AYAĞIMIZA SAĞLIK!

Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur, sağlam vücudu sağlıklı ayaklar ayakta tutar. Tüm ağırlığımızı taşıyan ve ayakkabıların içine esir ettiğimiz vücudumuzun ‘en ağır işçileri’nden ayaklarımıza gereken önemi veriyor muyuz acaba? Eğer cevabı verirken biraz düşündüyseniz, Türkiye’nin ilk ve tek potiatristi Sevgi Çorapçı’ya kulak verin...

Sevgi Çorapçı, Türkiye’de pek duymadığımız bir mesleğe sahip. O podiatrist yani ayak sağlığı uzmanı. Sevgi Çorapçı, diyabetli ayaktan nasıra, düz tabandan mantara, batık tırnaktan topuk dikenine kadar birçok rahatsızlığı tedavi ediyor. Avustralya’da eğitimini alıp uzun yıllar Sidney’de profesyonel olarak mesleğini yapan Sevgi Çorapçı, Ankara’daki muayenehanesinde hastalarını tedavi ediyor. Ayak bakımını, pedikür yaptırıp, arada sırada tuzlu suda dinlendirip, kremlemekten ibaret olmadığını hatırlatan Sevgi Çorapçı, ayakların çeşitli hastalıkların habercisi olduğunu öğretiyor.

• Türkiye’de pek bilinmeyen bir branşta uzmanlığınız var. Podiatri nedir?
SEVGİ ÇORAPÇI: Podiatri, ayak sağılığı ve bakımı üzerine eğitim veren bir branş. Batı standartlarında kendine yer edinen podiatri, insan sağlığını çok yakından ilgilendiren, ayak ve ayaktan dolayı oluşabilecek sorunlarla ilgileniyor. Nasır, batık tırnak, kalınlaşmış tırnak tedavileri, düz taban, ayak yapısından dolayı oluşmuş biomekanik problemler, sporcuların karşılaştığı ayak problemleri podiatrinin uygulama alanına giriyor.
• Türkiye’de podiatrinin eğitimi verilmiyor. Peki dünyada podiatrinin önemi nedir?
SEVGİ ÇORAPÇI: Türkiye’de fakültelerde ve yüksek okullarda henüz podiatri branşı bulunmuyor. Doğal olarak da insanlar podiatriyi ve podiatristi bilmiyor. Tabii dünyada durum farklı. Podiatriye gereken önemi veren ilk üç ülke arasında Amerika, Avustralya ve İngiltere bulunuyor. Avustralya’da herkes ayakla ilgili bir problemi olduğu zaman podiatriste gitmesi gerektiğini bilir. Türkiye, podiatri eğitimi vermediği için Dünya Sağlık Örgütüne üye 52 ülke içinde podiatrist yetiştirmeyen tek ülke.
• Artık durum biraz daha farklı. Sayenizde insanlar ayaklarıyla ilgili problemler olunca size başvuruyorlar. En sık rastladığınız sorunlar neler oluyor?
SEVGİ ÇORAPÇI: Ayak ağrıları ve Türkiye’de birçok kişi ayak ağrılarını kabullenmiş. Giyilen ayakkabılar ortopedik değil. Hele bir de gün içinde çok fazla ayaktaysanız, ayaktaki kaslar yoruluyor. Ayak ağrısı olan kişilerin özel bir tabanlık kullanması gerekiyor. Ama hala satılan, aslında çoktan yasaklanmış olan çelik tabanlıklar değil tabii ki. Bacak bacak üstüne atmamak da gerekiyor. Akşamları eve gelince ayakları havaya kaldırıp dinlenmekte yarar var.
Yaz aylarında da sıklıkla mantar, topuklarda çatlama ve nasır gibi problemlerle karşılaşıyoruz. Nasır da Türkiye’de yanlış biliniyor. Nasırı yakmak, ameliyat etmek gibi şeylerden bahsediliyor ki, bu çok yanlış.
• Kadın-erkek sıkça şikayet edilen bir konu nasır. Orhan Veli dizelerine taşıdı nasırı: “Hiçbir şeyden çekmedi dünyada / Nasırdan çektiği kadar; / Hatta çirkin yaratıldığından bile / O kadar müteessir değildi; / Kundurası vurmadığı zamanlarda / Anmazdı ama Allahın adını, / Günahkar da sayılmazdı. / Yazık oldu Süleyman Efendi'ye...

