Dünya bir misafirhâne gibidir...

Dünya hayâtı bir hayâl bir görüntüdür. Hakiki hayât âhiret hayâtıdır. Dünya hayâtı hakikat olan âhiret hayâtının aynadaki görüntüsü gibidir. Nasıl ki aynadaki görüntü bir müddet durur ve karşısındaki hakikat çekilince yok olursa ve bir ipe bağlı taş da çevrilmeyince daire görüntüsü kaybolursa dünya da bir gün kaybolacak görüntüden ibarettir. Vehim ve hayâlin arkasından koşmak hayâlperestliktir. Hayâlin ise ideâli olmaz. İnsanın ideâli gayesi maksadı hayâlhane olan bu dünya olmamalıdır. Bu sebeple hayâl olan dünyanın peşinde koşan bir kimse ya bunları idrâk edemeyecek anlayamayacak derecede ahmaktır veya çok gâfildir. Zira Peygamber efendimiz;
(Âhiretin sonsuz olduğuna inanan kimsenin bu dünyâya gönül bağlaması çok şaşılacak şeydir) buyurmuştur.

Saâdete kavuşmak için...
Allahü teâlâ insanı kendisine ibâdet kulluk etmesi için yaratmıştır. İnsanın saâdete kavuşması için yaratılış gayesine dikkat etmesi ve dünyaya düşkün olmaması lâzımdır. İnsan dünyâda bâkî yani kalıcı değildir. Zaten dünyanın kendisi ve nimetleri sonsuz kalacak şekilde yaratılmamıştır. Dünya âhirette saâdete kavuşmak için bir binek gibidir. Sevinç yeri değil ayrılık yeridir. Akıllı kimseler bu fâni yani geçici olan dünyaya düşkün olmayıp kulluk vazifesini hakkıyla yapanlardır. Bu sebeple insan kalıcı olmayan dünyâ zevklerine daldıkça dertleri ve üzüntüleri artar. Dünya için çalışan rahat edemez. Rahat etmek için ölüme hazırlanmak lâzımdır. Ölümü düşünen ve buna uygun hareket eden bir kimse rahat eder. Dünya için çalışan yorulur fakat âhiret için çalışan yorulmaz. Çünkü âhiret için çalışanın hedefi Allahü teâlânın rızâsıdır. Hedis-i şerifte de;
(Dünyâ sizin için yaratıldı. Siz de âhiret için yaratıldınız! Âhirette ise Cennetten ve Cehennem ateşinden başka yer yoktur) buyurulmuştur.
Bu dünyâ bir konaktır. Âhirete göre ise zindân gibidir. Bu geçici varlık bir görünüştür. Gölge gibi yavaş yavaş çekilmekte ve geçip gitmektedir. Hadîs-i şerîfte;
(İnsanlar uykudadır ölünce uyanırlar) buyuruldu.
Dünyâ hayâtı rüyâ gibidir. Ölüm uyandırıp rüyâ bitecek ve hakîkî hayât başlayacaktır. Yahyâ bin Muâz-ı Râzî hazretleri;
“Dünyâya aldanmaktan çok sakınınız. Burası yolcu konağı gibi geçicidir. Bugün buradayız. Belki yarın belki daha önce göç edeceğiz. Burada bir an evvel azığımızı tamamlayalım. O kadar çabuk olalım ki konuşmaya vaktimiz kalmasın. Konuşmayı âhirete bırakalım” buyurmuştur.
Dâvûd-i Tâî hazretlerine akrabâlarından birisi;
-Efendim akrabâyız bu sebeple bana biraz nasîhat etseniz vasiyette bulunsanız deyince Dâvûd-i Tâî hazretleri ağlamaya başlar ve;
-Gece ve gündüz yolculukta bir konak yeri gibidir. Dünyâ ile âhiretin arası bu kadardır. Dünyâdan âhirete mutlaka gideceğimize göre oraya hazırlanmak lâzım. Çünkü yolculuğun bitmesi yakın ecelin gelmesi ise ondan da yakındır. Ben bunları sana söylüyorum fakat bu nasîhate senden çok benim ihtiyâcım vardır buyurur.
İmâm-ı Rabbânî hazretleri buyuruyor ki:
“Dünyâ zirâat yeridir. Tarlayı ekmeyip tohumları yiyerek zevk ve safâ süren mahsûl almaktan mahrûm kalacağı gibi dünyâ hayâtını geçici zevkleri nefsin arzûlarını taşkın ve şaşkın olarak yapmakla geçiren de ebedî nimetlerden sonsuz zevklerden mahrûm olur. Bu hâl aklı başında olanın kabûl edeceği bir şey değildir.
Dünyâ işleri ile zarûret miktârı uğraşmalı başka zamânlarda hep âhireti kazandıracak işleri yapmalıdır. Sözün özü gönül Allahtan gayrisine tutulmaktan kurtulmalı beden ve azâları da İslâmiyete uymakla süslemelidir.”
Fudayl bin İyâd hazretleri insanlara dünyânın fâni geçici ve değersiz âhiretin bâki kalıcı ve paha biçilmez olduğunu anlatır ve;
“Dünyânın tamâmı altından olsaydı yine yok olurdu. Âhiret ise çanak-çömlek gibi topraktan olsaydı yine bâkî olurdu. Akıllı kimse geçici olan dünyâyı altın da olsa reddeder. Bâkî olan âhireti çanak çömlek gibi topraktan da olsa kabûl eder. İşin aslı âhiret bâkî ve altın gibi kıymetlidir. Dünyâ ise fâni ve çanak-çömlek gibi kıymetsizdir” buyururdu.

“Yolcu gibi yaşamalı!”
Ahmed Yesevî hazretleri de bir talebesine hitaben;
“Akıllı isen dünyâya gönül bağlama. Dünyâya meyledersen şeytan seni emri altına alır ve felâketten felâkete sürüklenirsin de hiç haberin olmaz” buyurmuştur.
Cüneyd-i Bağdâdî hazretlerine;
-Allahü teâlânın rızâsına nasıl kavuşulur? diye sorulunca;
-Dünyâya düşkün olmayı terk et kavuşursun. Nefsin hevâsına uyma ulaşırsın buyurur.
Netice olarak dünyâ bir misafirhâne yani bir han gibidir. Biri konar diğeri ise gider. Peygamber efendimizin buyurduğu gibi:
(Dünyâda kalıcı değil yolcu gibi yaşamalı! Öleceğini hiç unutmamalı!)