:

Peru'nun kuzey kyyylaryndaki zengin mezarlar içeren piramidin rölyefleri, insanlaryn kelle uçurucu bir tanryya kurban edili?inin kanly öykülerini anlatyyor.

Ölümden Hemen Önce

Moche tutsaklarynyn ölmeden önce gördü?ü son sahnelerden biri, olasylykla, Huaca Cao Viejo'nun incelikli sanaty idi. Halatla boyunlaryndan birbirlerine ba?ly bir halde tören alanyna götürülmü?ler ve tarihin en korkunç kurban etme ritüellerinden birine tanyklyk etmi?lerdi. Bir Moche rahip tutsaklaryn bo?azlaryny keserken, bu manzara kar?ysynda baky?laryny kaçyrmayan ya da bayylmadan ayakta kalabilenler, bir rahibenin altyn bir kadehi rahibin içmesi için kanla doldurdu?unu görmü?tü. Uzmanlar bu ritüellerle ilgili bilgileri, Huaca Cao Viejo'daki tören alanynyn duvarlarynda ke?fedilen ve çyplak tutsaklary konu alan bu friz benzeri buluntulary inceleyerek bir araya getiriyor. Kurbanlaryn –frizlerde kullanylan ve tören alanynyn altyna gömülen– kemikleri üzerinde yapylan incelemeler, deh?et verici idamlar öncesinde yo?un i?kencelerin ya?andy?yna i?aret ediyor. Halen üzerinde tarty?ylan konu ise ?u: Bu tutsaklar bölgenin yerlisi miydi yoksa sava?ta ele geçen yabancylar my?

Yazy: Ira Block Foto?raflar: Peter Gwin

Bunu Biliyor muydunuz?

Moche kültürüne ili?kin tek tük ipuçlaryndan bazylary günümüze sanat ürünleri halinde ula?my?tyr. Ynkalardan daha eski olan Mocheler zamanla Peru'nun kuzey kyyy ?eridi boyunca a?a?y nehir vadilerine sürüldü. Kil ve aaaaller bakymyndan zengin olan bu nehir vadisi ortamy, yörenin kültürlerine geni? kapsamly sanatsal gelenekler yaratmaya elveri?li araçlar sa?lady. Arkeologlara Moche kültürünü anlamak ve yorumlamak için gerekli verileri sunan da i?te bu Moche sanatydyr. Çünkü Moche halky hiçbir yazyly kayyt tutmady?y gibi, a?yr basan herhangi bir yazyly dili de yoktu.