İran-Irak Savaşı Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın-Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın yılları arasında Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın ve Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın arasında yapılmış olan savaştır. Yaklaşık bir milyon kişinin ölümüne 150 milyar Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın maddi hasara her iki ülkede de ağır yıkımlara yol açmıştır. Irak'ın zaferleri ile başlayan savaş İran'ın direnmesiyle Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın dönüşmüş ve batılı ülkelerin çıkarlarına uygun şekilde galibi olmadan sonuçlanmıştır.


Savaş öncesinde Irak-İran ilişkileri


Soğuk Savaş boyunca Irak-İran ilişkileri iyi olmadı. Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Nisan ayında Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın’nin de desteğini alan İran Şahı önemli bir su yolu olan ve Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın yılı Irak-İran sınır antlaşması ile Irak’a bırakılan Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın’ı geri almak istedi. Bu amaçla güç gösterisi olarak gemilerini bölgeye gönderdi. Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın yılında kesilen diplomatik ilişkiler Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın yılında tekrar kuruldu ve Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın’te bir antlaşma imzalandı. Buna göre iki ülke arasındaki sınır su yolunun en derin noktasından geçecekti. Ayrıca İran Irak’taki Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın merkezî hükümete karşı desteklemeyeceğini taahhüt ediyordu. Fakat Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın yılındaki silahlı çatışmalar sırasında İran’ın ele geçirdiği Körfez adalarından çekilmemesi iki ülke arasındaki ilişkinin gelişmesine engel oldu.

İran’da Humeyni iktidarı



Adalar sorunu yüzünden zaten gergin olan Irak-İran ilişkileri İran’da Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın savunucusu olan Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın iktidarının başa gelmesi ile iyice bozulmaya başladı. Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın’taki Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın hükümeti İran’daki Şii hükümetin Irak’taki Şii çoğunluğu Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın iktidara karşı kışkırtmasından endişe ediyordu. Bu arada Irak İran’daki Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın bölgesi Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın’a özerklik verilmesi fikrini savunmaya başlamıştı.

Savaşın başlaması ve ilk aşamalar



Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın yılının ortalarında ordudaki yüksek rütbeli subayların tasfiye edilmesi ve rehineler olayıyla Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın’nin düşmanlığını çekmesi dolayısıyla İran'ın güçsüz durumda olduğu izlenimi uyanmıştı. İran’ın iki ülke arasında anlaşmazlık konusu olan bölgeden askerlerini çekmeyi reddetmesi üzerine Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın’de Irak ordusu sınırı geçti. Irak Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın’de Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın antlaşmasını feshettiğini açıklamıştı.

Savaşın ilk günleri baskın avantajını koruyan Irak’ın üstünlüğü ile geçti. Fakat zamanla İran’ın direnişinin artması ile savaş karşılıklı yıpratma sürecine girdi.



Savaş



Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın





İran’ın ilk tepkisi sadece ilerleyen Irak birliklerini değil aynı zamanda Irak’ın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın limanını da bombalamak oldu. Aynı günlerde Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın ve Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın karşılıklı bombalandı. Eylül ayının sonunda Irak ordusu Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın ve Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın kentlerini abluka altına almıştı ama kış gelmeden bitirmek istediği savaşta istediği sonuca gidemiyordu. Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın kışı boyunca yapılan barış girişimleri başarısız oldu ve Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Nisan ayından itibaren savaş yeniden alevlendi.

Tarih Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın ekonomik gücünü ve insan kaynağını en uzun süre kullanabilen tarafın avantajlı olduğunu göstermiştir. İran bu uzun savaşta kendisini stratejisini hızlı bir zafer üzerine kuran Irak’a göre daha rahat hissediyordu. Bunu bilen Irak İran’ın ekonomik gücünü zayıflatma amacıyla saldırıya başladı.

İki ülkenin de ekonomik gücü büyük ölçüde en büyük ihraç ürünleri olan Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın dayanıyordu. Irak Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın petrol ihraç edebilirken İran ihracatını büyük ölçüde Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın’nden yapıyordu. Yani Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın'ndeki petrol ticaretinin kesintisiz sürmesi Irak’ın değil İran’ın işine geliyordu. Bu sebeple Irak petrol taşıyan İran gemilerine saldırılar düzenlemeye başladı. Benzer şekilde İran da Irak petrol tesislerine saldırıya başladı.

