Elektrik ve elektronikte bir çok devre elemanını bir araya getirip uygun şekilde bağlanırsa yeni devreler oluşur. İki veya daha fazla uca sahip devre elemanlarının bağlantı uçları çoğunlukla bakır, pirinç, demir, nikel gibi iletkenlerle yapılmıştır. Paslanmayı önlemek içinde üzeri kalaylanmış olabilir.

Devre elemanlarını dört türlü bağlantısını sağlamak mümkündür;

1- Sabit Bağlantılar; lehim, kaynak ve perçinleme ile yapılır.

2- Sökülebilir Bağlantılar; vida, klemens, fiş ve prizle yapılır. Bu bağlantılar ara sıra sökülüp tekrar bağlanılması mümkündür.

3- Değmeli Bağlantılar;

a) Sürgülü tipte bağlantılar; reosta ve potansiyometre gibi.
b) Röle, şalter ve komütatör gibi.

4- Elektronik Bağlantılar; Diot, tristor ve transistor gibi


a) Bakır Tel
Bu gün birçok elektrikli cihazlarda yaygınca kullanılan bir malzemedir. Üreteç ile yük arasında güç iletimi ile sinyal iletiminde kullanılır. Yapı olarak tercihen kalay veya nikel kaplanmış bakır tel ile yalıtımını sağlayan seramik, kağıt vb. malzemeler ile kaplanmıştır. Tel çapına ve yapı malzemesinin cinsine göre akım ve gerilim kapasitesi vardır.

b) Ucu Fişli Tel
Seyyar olarak ve devamlı olarak yer değiştirilmesi gereken güç ve sinyal iletiminde kullanılan, tercihen pratik olarak kullanım istenilen yerlerde kullanılan bir malzemedir. Yapı olarak normal telin ucuna fiş monte edilmiştir. Kullanımında devre üzerinde bir soket ihtiyacı gerektirir.

c) Ucu Krokodilli Tel

Kullanım olarak ucu fişli telden farkı normal telin ucuna timsah ağzı diyebileceğimiz türden malzeme ile donatılmış olmasıdır. Kullanım olarak devreler üzerinde istediğimiz noktada soket ihtiyacı olmadan bağlantı sağlayabilmemizi mümkün kılar. Kullanımı oldukça kolay ve pratiktir. Amatör çalışmalar için oldukça kullanışlı bir materyaldir.

d) Klemens

Sabit olarak bağlantı yapmak için kullanılır. Yapı itibariyle bağlantı telinin girdiği bir nokta ile telin sabitleşmesi için kullanılan bir vida düzeneğinden oluşur. Daha çok devrelerde güç ve sinyal iletiminin sağlanması ve dağıtılması amacıyla kullanılmaktadır.

e) Vida

Bir çok devre düzeneğinde malzemenin sabitleşmesi için kullanılan vida materyalin sarsıntı vs. gibi etkilerden koruyarak sağlamlığını tertip etmek için gerekli bir malzemedir.

f) Terminal

İki veya daha fazla telin sabit olarak bağlantısının yapılması için kullanılan bir materyaldir. Buna ek olarak günümüzde daha çok klemens kullanılmaktadır. Artık günümüzde pek fazla bir kullanım alanı yoktur. Daha çok eski tip lambalı devrelerde güç ve sinyal iletiminin sağlanması ve dağıtılması amacıyla kullanılmaktadır. Klemenslerden farklı olarak bağlantı telleri kaynak veya lehim aracılığıyla sabitleşebilmektedir.

g) Lehim

Elektrik ve elektronikte bir devre yaparken, devre elemanları dediğimiz direnç, kondansatör, bobin ve yarıiletken elemanları birbirine bağlamak ve sabitleştirmek gerekir. Bu nedenle lehim kullanılır. Lehim havya dediğimiz yine ayrı bir cihaz tarafından ısıtılıp eritilerek kullanılır. Yapı olarak elektrikte %50 Kalay ve %50 Kurşun karışımı tercih edilir. Ancak ince işler için örneğin tümleşik devrelerde %60 Kalay ve %40 Kurşun karışımlı lehimler tercih edilmelidir.

h) Kaynak

Kaynak bilindiği üzere sert metallerin birleştirilmesinde ve bağlantısının sağlanmasında kullanılır. Kaynak genellikle metal profil ve levhalar için kullanılır. Tercihen elektronik alanında metal kasa ve iskelet yapımında kullanılmaktadır. Kaynak bir elektrik akımı yardımıyla iki parçanın elektrotlar yardımıyla bağlantısının yapılması işlemidir.

i) Perçin

Perçin çok ince metal parçaların birleştirilmesinde ve bağlantılarının yapılmasında kullanılır. bunun nedeni kullanılan ince boyuttaki metal levha ve profillerin kaynak yapılması halinde kaynağın aşırı sıcaklık ve mukavemetinden eriyip gitmesinden dolayı perçinleme mecburen tercih edilir.

j) Fiş-Soket Çifti Anahtar

Kullanmadığım ve hiç rastlamadığım bir materyal olduğu için bir şey demeye dilim varmıyor. Öğrendiğim zaman buraya da bir şeyler yazmayı düşünüyorum.

k) Komütatör

İki veya daha fazla bağlantı elemanı bulunan devrelerde güç ve sinyal akımını yönünü değiştirmek ve kesmek için kullanılan bir anahtarlama elemanıdır.

l) Sigorta

Elektrik devrelerinin beslenmesi esnasında aşırı akım ve gerilimden korunması amacıyla kullanılan bir malzemedir. Şu an piyasada otomatik ve telli olmak sureti ile iki çeşidi mevcuttur. Otomatik sigortada aşırı yüklenme esnasında otomatik düzen kendini devreye sokarak gerilimi ve gücü keser, telli sigortada ise gerilim ve güç bir veya daha fazla telden geçer, çalışması aşırı güçte telin ısınması ve kopması esasına dayanır. Böylece yük aşırı gerilimden ve güçten korunmuş olur. Kopması halinde bu teller tekrar sarılarak sigorta yeniden telafi edilir

m) Baskı Devre Kartı

Devre malzemelerinin sabit olarak montajının yapıldığı bir malzemedir. Bir veya tercihen iki yüzü bağlantı yolu olarak kullanılabilecek bakır yüzey ile kaplıdır. İsteğe bağlı olarak yollar teller ile de yapılabilir. Günümüzde devrelerin vazgeçilmez bir parçasıdır.

n) Bağlantı Kutusu

Elektrik ve elektronik devrelerin bağlantılarının sabit olarak yapılabilmesi için kullanılan bir malzemedir. Bu malzemenin kullanım amacı devre bağlantılarının dış etkilerden korunması amacıyla, bağlantı noktalarının bir kutucuk içerisinde yer almasından kaynaklanmaktadır. Böylece devrelerde meydana gelebilecek arızalar daha aza indirilebilmektedir. Kullanımı kolay ve pratik bir materyaldir.
ALINTIDIR