Güneş tutulması halinde yapılacak işler

Mehmet Talü

05.03.2007


1- Namaz kılmak: Ay tutulması halinde, evlerde teker teker bir halde aşikare veya gizli kıraatla iki veya dört rekat kılınır, müekked sünnettir. Bu namazın camide cemaatle kılınması, sünnet değildir, fakat caizdir. Çünkü insanların geceleyin her taraftan toplanıp bunu cemaatle kılmaları güçtür. (Kâsânî, El-Bedayi’, 1/280, İbni Abidin, 1/788)

Meşrûiyeti: Kitap (Kurân-ı Kerim âyetleri), Hz. Peygamber (S.A.V) efendimizin kavl-i, fiilî sünneti ve icmâ-ı ümmet ile sabittir. Yani ay tutulması halinde namaz kılmanın meşruiyeti hususunda fukaha icma, fikir birliği yapmışlardır. Cenab-ı Hak şöyle buyurur:

“Gece ve gündüz, güneş ve ay O’nun ayetlerindendir. Eğer ALLAH’a ibadet etmek istiyorsanız, güneşe de aya da secde etmeyin. Onları yaratan ALLAH’a secde edin!” (Fussilet sûresi: 37)

Bu âyet-i kerimedeki secdeden maksad: Ay ile güneş tutulunca namaz kılınmasıdır. Çünkü burada: Zikr-i cüz irade-i kül, parçayı anıp bütünü kasdetmek kabilinden mecaz vardır. Bilindiği gibi secde, namazın bir cüz’ü, parçasıdır. Dolayısıyla âyet-i kerîme, ay ve güneş tutulması sırasında, bunları yaratan Allah için namaz kılmaya işaret etmektedir.

Çok önemli not: Meali arzedilen bu âyet-i kerime secde ayet-i kerimesidir. Secde ayet-i kerimesinin tercemesini okuyana da secde etmesi ittifakla ihtiyat yönünden vacip olmaktadır. (Geniş bilgi için bak. M. TALU, Dini Meselelerimiz, 3)

2- Dua etmek. Mugire b. Şu’be (R.A) şöyle demiştir: Hz. Peygamber (S.A.V.) efendimizin oğlu İbrahim’in öldüğü gün güneş tutuldu. İnsanlar, güneş İbrahim’in ölümü için tutuldu, dediler. Bunun üzerine Resûlullah (S.A.V.) efendimiz:

“Şübhesiz güneş ile ay ALLAH’ın âyetlerinden iki âyettir. Bunlar hiçbir kimsenin ölümü ve de hayâtı için tutulmazlar. Sizler bunları tutulmuş gördüğünüz zaman hemen ALLAH’a duâ ediniz ve açılıp parlayıncaya kadar namaz kılınız” buyurdu. (Buhari: Küsuf :19; 1; No: 1011; 1/360)

3- ALLAH’ı zikretmek, istiğfar etmek: Ebû Mûsâ el-Eş’ârî (R.A.) şöyle demiştir: Güneş tutuldu. Bunun üzerine Hz. Peygamber (S.A.V.) efendimiz bunun saat yâni kıyamet alâmeti olmasından korkarak belinleye belinleye telâşla kalktı ve mescide geldi. Ve o zamana kadar asla yaparken görmediğim en uzun kıyam, en uzun rükû’ ve en uzun sucûdlarla namaz kıldırdı ve:

“ALLAH Taâlâ’nın göndermekte olduğu işle bu âyetler, hiçbir kimsenin ölmesinden ve hayâtından dolayı olmaz. Lâkin ALLAH bu tutulma ile kullarını korkutur. Binâenaleyh sizler bu kabilden korkunç bir şey gördüğünüz zaman hemen ALLAH’ı zikr etmeye, ALLAH’a duâ etmeye ve ALLAH’tan mağfiret istemeye koyulup sığınınız” buyurdu. (Buhari: Küsuf :14; No: 1010; 1/360)

4- Sadaka vermek.

Hz. Aişe (R.Anha)’dan rivayete göre Hz. Peygamber(S.A.V.) efendimiz güneş tutulması namazını kıldırdıktan sonra ALLAH’a hamd ve sena etti, sonra:

“Şübhesiz ki, güneş ile ay, ALLAH’ın âyetlerinden iki âyettir. Bunlar hiçbir kimsenin ölümü ve de hayâtından dolayı tutulmazlar. Sizler bu tutulmayı gördüğünüz zaman hemen ALLAH’a duâ edin, tekbîr alın, namaz kılın ve sadaka verin” buyurdu. Sonra da şunları söyledi: “Ey Muhammed ümmeti, ALLAH’a yemîn ederim ki, erkek kulunun veya dişi kulunun zina edişinden dolayı ALLAH Teâlâ kadar kıskanç olan hiçbir kimse yoktur. Ey Muhammed ümmeti, ALLAH’a yemîn ederim ki benim bilmekte olduğumu sizler bilseniz, muhakkak az güler çok ağlardınız” (Buhari; Küsuf:2; No: 997; 1/354)

5- Köle azad etmek. Esma: Yemîn ederim ki, Hz. Peygamber (S.A.V.) efendimiz güneş tutulması dolayısıyla köle azad etmeyi emretti” demiştir. (Buhari, Kusuf:11)

Bütün bu hadis-i şerifler gösteriyor ki: Güneş tutulması esnasında: Namaz kılmak, ALLAH’a dua etmek, O’nu zikretmek, istiğfar etmek, sadaka vermek ve gücün yettiği ölçüde çeşitli ibadetlerle, hayırlarla ALLAH Teâlâ’ya kullukta bulunmaları gerekir. Zira güneş tutulması ALLAH Teâlâ tarafından kullarını bir korkutma, bir uyarmadır. Bu durumu ortadan kaldırması için kulların ALLAH’a taat ve ibadette bulunmaya koşmaları gerekir. Çünkü güneş tutulması gibi arızalar ve olaylar, hep ALLAH Teâlâ’nın azamet ve kudretine hikmetli işlerine delâlet eden birer nişandır.