Körfez petrol ticaretinin zarar görmesi Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın savaşa aktif olarak katılmasına sebep oldu. Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın ve müttefikleri (Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın ve Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın) büyük ölçüde Körfez petrolüne muhtaçtı ve petrol yolunun saldırıya açık olması Batı dünyası için tehlikeliydi. Körfez petrol yolunu açık tutmak için Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın bölgeye bir filo gönderdi ve ABD bayrağı çekmiş Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın tankerlerini korumaya başladı.

Sekiz yıl süren savaş Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Ağustos ayında yapılan ateşkes ile sonlandı. Ancak Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın gözetiminde yapılan barış görüşmelerinden sonuç alınamadı. İran görüşmeler için ön koşul olarak topraklarındaki tüm Irak askerlerinin çekilmesini isterken Irak Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın suyolu üzerinde ortak denetim kurulmasında ısrar etti. İki ülke arasındaki barış ancak Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın ve ABD ile savaşa tutuşma korkusuyla İran’dan aldığı toprakları geri vermesiyle gerçekleşti.



Amerika’nın tutumu



Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın

Saddam ve Donald Rumsfeld





Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın İran’daki müttefiki Şah'ı devirip iktidara gelen İslami rejimden hiçbir zaman hoşnut olmamıştı. Bu sebeple Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın yılında diplomatik ilişkilerini kestiği Irak ile tekrar yakınlaşmaya çalıştı. Çeşitli kanallardan Irak’a silah yardımı yaptı ve büyük miktarda borç para sağladı. Irak’ın biyolojik ve kimyasal silahlar üretmesine yardımcı oldu.

Ayrıca Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın ve Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Mart’ında Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın’nin Irak’ın İran’a karşı kitle imha silahları (kimyasal ve biyolojik silahlar) kullanmasını eleştiren kararlar almasını karşı oy kullanarak engelledi.



Tarafların askeri durumları





İran

İran Ordusu devrimden sonra üst ve orta dereceli subayların tasfiye edilmesi sebebiyle oldukça zayıflamıştı. Fakat yine de hava ve deniz kuvvetleri açısından Irak'tan güçlüydü. Savaşın uzamasıyla birlikte bu üstünlük büyük avantaj sağladı.

İran ordusu savaşta Şah döneminde ABD'den alınmış silahları kullanıyordu. Savaş boyunca Libya ve Suriye üstünden Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Kuzey Kore ve Çin üstünden Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın füzeleri satın aldı. Reagan yönetimindeki ABD batılı rehinelerin serbest bırakılması için Şah döneminde alınan silahların yedek parçalarını İsrail üstünden İran'a sattı.



Irak

Irak ordusunun büyük kısmı Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın'nden alınan silah ve malzeme ile donatılmıştı. Savaş boyunca da silah almaya devam ettiler. Fransa ve Çin de Irak'a büyük miktarlarda silah sattı.

Irak bu silahların maliyetini karşılamak ve ABD'nin de yardımıyla kitle imha silahları (nükleer biyolojik ve kimyasal silahlar) üretmek için başta diğer Arap ülkeleri olmak üzere birçok ülkeden borç aldı. ABD ayrıca İtalyan Banca Nazionale del Lavoro bankası aracılığıyla Irak'a kredi açıp silah sattı.



Savaşın sonuçları

Irak-İran Savaşı yaklaşık bir milyon insanın hayatına maloldu. Savaşan taraflar ufak kazançlar için ekonomik kaynaklarını tüketti. Savaşın sonucunda Irak-İran sınırı değişmedi. Savaşın etkileri on yıllar boyunca hissedildi.

İki ülkenin birbirlerinin petrol tesislerine saldırılar düzenlemesi sonucu petrol üretimi düştü petrol fiyatları arttı.

Savaş boyunca Irak kendisini destekleyen devletlerden borç alarak silah satın almıştı. Bu borçları ödemekte zorlanması Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın yol açtı.

Savaş sırasında İran'daki muhalefet tamamen tasfiye edildi ve İslam Devrimi kalıcı hale geldi. Ancak ülke uluslararası ilişkilerde yalnızlığa sürüklendi ve desteksiz kaldı. Savaş silahları ve araçları bakımından dışa bağımlı olmanın tehlikesini görerek kendi silah endüstrisini kurmaya çalıştı.