Hipertansiyon Nedir ?

**ABYSS** · 02-01-2007, 11:53 PM

Hipertansiyon basit olarak yüksek kan basıncı demektir. Kan basıncı ya da daha doğru söylemek gerekirse kanı kalpten dokulara taşıyan damarların kan basıncı hastaya ait özellikler (yaş cinsiyet ırk gibi) ve fiziksel durumdan (istirahat efor gibi) etkilenen bir parametredir. Bu nedenle de normal kan basıncı değerlerini belirlemek gerçekte oldukça güçtür.

Bugün kabul edilen kan basıncı değeri istirahat halindeki normal bir yetişkinde 120/80 mmHg'dır (milimetre civa). Herhangi bir kişide kan basıncı uyku sırasında düşük sinirli ya da heyecanlıyken yüksektir. Normal şartlarda sürekli olarak kan basıncı 120/80 mmHg (milimetre civa) üzerinde olan kişiler hipertansiyon hastalığı adayı kabul edilmektedir. Kan basıncı devamlı olarak 140/90 mmHg üzerinde seyrediyorsa hipertansiyondan bahsedilir.

Kan basıncı aynı birey içinde ve bireyler arasında farklılık gösterir. Bu nedenle bireyin kan basıncı (kan basıncının sfingomanometre ile ayrı ayrı zamanlarda en az 3 kez ölçülmesi) ortalaması alınarak belirlenmelidir.

Hipertansiyon kalp hastalıkları için ana bir risk faktörüdür. Eğer tedavi edilmezse beyin dolaşımı kalp damar göz ve böbrek hastalıkları için ciddi hastalık ve ölüm oranlarında artışa sebep olur. Bir kez teşhis yapılıp tedavi başlanırsa artan kan basıncı düşürülebilir kalp ve kalp dolaşım sistemindeki hastalık riski azaltılabilir.

Hipertansiyonun Yaygınlığı Nedir?

Sanayileşmiş ülkelerdeki yetişkin nüfusun %10-20 kadarında hipertansiyon bulunduğu hesaplanmaktadır. Sınırda hipertansiyon vakaları da katılırsa bu oran kuşkusuz daha yüksektir. Kişinin yaşı cinsiyeti ve ırkı hipertansiyon sıklığı konusunda belirleyici faktörlerdir. Hipertansiyon siyah ırkta ve kadınlarda daha çok görülmektedir.

Kişi yaşının hipertansiyona olan katkısı öncelikle damarlarda yaşlanmaya eşlik eden anormalliklerdir. Bu durum özellikle de kanı kalpten damarlara taşıyan damarlardaki esneklik kaybı ile açıklanabilir. Ancak yaşla hipertansiyon arasındaki bu bağlantıya bazı ilkel toplumlarda hiç rastlanmamaktadır. Bu durumda etkili faktörün "uygarlaşma" ve bununla bağlantılı yaşam biçimi olduğu söylenebilir: örn. tuz kullanımı aşırı beslenme hareketsiz yaşam stres vs.

Hipertansiyon Riskleri

Hipertansiyon ciddi bir durumdur. Hipertansiyon kendi başına öldürücü değildir; fakat tedavi edilmediğinde hipertansiyonun sonuçları öldürücü olabilir. Hipertansiyon kalbi zorlayarak kalp yetmezliğine neden olabilir. Üstelik ateroskleroz ve bunun yol açabileceği iskemik kalp hastalığı (belli bir bölgede kan akımının kesilmesi nedeniyle oluşan geçici kansızlık sonucu dokuların hava alamaması) riskini önemli ölçüde arttırır. Buna ek olarak; hipertansiyonlu hastalar kanama ve beyindeki kan damarlarının trombozuna (pıhtıyla tıkanmasına) diğerlerinden daha kolay yakalanırlar. Hipertansiyon ayrıca koroner arter hastalığına da büyük katkıda bulunur ki bu hastalık sanayileşmiş toplumlarda ölümlerin başlıca nedenlerinden biridir. Bahsettiklerimizin hepsi tedavi edilmeyen hipertansiyonun sonuçları olup hipertansiyona bağlı morbidite (hastalık) mortalite (ölüm) büyük bir bölümünü oluşturur.

Hipertansiyonun Sınıflandırılması

Hipertansiyon sıklıkla nedenine göre sınıflandırılır. Buna göre iki tip vardır.