SEVGİ ÇORAPÇI: Nasır vücudun korunma mekanizmasıdır. Ayakta sürtünme veya basıncın olduğu mesajını verir. Böyle bir savunma mekanizması olmasa vücudumuz delik deşik olurdu. Bana nasır şikayeti ile gelen hastalar “Kökünden alın, bir daha çıkmasın” diyor. Nasır bitki değil ki kökü olsun. Ben tedavi ederim ama hasta nasır oluşmasına sebep olan basınç veya sürtünmeyi yapan ayakkabıyı giymeye devam ederse aynı yerde tekrar tekrar nasır oluşur. Kalemi bile elinizde uzun süre tutsanız parmak içi sertleşir.
• Ayak bakımı deyip geçmemek gerekiyor yani, pedikür yaptırmakla iş bitmiyor.
SEVGİ ÇORAPÇI: O işin estetik yanı. Pedikürü de profesyonel ellere teslim etmek gerek. Tabii hijyen de çok önemli. Ben bana gelen hastaların ayaklarındaki rahatsızlıklarını giderebilirim. Ayaklar birtakım hastalıkların habercisidir. Onun teşhisini koyup ilgili branşlara yönlendirebilirim. Şeker hastaları ayağına özel bakım yaptırmalı. Çünkü diyabetik hastalarda ayaklar hissizleşir ve ayakta oluşan yaralar onlara acı vermez. Yaralar zamanla büyür ve iyice kötü hale gelince hastaneye yatırılır, temizlenmesine çalışılırı. Eğer yara çok kötü hale gelmişse bacak kesilir. Oysa ki yurtdışında amaç diyabetik hastalarda ayak kesilmesini en aza indirmek. Podiatristle içiçe olan bir hastada yara ilerlemeden müdahalede bulunabilir. Saint Vincent Deklarasyonu’nda, ayak kesilmelerinin dünyada büyük bir sorun haline geldiği, bu sorunun mümkün olduğu kadar azaltabilmek için ayak bakım uzmanlarına ihtiyaç duyulduğu yazıyor. Diyabetik ayağın bakımı için diyabetolog, diyabet bakım hemşiresi, ortopedist ve podiatrist gerekiyor.

AYAK SAĞLIĞI İÇİN ALTIN KURALLAR
• Yazın sıcak günlerinde ayaklarınızı günboyu spor ayakkabılara kapatmayın. Sıcak ve ter nedeniyle ayakkabının içi bakteriler için ideal ortam oluşturur.
• Her fırsatta ayaklarınızı havalandırın ve deri bantlı sandaletleri tercih edin; sentetik olmayan ama teri emen doğal malzemelerden yapılmış çoraplar giyin.
• Yüksek ince topuklu ayakkabılardan kaçının. Bu tür ayakkabılar uzun süre giyildiğinde dengede durmak için bedeni öne eğilmeye zorlar. Topuklu ayakkabılar mümkün olduğunca geniş tabanlı olmalı, topuk yüksekliği de 2 cm., en fazla 5 cm.yi geçmemeli.
• Ayakkabılarınız sivri burunlu olursa parmaklarınız uca doğru toplanarak üstüste binecektir. Bu da zamanla parmakların doğal duruşunu etkileyecektir.
• Ayaklarınız terlemeye eğilimli ise ayak banyosunu uzatmayın. Uzun banyolarda deri suyu emerek ayakların şişmesine yol açabilir. Terleyen ayakları sabunlu tuvalet havlusuyla günde bir-iki kez temizleyin. Kurularken parmak aralarını özellikle unutmayın.
• Yaz süresince yüzme havuzları mantar enfeksiyonu açısından ayaklar için sakıncalı olabilir. Yüzme havuzlarını seçerken dikkatli olun.
• Ayaklarınızı pudralamak için talk pudrası yerine özel ayak pudralarını ve terlemeyi önleyici ayak sreylerini tercih edin.

