Ben batan şeyleri sevmem. Beni bir gün bırakır gider onlar. Muhabbetin kalıcı olanı muteberdir. Diğerlerinin arkadaşlıkları kabir kapısına kadardır. Onlar her zevâl vakti saklanırlar perdelere. İşte ben bu yüzden batan kaybolan şeylerden uzak kalmaya çalışırım.
Benimle kabirden geçip mahşere kadar beraber olup oradan da öbür âleme gidenleredir muhabbetim. Ondan başkasını istemem arzulamam dayanamam ayrılığa. Ayrılık yakar yandırır beni ve başkalarını. Ayrılıklardan çok çeker ve çekinir insanlar. Kendimizi bilip bulmadığımız dönemlerde biz de aynı çileyi yaşar yalancı ve geçici şeyleri bırakınca yaşadığımızı anlarız. Bugüne kadar kaç yalancı muma kapıldık kaç yalancı sevdanın peşine düştük. Bundan sonra asla!

Bazen zihnimin bulandığı gönlümün kaydığı da olur böyle geçici sevdalarla. Çabuk geçerim onlardan ve derim ki: "Sevmiyorum sizleri batıp gittiğiniz için. Batıp gitmeseniz veya batmayana yok olmayana ezelî ve ebedî olana ayna olsanız belki de ebedî olanın nâmına sevebilirim sizleri; yoksa terk edin sahilimi bırakın beni." Kırılan aynalara bakmam buz gibi bin parçaya bölünmem böylece; kalbimi vahdette bütünlemeye çalışırım. Bin parçaya ayrılan gönül kâsemi onların çeşmesine sunmam; çünkü onlar dolduramaz benim ebede âşık gönlümü. "Samed aynası kalble sanem misâl mahbublar sevilemez sevilmemeli." Sevildiği zaman birer put olur onlar kendini seversen kendini putlaştırır nefsinin yolunda gider Hûda'yı unutursun. Unutunca da kaybolur bütün sır. Asilerden inkârcılardan olursun maazallah. Gayr-i meşrû bir muhabbetin cezasını pahalı ıztırablarla ödersin.
Onlar beni terk etmeden onların sîmâlarındaki fânîliğin yalan ve çirkin damgasını görerek bırakırım onları. Kayıtlı kelepçeli sevk edilmezden önce ben terk ederim zafer benim olsun diye. Onları terk etmekle hürriyete düşkünlüğümü bir daha ispatlamış olurum cihâna. Ben öyle birinin esiri olurum ki beni bırakıp gitmez ve her zaman yâdımdadır ve yanımdadır. O zaman. "Andım yine seni her şey yâdımdan silindi. / Hayalin gönlümün tepelerinde gezindi." (F.Gülen) derim ve hafakanlarım diner. Hafakanlı hayatta yaşamak insanı yorar. Bundandır ki rıhlet yolunun şartındandır vahdet.

Fânilik damgasını yemiş cesedin paletleri ezer önce beni; sonra bütün fâniler ve batıp giden güzellikler... Onların kırılan parçalarında çizilirim kırılırım bir buz gibi dağılırım; toparlarım kendimi İbrahim (as)'in Yüce Kitab diliyle söylediklerini püskürtürüm üzerlerine. Parçalar bütünlük fâniler ebediyet kazanır bu sâyede. İşte İlâhî Beyân’la bize tâlim edilen yüce ifadeler:

"İbrahim babası Azer'e demişti ki: "Sen putları tanrı mı ediniyorsun?" Doğrusu ben seni ve kavmini açık bir sapıklık içinde görüyorum. Böylece biz İbrahim'e göklerin ve yerin melekûtunu gösteriyorduk ki kesin inananlardan olsun. Üzerine gece bastırınca bir yıldız gördü. "Rabbim budur." dedi. Yıldız batınca da: "Ben batanları sevmem." dedi. Ay'ı doğarken gördü: "Rabbim budur." dedi. O da batınca "Yemin ederim ki Rabbim bana doğru yolu göstermeseydi elbette sapıklığa düşen topluluktan olurdum." dedi. Güneş’i doğarken görünce "Rabbim budur bu hepsinden büyük." dedi. O da batınca: "Ey kavmim! Ben sizin Allah'a ortak koştuğunuz şeylerden uzağım." dedi. Ben yüzümü gökleri ve yeri yoktan var edene tamamen çevirdim ve artık Allah'a ortak koşanlardan değilim." (En'am 74-79)

Sevmek fıtratta var lâkin peygamber tâlim ve terbiyesini unutmamalı severken. Bir nebinin lisânıyla anlayacağımız şekilde izah ediliyor bu. Gece gündüz deveranında kaybolup gidenlerin Rab olamayacağıyla anlatılıyor ve sonunda hüküm veriliyor: Batanlar sevilmeye lâyık değildir onlar; mahbûb matlûb ve mâbut değildir olamazlar da.

Onlar birer put da olabilir; birer delil de... Bu durum insanın gönül aynasının elinde. Kalbine Samed'in rengi nakşedilmişse orada sanemlerden eser kalmaz. Tapduk'un dergâhına eğri odun girmediği gibi bazılarının kalbinin seması da yalancı yıldızlara ayna olmaz. Bunlardır ki nûruyla cehennemin nârını söndürür. Cehennem sıratta üstünden onların çabuk geçmelerini ister. "Çabuk geçin zira nûrunuz nârımı söndürecek." der.

Ağyara açılmamış gönülleri hep bir buhurdanlık gibi tüter onların. Batan şeylere muhabbetleri olmadığındandır kirlenmediğindendir gönülleri fânîlerle. Sevmezler batanları bir görünüp bir batan yıldız böceklerini. Yıldızların yanında yıldız böceğinin lâfı hiç olur mu? Batan Güneş de olsa Ay da olsa hüküm değişmez. Bütün batanların çirkinliği üstünde. Batmayan bir Güneş vardır ki; bütün bu güzellikleri O'dur yaratan. Sevilecekse bu yalancı güneşler ancak O'nun adına sevilir. Onlar kendi zâtında bir değer taşımaz aslında. Böyle bir sevgi fânide Bâkî'yı sevmektir.

Batmayana açık olanlar ve onu bütün batanlara bedel sevenler batanları da bâkîleştirmiş sayılırlar. Çevrelerinde oluşan hâle de onlar sâyesinde onlarla sonsuzluğa akacaktır. Fânî ceset ruh gibi bâkî olup onun bekâdan hissesini artıracaktır. Batma ve batan şey diye bir şey kalmayacak O'nun isimlerinin cilvesi olacaktır.

Batan şeyleri sevmemekle başlayan serüven batan ve yok olan şeyleri Bâkî namına ve hesabına sevmek gibi bir anlayışa dönüşecek ondan dolayı da zevâl ve fenânın zinciri onları bağlamayacaktır. İkilik aradan çıkacak varlıklara muhabbet günahlı ve elemli olmayacaktır. Dost'a beraberce gidilecek O'nun eşiğine baş konulacaktır. Eşya ve hâdiselerde Bâkî olanın izi ve yüzü görülecektir. Bu aşkla ser-mest olanlar zamanın fenâ ve zevâl rüzgârlarının öldürücülüğünü yaşamayacaklardır. Fırtınalar içinde bahar havasını hissedecekler O'nunla ser-mest olacaklardır