İRRİTABL BARSAK SENDROMU
Barsaklarda veya başka organlarda herhangi bir organik bozukluk yoktur. Yapılan tahlil ve tetkiklerde bir anormallik saptanmaz. Hastalarda dışkılama ve gaz çıkarma ile geçen karın ağrısı, ishal ya da kabızlık gibi barsak alışkanlıklarının değişmesi ve karında şişlik ve rahatsızlık hissi vardır. İşte bu şekilde ortaya çıkan ve seyreden hastalığa irritabl barsak sendromu denir. Gastroenteroloji kliniğine başvurma nedenleri arasında 1. sıradadır.
Bazı hastalarda çok sulu ishal ya da kabızlık görülür. Hastaların bir kısmında ise hem kabızlık hem ishal görülür. Bu hastalıkta inflamasyon olmaz. Önceleri kolit gibi inflamasyonla seyreden hastalık olarak adlandırılmıştır. Fakat bugün bunun yanlış olduğu anlaşılmıştır. Çünkü bu hastalık tehlikeli değildir ve tehlikeli komplikasyonlara yol açmaz. Ama, yaşam kalitesini olumsuz etkiler. İşyeri, okul gibi yerlerde oldukça rahatsız edicidir.

İRRİTABL BARSAK SENDROMUNUN NEDENLERİ
Sindirim ağızdan başlar ve dışkılama ile sonlanır. İnce barsaktan, kolon dediğimiz kalın barsağa gelen sindirilmiş besinlerin sıvı ve mineralleri buradan emilir ve dolaşıma katılır. Emilmeyen katı kısım ise kalın barsakta birikir. Biriktikten sonra barsak duvarı kasları, sinirler ve hormonlar aracılığıyla kasılmaya başar ve dışkılama işlemi gerçekleşir.
İrritabl barsak sendromunun nedeni, barsak duvarındaki kasların en küçük etkideki ya da etkisiz uyaranlarda bile kasılmasıdır. Yemek yeme ve gaz oluşumu sonucu barsaklarda aşırı cevaplar gelişir. Bu duruma yol açan neden bilinmiyor. Fakat bu hastalığın ortaya çıkmasında bazı risk faktörlerinin etkili olduğu gösterilmiştir.

İRRİTABL BARSAK SENDROMUNDA RİSK FAKTÖRLERİ
İrritabl barsak sendromu sıklıkla 15-50 yaş arasında görülür. Diğer yaşlarda da görülür fakat daha azdır. Bu yüzden risk faktörlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Ayrıca kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülmektedir. Bazı besinler barsak hareketlerinde değişmelere yol açar. Kahve, çay, kola, alkol, baharatlı yiyecekler, süt gibi besinler bu soruna yol açabilir. Bazı insanların sindirim sistemi bazı yiyeceklere karşı hassastır. Doktora başvuran kişiler özellikle bir besini yedikten sonra başladığını belirtebilir. Süt, kahve, yağlı yiyecekler, alkol bu besinler arasında sayılabilir. Hastalığa neden olmasalar da şikayetlerin artmasına yol açabilirler.
Bazı enfeksiyonlar sırasında hastalığın şikayetleri artabilir. İlaçlar, kadınlarda adet dönemi, psikolojik sorunlar belirtilerin artmasına neden olabilir. Stres, bu hastalarda barsak kasılmalarını arttırır ve belirtilerin artmasına neden olur.

İRRİTABL BARSAK SENDROMUNUN BELİRTİLERİ
Haftada en az üç kere ya da bir günde üç defadan fazla dışkılama şeklindedir. Dışkılama çok sert, pelte şeklinde ve keçi pisliği görünümünde olabilir. Hastalarda kramp şeklinde karın ağrısı görülür. Acil şekilde dışkılama hissi vardır. Dışkılama ya da gaz çıkarma ile rahatlama vardır. Kabızlık veya ishal olabilir. Bazen kabızlık ve ishal birbirini birbirini takip eder. Hastalar şikayetlerinin yemekten sonra veya stres durumunda arttığını belirtir.
Dışkılama zamanı ve sıklığı değişmiştir. Dışkılama ile birlikte sümük şeklinde salgı olabilir. Bu hastalıkta kilo kaybı görülmez. Ateş yükselmesi ya da kanama olması bu hastalıkta görülmez. Diğer hastalıklar yönünden araştırılması gerekir.

İRRİTABL BARSAK SENDROMUNUN TEŞHİSİ VE TEDAVİSİ
Hastalığı teşhis etmek için diğer hastalıkların olmadığı kesinleştirilmelidir. Çünkü bu hastalığın tanısı; hastanın şikayetleri, hastalığın bulguları ve hastadan alınan öykü çok önemlidir. İrritabl barsak sendromunda tanı için uygulanacak herhangi bir tetkik yoktur. Yapılan testlerle, endoskopiyle ve röntgenle altta yatan organik bir hastalığın olup olmadığı araştırılır.
Hastalığın tedavisi belirtileri ortadan kaldırmaya yöneliktir. İshali ve kabızlığı ortadan kaldırmak için beslenmede değişiklikler yapılır. İshal tedavisinde lifli yiyecekler tercih edilir. Çünkü bunlar kalın barsakta uzun süre kalan besinlerdir. Tahıllar, meyve ve sebzeler, bakliyatlar oldukça etkilidir. Uygun beslenme şekliyle belirtiler oldukça hafifletilir. Kabızlık için ilaç tedavisi uygulanır ve sulu besinlerle beslenmek gerekir.
Ağır yemekler ve çok fazla yemek karın ağrısına yol açabilir. Daha sık fakat her öğünde daha az yemek yemek bunu önleyebilir. Stresi azaltarak ve gevşeme yöntemlerini öğrenerek barsak kasılmaları azaltılabilir.

ALINTIDIR