AYAK JİMNASTİĞİNİ UNUTMAYIN...
Ayaklarınızın güzelliği ve formda kalması, ya da yorgun bir günün ardından ve uzun yürüyüşlerden sonra ayaklarınızı dinlendirmek için birkaç dakikalık jimnastik yeter
• Bir sandalyeye oturun ve sağ bacağınızı uzatın. Bileğinizden hareket ettirerek ayağınızla havada soldan sağa ve sağdan sola giderek büyüyen halkalar çizin. Aynı hareketi diğer bacağınızla da tekrarlayın.
• Ayak parmaklarınızı mümkün olduğunca zorlayarak yelpaze gibi açın, ardından parmaklarınızı sıkıca kapatın.
• Ayak parmaklarınızla yerdeki çeşitli objeleri kavrayıp kaldırmaya çalışın.Harika bir jimnastiktir.
• Yere bir tenis topu koyup önce sağ ayağınızın tabanıyla, sonra da sol ayağınızın tabanıyla onu yuvarlayın. Hem dinlendirici, hem de canlandırıcı bir jimnastiktir.

Tempo Dergisi

Podiatrist Sevgi Çorapçı AB Komisyonu'nun Türkiye'yi podiatri üzerine çalışma yapması konusunda uyardığını söylüyor
Ayak sağlığı konusunda da uyarı aldık!

Podiatri yalnızca ayak sağlığı ile ilgilenen bir bilim dalı. Podiatri ile diyabete bağlı ayak kesilmesi engelleniyor, düztabanlık, taban çökmesi gibi sorunlar giderilebiliyor. Ama Türkiye'de pek çok kişi podiatrinin ne olduğunu bilmiyor, sebebi de ayak sağılığının doğru dürüst eğitiminin verilmemesi

"Ayağın da sağlığı mı olurmuş?"
Sevgi Çorapçı mesleğiyle ilgili olarak çok sık bu ve benzeri tepkilerle karşılaştığını söylüyor. Sevgi Çorapçı bir podiatrist. Yani ayak sağlığı ve bakımı uzmanı. Sydney Institute of Technology Podiatry bölümünden mezun olmuş. 3 yıllık eğitimin ardından 10 yıl Avustralya'da bu konuda çalışmış. "Haftada 40 saat ders gördüm. Fizyoloji, biyokimya, farmakoloji, anatomi dersleri aldık. Önce komple vücudu inceledik. Sonra yalnızca diz aşağısını kapsayan yoğun bir eğitim aldık. Bu üç yıl içinde hastanelerde de çalıştık. Sydney'de çok büyük bir hastane var, orada eğitim aldık" diyen Çorapçı Türkiye'de podiatriye olan ilgisizlikten yakınıyor.