* esansiyel (primer - birincil) hipertansiyon
* sekonder (ikincil) hipertansiyon

Hipertansiyon vakalarının yaklaşık %90'ı neden (etiyoloji) bilinmediğinden primer ya da "esansiyel" hipertansiyon olarak adlandırılır.

Hipertansiyon vakalarının geriye kalan bölümüne yani yaklaşık %10'una bu durumun nedeni bilindiğinden "sekonder " hipertansiyon denir. Böbrek kökenli olan (renal) hipertansiyon bunların en yaygın olanıdır.

Sekonder Hipertansiyon

Bu tipte yüksek kan basıncı bilinen bir etiyolojiden (nedenden) kaynaklanmaktadır. Neden olan hastalık tedavi edildiğinde hipertansiyon düzelebilir.

Böbrek hastalığı: Renal hipertansiyon olarak adlandırılır. Varolan bir böbrek hastalığı kan basıncının yükselmesine neden olur.

Endokrin hastalıkları: Endokrin sistemi etkileyen hastalıklar kan basıncını da etkiler çünkü adrenal bezler çeşitli kan basıncını kontrol eden mekanizmaları düzenler.

İlaçlar: Bazı ilaçlar örneğin kortikosteroidler oral kontraseptifler (aldosteron sekresyonu ve plazma reninini arttırarak) nazal dekonjestanlar amfetamin tiroid hormonları NSAID soğuk algınlığı ilaçları siklosporin eritropoetin iştah kesiciler trisiklik antidepresanlar MAO inhibitörleri alkol (günde 70-100 mL civarında alkollü içki alınması hipokalemik alkalozla birlikte hipertansiyona neden olur) kan basıncının yükselmesine neden olurlar. Bu ilaçların bırakılması ile kan basıncı normale döner.

Diğer Sebepler

* Aort koarktasyonu: aortun doğuştan dar olması
* Gebelik toksemisi: hipertansiyon albuminüri ödem ile karakterize gebeliğin ikinci yarısında oluşan bir hastalık.
* Beyin tümörü ya da lezyonu: intrakraniyel basınca yol açarak kan basıncının hızla yükselmesine neden olur.

Esansiyel (Primer) Hipertansiyon

Hipertansiyonun bu en yaygın şekli bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. Hipertansiyon kalp dolaşım sistemini sinir ve hormon sistemlerini böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür.

Esansiyel hipertansiyon ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır.

* sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği
* böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden sistemde anormallik
* kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz
* basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi
* diyetteki tuz miktarının yüksek olması
* anormal psikolojik uyarı
* ırk
* cinsiyet
* yaş
* şeker hastalığı
* aile hikayesinde hipertansiyon
* hiperlipidemi (hiperkolesterolemi)
* sigara içimi
* obesite (şişmanlık)

Hipertansiyonun Derecesi

Hipertansiyon az ya da çok bilinen nedenlere dayanan sınıflandırılmasına ek olarak şiddet derecesine göre de sınıflandırılabilir.

Arteryel hipertansiyon tipi Kan basıncı düzeyi
Normal 120/80 mmHg ve altı
Prehipertansiyon (Hipertansiyon adayı) 120-139/80-89 mmHg
Evre 1 140-159/90-99 mmHg
Evre 2 160-179/100-109 mmHg
Evre 3 180/110 mmHg ve üstü

Buradaki sınıflandırmaya göre en sık karşılaşılan tip Evre 1 ve Evre 2 hipertansiyondur.

Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın

02-01-2007, 11:53 PM	#1 (permalink)
ABYSS Administrator	Hipertansiyon Nedir ? Hipertansiyon basit olarak yüksek kan basıncı demektir. Kan basıncı ya da daha doğru söylemek gerekirse kanı kalpten dokulara taşıyan damarların kan basıncı hastaya ait özellikler (yaş cinsiyet ırk gibi) ve fiziksel durumdan (istirahat efor gibi) etkilenen bir parametredir. Bu nedenle de normal kan basıncı değerlerini belirlemek gerçekte oldukça güçtür. Bugün kabul edilen kan basıncı değeri istirahat halindeki normal bir yetişkinde 120/80 mmHg'dır (milimetre civa). Herhangi bir kişide kan basıncı uyku sırasında düşük sinirli ya da heyecanlıyken yüksektir. Normal şartlarda sürekli olarak kan basıncı 120/80 mmHg (milimetre civa) üzerinde olan kişiler hipertansiyon hastalığı adayı kabul edilmektedir. Kan basıncı devamlı olarak 140/90 mmHg üzerinde seyrediyorsa hipertansiyondan bahsedilir. Kan basıncı aynı birey içinde ve bireyler arasında farklılık gösterir. Bu nedenle bireyin kan basıncı (kan basıncının sfingomanometre ile ayrı ayrı zamanlarda en az 3 kez ölçülmesi) ortalaması alınarak belirlenmelidir. Hipertansiyon kalp hastalıkları için ana bir risk faktörüdür. Eğer tedavi edilmezse beyin dolaşımı kalp damar göz ve böbrek hastalıkları için ciddi hastalık ve ölüm oranlarında artışa sebep olur. Bir kez teşhis yapılıp tedavi başlanırsa artan kan basıncı düşürülebilir kalp ve kalp dolaşım sistemindeki hastalık riski azaltılabilir. Hipertansiyonun Yaygınlığı Nedir? Sanayileşmiş ülkelerdeki yetişkin nüfusun %10-20 kadarında hipertansiyon bulunduğu hesaplanmaktadır. Sınırda hipertansiyon vakaları da katılırsa bu oran kuşkusuz daha yüksektir. Kişinin yaşı cinsiyeti ve ırkı hipertansiyon sıklığı konusunda belirleyici faktörlerdir. Hipertansiyon siyah ırkta ve kadınlarda daha çok görülmektedir. Kişi yaşının hipertansiyona olan katkısı öncelikle damarlarda yaşlanmaya eşlik eden anormalliklerdir. Bu durum özellikle de kanı kalpten damarlara taşıyan damarlardaki esneklik kaybı ile açıklanabilir. Ancak yaşla hipertansiyon arasındaki bu bağlantıya bazı ilkel toplumlarda hiç rastlanmamaktadır. Bu durumda etkili faktörün "uygarlaşma" ve bununla bağlantılı yaşam biçimi olduğu söylenebilir: örn. tuz kullanımı aşırı beslenme hareketsiz yaşam stres vs. Hipertansiyon Riskleri Hipertansiyon ciddi bir durumdur. Hipertansiyon kendi başına öldürücü değildir; fakat tedavi edilmediğinde hipertansiyonun sonuçları öldürücü olabilir. Hipertansiyon kalbi zorlayarak kalp yetmezliğine neden olabilir. Üstelik ateroskleroz ve bunun yol açabileceği iskemik kalp hastalığı (belli bir bölgede kan akımının kesilmesi nedeniyle oluşan geçici kansızlık sonucu dokuların hava alamaması) riskini önemli ölçüde arttırır. Buna ek olarak; hipertansiyonlu hastalar kanama ve beyindeki kan damarlarının trombozuna (pıhtıyla tıkanmasına) diğerlerinden daha kolay yakalanırlar. Hipertansiyon ayrıca koroner arter hastalığına da büyük katkıda bulunur ki bu hastalık sanayileşmiş toplumlarda ölümlerin başlıca nedenlerinden biridir. Bahsettiklerimizin hepsi tedavi edilmeyen hipertansiyonun sonuçları olup hipertansiyona bağlı morbidite (hastalık) mortalite (ölüm) büyük bir bölümünü oluşturur. Hipertansiyonun Sınıflandırılması Hipertansiyon sıklıkla nedenine göre sınıflandırılır. Buna göre iki tip vardır. * esansiyel (primer - birincil) hipertansiyon * sekonder (ikincil) hipertansiyon Hipertansiyon vakalarının yaklaşık %90'ı neden (etiyoloji) bilinmediğinden primer ya da "esansiyel" hipertansiyon olarak adlandırılır. Hipertansiyon