Rönesans Hareketleri

XV. ve XVI.yy.da Avrupa'da edebiyat ve güzel sanatlar alanındaki yeniliklerin ve sanat anlayışının tümüne Rönesans denir.

Kelime anlamı " Yeniden Doğuş " demektir.

Nedenleri :
*Ortaçağdan beri yapılan çalışmaların XV. ve XVI. yy. da olgunlaşması.
*XV. ve XVI. yy.da büyük sanatkarların yetişmiş olması
*Matbaanın bulunmasıyla yeni buluş ve düşüncelerin kolayca yayılması.
*Coğrafya keşifleri sonucu zenginleşen Avrupa'da sanattan ve edebiyattan zevk duyan bir sınıfın oluşması
*Yazar şair ve sanatçıları koruyan ve destekleyen varlıklı kişilerin olması
*Avrupa'nın İslam medeniyetini tanıması ( Endülüs Emevilerinin etkisi )
*İstanbul'dan İtalya'ya göç eden Bizans bilginlerinin etkisi ( Antikite' yi tanıtmaları )

Rönesans İtalya'da başlamış Fransa Almanya İngiltere XVII.yy.da da İspanya ve Hollanda' ya yayılmıştır.


İtalya'da Başlamasının Nedenleri :Coğrafi Konumu: Akdeniz ülkesi olarak Antikite ve İslam Kültür ve Uygarlığı ile tanışmıştır.

Ekonomik Durumu: Akdeniz ticaretiyle uğraştığından İtalyan şehirleri zenginleşmişlerdi.

Tarihsel Durumu: İtalya ; Roma Yunan ve Hellen uygarlıklarının izlerini ve birikimini taşıyan zengin bir uygarlık merkeziydi.

Siyasal Durumu: Şehir devletleri şeklindeki yaşamda insanlar daha özgürdüler.

Dinsel Nedenler: Roma Hıristiyanlığın dinsel merkeziydi. Papa bütün Avrupa'da etkili bir dini liderdi. Papa Hıristiyanlarca ziyaret edilir ve kilise'ye bağışta bulunulurdu.

İtalya 'da Rönesans Hareketleri :
1. Edebiyat Alanında :
*İtalya'da Rönesans hareketleri " Hümanizma " ile başlamıştır. ( Antikite edebiyatının incelenmesidir.)
*Yunanca Latince ve İbranice metinler Eflatun Napoli YeniRoma Akademilerinde incelenmiştir.
*Hümanizmanın öncüleri ; Dante Petrark Bokaçius' dur. ( XIV.yy)
*XV. ve XVI. yy.da Makyavel Gişarden Ariyosto ve Tosso Hümanizmanın önde gelen isimleridir.


2. Güzel Sanatlar Alanında :
a. Resim :
*Anatomi Biliminin gelişmesi perspektifin incelenmesi insan vücuduna ve güzelliğe değer verilmesiyle resimde Rönesans doğmuştur.
*İtalya'da zamanla üç resim okulu oluşmuştur. Venedik Okulu ; daha çok manzara resmi yapmışlardır. ( Paysagiste) en önemli temsilcisi Tisiyen' dir. Floransa Okulu ; İnsan vücuduna perspektif ve Anatomi'ye değer vermişlerdir. Temsilcilerinden Ciyoto İtalyan resmini Bizans etkisinden kurtarmış ve resimde Rönesans'ın doğmasını sağlamıştır. Önemli temsilcileri Leonardo da Vinci Mikel Anj ( Mikelancelo ) dır. Roma Okulu ; Dini konuları işlemişlerdir.En önemli temsilcisi "Rafeal" ( Rafeal Sanzino ) dir.

b. Mimarlık ;
*Rönesans devrinin mimarları ortaçağ mimarisi olan Gotik tarzını terk etmişler ve yeni bir mimari üslup oluşturmuşlardır.
*En önemli temsilcileri " Bramant " ve " Mikel Anj " dır.

c. Heykeltıraşlık :
*Antik dönem heykellerinin incelenmesi ve kopya edilmesiyle heykeltıraşlık gelişmiştir.
*En önemli temsilcileri ; Donatello Giberti Mikel Anj dır.

Rönesans Hareketlerinin Diğer Avrupa Ülkelerine Yayılması :
İtalya' da başlayan Hümanizma ve Rönesans hareketleri; İtalya'nın Din ve Kültür merkezi oluşundan ve İtalya'nın Fransaİspanya ve Almanya arasında paylaşılamaması nedeniyle çıkan İtalya Savaşlarının etkisiyle batı Avrupa'ya yayılmıştır.



Fransa'da Rönesans :
Kralların etkisi ve çalışmalarıyla başlamıştır. Önemli temsilcileri ; Rable ( Rabelais ) Ronsar ( Ronsard ) Montaigne Hümanizmada. Piyer Lesko Jan Bülan mimarideJan Gojon heykeltıraşlıkta Fransuva Klue resimde.

İngiltere' de: En önemli temsilcisi Hamlet-Otello-Romeo ve Jülyet'in yazarı Şekspir ( Shakespeare) dir.

İspanya' da: Don Kişot 'un yazarı " Cervantes "

Hollanda' da: Ressam " Rambrand "



Rönesans'ın Sonuçları :
*Özgür düşünce ve yeni bir sanat anlayışı doğmuştur.
*Skolastik Düşünceyi yıkmıştır. ( Hıristiyanlık dininin esasları ile Aristo felsefesinin kaynaştırılmasıyla oluşmuş dogmatik durağan düşünce biçimi )
*Avrupa'da bilim Rönesans'ının doğmasına ortam oluşturmuştur.
*Din ve İnanışlar üzerindeki etkisiyle Reform hareketlerine yol açmıştır