- Türkiye'de ayak sağlığı açısından en büyük sorun nedir?
Türkiye'de en büyük problem, şeker hastalığına bağlı olarak gelişen kangren. Kangren olduğu zaman hasta önce ilaç tedavisine alınır. Ama oluşan yaralara bakacak uzman yok. Kısa bir süre Türkiye'de de bir hastanede çalıştım. Ben orada çalışmaya başlamadan önce, yara açılıyordu, büyüyordu, iyice kötü hale geldikten sonra hastaneye yatırıyorlardı, temizleniyordu, çok kötü hale geldiği zaman da ayak kesiliyordu. Oysa ki, yurt dışında amacımız ayak kesilmesi durumlarını en aza indirmek.
- Ayak kesilmelerini ortadan kaldırmak mümkün mü?
Bu iş ekip işidir. Bu ekibin içinde podiatriste de ihtiyaç var. Saint Vincent Deklarasyonu'nda da ilginç bir şey yazıyor: Ayak ülserasyonu ve ona bağlı olan ayak kesilmesi hemen her durumda önlenebilir. Tedavi olarak yine aynı şekilde burada podiatrist yardımı önemlidir diye belirtilmiş.
- Ayaktaki yapısal sorunların belirtileri neler?
Geçtiğimiz günlerde 5 yaşında bir hasta geldi. Annesi yabancı olduğu için podiatriste gelmesi gerektiğini biliyordu. Kızının ayağını kontrol ettirdi, kendisinin düztaban olduğunu, çocuğundan da şüphelendiğini söyledi. Çocuklarda ayak sorunu belli bir yaşa kadar acı vermez. 8-9 yaşa kadar kendini ağrı ile belli etmez, ancak muayene sonucunda ortaya çıkar. O çocuğu muayene ettiğimde iyi gibi göründü. Yürüterek muayeneye devam ettim, yürüyünce bir de baktık ki parmaklarının ucunda yürüyor.
- Parmak uçlarında yürüme taban düşüklüğünün belirtisi mi?
Parmak uçlarında yürüyen çocukların topuklarının arkasındaki bir bağ kısadır. Kısa olduğu için de parmaklarının ucunda yürüyor. Çocuk düztaban. Aynı zamanda da düztabanlıktan kaynaklanan sorunlar var.
- Nedir bu sorunlar?
Düztaban olan kişiler genellikle yürümeyi sevmez. Bacakları ağrır, ayakları yorulur, özellikle düztaban çocuklar yürümeyi sevmez. Çünkü yorulurlar, acı çekerler. Ama sorun olmasa bile çocukların ayaklarını kontrol ettirmek gerekiyor. O yaştaki bir çocuğun sorununu gidermek için bir şeyler yapabiliriz. En azından sorunun ilerlemesini engellemiş oluruz.
- Ayaklarda özel bakım gerektiren rahatsızlıklar var mı?
Şeker hastası olan bir kişi ayağına özel bakım yaptırmalı. Diyabet tedavisi yapan yerlerin hiçbirinde podiatri bilinmiyor. Mesela burada diyabetik ayak ve tedavisi diye bir kitap var. Burada deniyor ki, diyabetik ayak ekip işidir. Diyabetik ayağın bakımı için diyabetolog, diyabet bakım hemşiresi, ortopedist ve podiatrist gerekiyor.
- Türkiye'de podiatrik tedavi gerektiren durumlarda ne yapılıyor?
Türkiye'de dişiniz ağrıdığında diş doktoruna gidersiniz. Ayağınız sorunluysa gidebileceğiniz tek bir yer söyleyemezsiniz. Dolaylı olarak çözüm bulmak için herkes bir yerlere gider ama yurtdışında ayak problemleri olanlar doğrudan podiatriste gider.
- Podiatrinin eksiklikleri uluslararası alanda ülkelerin uyarılmasına yol açıyor mu?
Araştırma yaparken 1989 tarihli Saint Vincent Deklarasyonu diye bir yazı bulduk. Ayak kesilmelerinin dünyada büyük bir sorun haline geldiği, bu sorunu mümkün olduğu kadar azaltabilmek için ayak bakım uzmanlarına ihtiyaç duyulduğu yazıyordu.
-Türkiye özel olarak uyarı aldı mı?
1993 yılında Avrupa İGTM politikası grubu var. Buraya yaklaşık olarak 30-40 tane üye katılıyor. Fransa, İspanya, Hollanda, Macaristan, Finlandiya, İsveç ve Rusya'dan katılmış doktorların yazdığı bir deklarasyon. Burada da podiatrinin Türkiye'de olması gerektiği söyleniyor. O zamandan bu yana 10 yıl geçmiş. Türkiye'de ne ilerledi, hiç.
- En sık rastladığınız sorunlar neler?
Bugünlerde en sık rastlanan problem ayak ağrıları. Genellikle muayene edince tabanın düzleştiğini görüyoruz. Aslında burada kullanılan düzleşme sözcüğü tam olarak da doğru değil. İnsanlar düztabanlık olan birinin ayak tabanının dümdüz olması gerektiğini düşünüyorlar.
- Sonradan oluşan düztabanlığın nedeni nedir?
Ayağın 25 kemiği vardır. Zaman içinde ayağın uzadığını ve genişlediğini hissetmeye başlıyoruz. Eskiden 37 giyerken şimdi 38 giyiyorum. Ayağa bakıyorlar, uzamış, genişlemiş, ama ayağın orta kısmında bulunan o taban çökmeye başlıyor. Taban düzleşmiyor ama gevşemeye başlıyor. Kaslar artık yorulmaya başlıyor. Özellikle ayakta durmanız gereken bir işte çalışıyorsanız, o zaman ayaklardaki kaslar yorulup gevşiyor.
Haber: Aysun Doğan





DİYABET HASTANIN AYAK BAKIMI

Diyabet olan her hasta ayağına dikkatle bakmalı.Ancak his kaybı veya kan dolaşımında bir sorunu varsa daha fazla özel ilgiye ihtiyacı vardır.

Bu yazı özellikle ayak ülseri oluşabilecek yüksek risk faktörü olanları ilgilendiriyor.

GÜNLÜK AYAK BAKIMINDA OLMASI GEREKENLER:

Ayağınızı hergün inceleyin.Ayağınızın üstüne, tabanına ve topuklarınıza bakın.Parmak aralarınıza bakın ve yoklayın.

