukla eroin ve diğer
uyuşturucular hakkında ders verircesine değil de normal bir konuyu konuşur gibi
konuşmak için olanaklar yaratınız. Örneğin arabada giderken televizyonda eroin
içmek (sigara gibi) veya eroinle alkol kullanmak hakkında bir program
izlediğinizden söz ederek konuşmaya başlayabilirsiniz. Gençlerin çoğu eroin
içmenin tehlikesiz olduğunu düşündüğünden bu bilgi onlar için yararlı olacaktır.
Gerçi eroin içmek kirli iğnelerle eroin iğnesi yaparak AİDS hastalığına neden
olan HİV virüsü veya B ve C tipi hepatit hastalıklarının bulaşması kadar
tehlikeli değildir ama eroin içenlerin sonradan eroine bağımlı olmaları ve
uyuşturucuyu iğne yoluyla almaya başlamaları da mümkündür. Gençlerin çoğu
eroinle birlikte diğer uyuşturucuları alkol veya yatıştırıcıları
(trankilizanlar) kullanmanın ölümcül olduğunu ve eroinle ilgili birçok ölüm
vakasının nedeni olduğunu bilmemektedir.
Ayrıca uyuşturucular konusunda anne babaların yanlış anladığı bazı konular
vardır ve bu da korkularını arttırmaktadır. Örneğin birçok kişi esrar içenlerin
esrardan sonra eroine başlayacaklarını sanır. Oysa bu
olasılık alkol veya tütünden eroine geçmek olasılığından farklı değildir.
Eroin Alışkanlığının Tedavisi
Bazı kimseler eroin alışkanlığından tıbbi müdahale görmeden kurtulur.
Örneğin Gül adlı 20 yaşındaki bir kadın gebe kalınca eroini bıraktı. Bu kadına
çabasında yardımcı olan faktör eroin ortamındaki arkadaşlarından uzaklaşmak
oldu. Ancak eroinden kurtulmak isteyen birçok kişi bırakmasına bırakır ama gene
kullanmaya başlar ve bu yüzden profesyonel yardım gerekir.
Eroini bırakmanın güçlüklerinden biri düzenli kullanan kişinin eroin almadığı
zaman kendisini birkaç gün hasta hissetmesidir. Alışkanların bu devreyi
atlatmalarına yardım eden tedavinin adı zehir atma tedavisidir
(detoksifikasyon). Bazı kimseler özel kliniklerde veya evde doktor gözetimi
altında arkadaş ve yakınlarının desteğiyle eroinden arınma tedavisi görür.
Tedavi yaklaşık bir hafta sürer.
Tedavi sonucu kişi kendini iyi hissetse bile tekrar eroine dönme tehlikesi
yüksek olduğundan en iyi yol sürekli tedavidir. Tedavinin içine danışmanlık
klinikte üç aydan bir yıla kadar yatılı kalmak (buna rehabilitasyon denir) veya
ilaç kullanmak girebilir. Her tedavi yöntemi soruna başka açıdan yaklaştığı için
ve özellikle bazı programlar pahalı olduğu için herhangi bir tedavi programına
başlamadan önce niteliğini araştırın.
Tedavide Kullanılan İlaçlar.
:-):-):-):-)don reçeteyle satılan ve ağızdan alınan bir ilaçtır ve kişinin
eroinden uzaklaşmasına yardım eder. Kişi hala bir maddeye bağımlı olmakla
birlikte :-):-):-):-)don daha sağlıklı ve normal bir yaşama dönmesine ve bir işte
çalışabilmesine yardım eder. Kişi sonuçta :-):-):-):-)donu da bırakmak için tıbbi tedavi
görür.
Tedavide kullanılan ve reçeteyle satılan diğer bir ilaç naltrexondur. İlaç zehir
arınması görmüş bağımlının tekrar eroine dönmemesine yardım eder. Hergün alınan
ilaç eroinden beklenen sonucu vermez. Amaç eroin kullanan kişinin “madem
eroinden istediğimi alamıyorum o halde neden kullanayım” diyerek eroini
bırakmasıdır. Ancak bu ilacı kullanacak kişilerin eroinden tamamen arınmış
olmaları gereklidir. Eroin bağımlısıyken bu ilacı kullananlarda son derece ciddi
yoksunluk krizleri olur.
Naltrexone kişiyi eroinden “çabucak” arındırmak için de kullanılır. Yoksunluk
krizlerini önleyici ilaçlar vererek kişi 24 saat içinde eroinden kurtarılır.
Ancak diğer (detoksifikasyon) yöntemleri gibi bunda da bağımlının tekrar eroine
dönme olasılığı vardır ve kişinin üç ay veya daha uzun bir süreyle hergün
naltrexone alması gerekir. Bazı kliniklerde eroinden çabucak arındırma genel
anesaaai altında gerçekleştirilir. Bu önemli bir tıbbi yöntemdir ve bazı ölüm
vakaları bu tekniğe bağlanmaktadır. Yöntemin etkili ve güvenceli olup olmadığı
halen tartışılmaktadır.
Bazı doktorlar naltrexone tedavisinin çok başarılı olduğunu söylemekle birlikte
üzerinde tedavinin uygulandığı çok kimse sonuçta gene eroine dönmüştür. Bu da
alışkanlığın salt ilaç yoluyla tedavi edilemeyeceğini göstermektedir. Kişi
ayrıca eroin kullanılan bir yaşam biçiminden ve eroin kullanan arkadaşlardan
uzaklaşmalıdır. Danışmanlarla görüşmek de yararlı olmaktadır. Genellikle
ailenin eroin bağımlısı kişiyi naltrexon veya diğer tedavileri görmeye zorladığı
ve bu uğurda dünyanın parasını da harcadığı vakalarda bağımlı kişi tekrar
alışkanlığına dönmektedir. Naltrexon genellikle eroin alışkanlığından
kurtulmak için gerçek bir güdülenme sahibi olan aile ve arkadaşlarından sıkı
destek gören kişiler için daha başarılı olmaktadır.
Naltrexonla ilgili bir sorun şudur. İlacı bir süre kullandıktan sonra bırakan ve
tekrar eroine başlayan kişinin eroinin dozunu kaçırarak ölme olasılığı hayli
yüksektir. Naltrexone kullandıktan sonra kişide eroin toleransı kaybolur ve en
ufak bir doz bile aşırı yüklenme yapar. Eroin bağımlısı kişilerin çaresiz kalan
ailelerine hatta kendilerine “karaborsa” naltrexone teklif edildiği
duyulmaktadır. Ancak naltrexonu tıbbi gözetim olmaksızın kullanmak tehlikelidir.
Hastanelerin acil bölümlerine getirilen hastalar naltrexon kullanıyorlarsa
hastane yetkililerine bunu söylemelidirler. Bazı ağrı kesici ilaçlar naltrexon
kullanan kişiler üzerinde etkisiz kalmaktadır.
Kurtulmak Mümkündür.
Eroin alışkanlığı ciddi bir sorundur. Fakat değişmeyi kendisinin
istemesi ve ailesinden sevgi ve destek görmesi koşuluyla birçok kişinin
alışkanlıktan kurtulması mümkündür. Eroin alışkanlığından kurtulmak isteyen
kişiler tedavi görecekleri klinik veya sağlık yetkililerinin uyuşturucu ve alkol
alışkanlığının tedavisinde deneyimli olmasına dikkat etmelidirler.