Gebelik ve diyabet konusu; gebelikte ortaya çıkan diyabet (gestasyonel diyabet) ve diyabetik gebe (pregastasyonel diabet) olmak üzere başlıca iki çerçevede ele alınmakta olup bu sayıda yalnızca gestasyonel diabet üzerinde durulacaktır.

Normal seyreden gebeliklerde dahi anne adayında ortaya çıkan bazı değişiklikler anne ve bebeğin yaşamını tehdit edebilir. Bundan dolayı anne adayının gebelik öncesinde vücudun temel fonksiyonları ile düşüklere ve sakat bebek doğumuna neden olabilen virütik hastalıklar açısından kontrolden geçmesi hayati öneme sahiptir.

Kontrol sonrası herhangi bir tıbbi sakınca olmaması durumunda gebeliğe karar verilmesi uygun olur. Gebelik nedeni ile oluşabilecek sorunların başında diabet gelir. Basitçe ifade edecek olursak Diabetes Mellitus (şeker hastalığı) insülin salgılanması ve/veya insülinin etkisindeki yetersizlik nedeni ile ortaya çıkan gıdalarla alınan karbonhidrat yağ ve protein kullanımındaki bozukluktur. Gestasyonel diabet; gebelik öncesinde belirti vermeyen ancak gebelikle birlikte aşikar hale gelen diabet olarak tanımlanabilir. Gebelikte ilk üç ayın bitiminden itibaren oluşan hormonal değişiklikler sonucu vücutta kan şekeri seviyelerinden birinci derecede sorumlu olan insüline karşı direnç gelişir. Bu direnç artışında gebelikte yüksek miktarda salgılanan hormonlar - HPL (Human Plasental Laktojen) östrojen progesteron prolaktin kortizol ve büyüme hormonu - rol oynar. Sıklığı % 1 ile 4 arasında değişen gestasyonel diabet gebelik sona erdikten sonra çoğu vakada ortadan kaybolur. Vakaların bir kısmı ise glukoz kullanımı bozuk veya diabetik olarak hayatlarına devam eder. Özetle vakaların yaklaşık % 50’ si takip eden yıllarda diabetik olacaklardır.

Tanısal yaklaşım anne adayının risk sınıflamasına göre yapılır anne adayları kabaca düşük ve yüksek riskli olmak üzere iki grup olarak ele alınır.

Düşük Riskli Gebeler: Ailede diabet öyküsü olmaması 25 yaşından küçük olmak normal kiloya sahip olmak önceki gebeliklerinde herhangi bir sorun yaşamamış olmak.

Yüksek Riskli Gebeler: Ailede diabet varlığı ileri yaş şişmanlık önceki gebeliklerinde diabet tespit edilmiş olmak tekrarlayan düşük öyküsü varlığı sakat ve/veya iri bebek (4000 gramın üzerinde) doğurmuş olmak.