NEYE BAKMALISINIZ :

Çürükler
Deride çatlaklar
Nemli deri
Kuru deri
Şişmeler/şişme,sadece bir ayak veya bir bacakta
Nasır
Batık tırnak
Su toplamaları
Sivri/keskin tırnaklar
Cildinizde sıcak veya soğuk bölgeler
Cilt Renginde değişiklikler
Normal olmayan yada dün orada olmayan herhangi birşey
Ayağınıza kendiniz bakamıyorsanız veya eğilemiyorsanız bir ayna kullanın veya birinden ayağınıza bakması için rica edin.

NASIR (sertleşmiş deri)

Nasırlar büyük sorun yaratabilir.Basınç oluşturup deri ülserinin oluşmasına neden olabilirler.Hiçbir zaman nasırı kendiniz keşmeğe kalkışmayın.Nasır bantları kullanmayın (içinde asit olanından) deriyi yakar ve deri ülseri oluşabilir.Ponza taşı kullanmak'ta tehlikeli olabilir, ayağınızda his kaybı varsa hissetmeyebilirsiniz.Nasırlarınızın bakımı için en emniyetli yol Podiatristinizi ziyaret etmektir.

Hergün ayağınızı ılık su ve saf sabunla yıkayın.Suyun ısısını ölçmek için dirseğinizi suya deydirin. Ayaklarınızı açık renk havluyla kurulayın (tercih beyaz) özellikle parmak aralarını.Havluyu inceleyin üzerinde kan veya iltihap olup olmadığına bakın.Kan veya iltihap görürseniz en yakın zamanda Doktorunuza gidin. Parmak aralarını kurulamak çok önemlidir.Parmak aralarındaki deri beyaz ve nemliyse ispirto (methylated spirits) pamuğa sürüp parmak aralarınızı silin.Birkaç gün içinde sorun gitmediyse Doktorunuza gidin.Mantar için bir kreme ihtiyacınız olabilir.

Derinizin kuruyup çatlamasını engellemek için ayaklarınıza nemlendirici sürün (parmak araları hariç).Ayaklarınız çok kuruysa günde 2 kere krem sürün.Kuru ve çatlamış deri için 'urea' içeren özel kremler var.

GENEL AYAK BAKIMINDA OLMASI GEREKENLER:

TIRNAK BAKIMI : Tırnaklarınızı çok kısa kesmeyin.Tırnaklarınızı düz kesin.Tırnaklarınızda sivrilik olmamasına dikkat edin.Sivri uçları törpüleyin.Tırnaklarınızı kesemiyorsanız Podiatristinizi ziyaret edin.

NASIRLAR : Belirli aralıklarla alınması gerekiyor.Podiatrist tarafından yapılması tercih sebebidir. Ayaklar suda bekletilmemeli.Ancak bir nedenden dolayı yapılırsa 2-3 dakikadan fazla suyun içinde bekletilmemeli.Bu durum cildi aşırı yumuşak ve hassas yapar.

Not:Ayak jakuzileri Diyabet hastaları için tehlikeli olabilir,özellikle his kaybı veya kan dolaşım bozukluğu varsa.

Yalın ayak yürümek ayağımızın incinme şansını çoğaltır ve aynı zamanda ayağımızın altındaki basınç artar. Kapalı ayakkabılar ve kalın yumuşak çoraplar giyin.

AYAKLARIMIZI ISITMAK İÇİN : Direk ısıya yaklaştırmayın ,örneğin; sıcak su torbası ve kalorifer gibi( his kaybınız varsa ayaklarınızı yakabilrsiniz).Ayaklarınızı ısıtmak için kalın çorap giyin.

Yaz aylarında plaja gittiğinizde sörf ayakkabılardan giyin.Kum ayaklarınızı yakabilir.

Ayakta oluşan deri ülserlerinin oluşumunda en çok rastlanan sebeplerden biri yeni ayakkabı giyiminden kaynaklanıyor.Yeni ayakkabınızı ayaklarınızın en şiş halindeyken öğleyin satın alın.Her ayakkabı alışınızda ayaklarınızı ölçtürün çünkü yaşlandıkça ayaklarımız büyür ve nöropati varsa ayak şeklinde değişim olabilir.Aynı zamanda,his kaybı olduğunda farkında olmadan küçük ayakkabı alınabiliyor.

Sorunsuz Ayaklar Dilerim