vakalarının geriye kalan bölümüne yani yaklaşık %10'una bu durumun nedeni bilindiğinden "sekonder " hipertansiyon denir. Böbrek kökenli olan (renal) hipertansiyon bunların en yaygın olanıdır. Sekonder Hipertansiyon Bu tipte yüksek kan basıncı bilinen bir etiyolojiden (nedenden) kaynaklanmaktadır. Neden olan hastalık tedavi edildiğinde hipertansiyon düzelebilir. Böbrek hastalığı: Renal hipertansiyon olarak adlandırılır. Varolan bir böbrek hastalığı kan basıncının yükselmesine neden olur. Endokrin hastalıkları: Endokrin sistemi etkileyen hastalıklar kan basıncını da etkiler çünkü adrenal bezler çeşitli kan basıncını kontrol eden mekanizmaları düzenler. İlaçlar: Bazı ilaçlar örneğin kortikosteroidler oral kontraseptifler (aldosteron sekresyonu ve plazma reninini arttırarak) nazal dekonjestanlar amfetamin tiroid hormonları NSAID soğuk algınlığı ilaçları siklosporin eritropoetin iştah kesiciler trisiklik antidepresanlar MAO inhibitörleri alkol (günde 70-100 mL civarında alkollü içki alınması hipokalemik alkalozla birlikte hipertansiyona neden olur) kan basıncının yükselmesine neden olurlar. Bu ilaçların bırakılması ile kan basıncı normale döner. Diğer Sebepler * Aort koarktasyonu: aortun doğuştan dar olması * Gebelik toksemisi: hipertansiyon albuminüri ödem ile karakterize gebeliğin ikinci yarısında oluşan bir hastalık. * Beyin tümörü ya da lezyonu: intrakraniyel basınca yol açarak kan basıncının hızla yükselmesine neden olur. Esansiyel (Primer) Hipertansiyon Hipertansiyonun bu en yaygın şekli bilinen nedenlere bağlı değildir. Bu hipertansiyonun ortaya çıkış faktörleri hakkında kesin bilgimiz mevcut değildir. Ayrıca hipertansiyonun başlangıcında rolü olan ailesel faktörlerin sayısı da çoktur. Hipertansiyon kalp dolaşım sistemini sinir ve hormon sistemlerini böbrekleri içeren birden fazla sistemi etkileyen bir bozukluktur ve güçlü genetik faktörleri içerir. Bu faktörlerden birine ya da bir başkasına farklı derecelerde önem veren çok sayıda ve farklı ailesel geçiş teoriler öne sürülmüştür. Esansiyel hipertansiyon ayrıca bazı risk faktörleri ile de ilgidir. Bu faktörler hipertansiyonu daha yaygın ve/ya da daha şiddetli yapmaktadır. * sıvı ve hacim kontrolünde değişiklikle sonuçlanan böbrek işlev değişikliği * böbreklerden tuz ve su atılmasını kontrol eden sistemde anormallik * kılca damar duvarlarında artmış sodyum ve tuz * basınç kontrolü yapan organların yeniden düzenlenmesi * diyetteki tuz miktarının yüksek olması * anormal psikolojik uyarı * ırk * cinsiyet * yaş * şeker hastalığı * aile hikayesinde hipertansiyon * hiperlipidemi (hiperkolesterolemi) * sigara içimi * obesite (şişmanlık) Hipertansiyonun Derecesi Hipertansiyon az ya da çok bilinen nedenlere dayanan sınıflandırılmasına ek olarak şiddet derecesine göre de sınıflandırılabilir. Arteryel hipertansiyon tipi Kan basıncı düzeyi Normal 120/80 mmHg ve altı Prehipertansiyon (Hipertansiyon adayı) 120-139/80-89 mmHg Evre 1 140-159/90-99 mmHg Evre 2 160-179/100-109 mmHg Evre 3 180/110 mmHg ve üstü Buradaki sınıflandırmaya göre en sık karşılaşılan tip Evre 1 ve Evre 2 hipertansiyondur. Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	UslanmaM	Cevaplar	Son Mesaj
ask nedir	dilararara	Sevgini Haykır	3	12-30-2007 08:01 PM
Bu nedir?	FıskıraN_ZekA	Zeka Soruları ve Bilmeceler	42	10-20-2007 11:01 AM
Db Nedir?	NaZaR	Otomobiller ve Diğer Araçlar İçin Ses Sistemleri	0	01-13-2007 09:26 PM
ASP Nedir?	ByemonaR	ASP, Perl, Php, Html	0	11-20-2006 07:57 PM
Aşk nedir?..........	ByemonaR	Aşk Hikayeleri	0	10-29-2006 12:04 AM

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)