ABYSS

Yazar : Dr.Sibel (Kıran) Gökkurt Bu hastalıklar genellikle dışkı-ağız yoluyla bulaşırlar. Dışkı ile atılır dışkı ile kirlenmiş su ve besinler aracılığıyla sağlam insanları hasta ederler. Hızla salgınlara yol açabilirler. Özellikle hijyen koşullarının kötü olduğu kişilerin temizlik alışkanlığının az olduğu kirli sular açık tuvaletler açıkta satılan yiyeceklerin ve sinek böcek fare gibi canlıların çok olduğu yerlerde sık görülürler. Genellikle yaz aylarında sık görülürler. Önlenmelerinde en etkin yol çevre koşullarının düzelmesidir. Bu yolla bulaşan hastalıklar arasında; tifo dizanteri kolera A ve E tipi sarılık (hepatit A ve E) çocuk felci pek çok çeşit parazit ve besin zehirlenmeleri başta gelir. Bu hastalıklardan korunmak amacıyla şunlar yapılmalıdır:
- Sağlık eğitimi korunma yöntemlerinin ilk basamağıdır. Kişilere hastalıkların bulaşma yolları anlatılıp korunmada en başta gelen yöntem olan bireysel temizlik öğretilmelidir. Özellikle el yıkamanın önemi vurgulanmalıdır. Mikropların bulaşma olasılığını azaltmak için elleri sık yıkamak gerekir. Yemeklerden önce sonra ve tuvaletlerin kullanımı öncesi ve sonrasında yıkanması gerekir.

- Evlerde okullarda işyerlerinde bulunan depolardaki suların kontrolü ve klorlanması için en yakın sağlık ocağı ile ilişki kurulmalı şebeke suyunun temizliğinden şüphe duyuluyorsa bireysel klorlama yapılmalıdır. Bireysel klorlama için gerekli klor ve yöntemin uygulanması için bilgi yine sağlık ocağından edinilebilir. Suların bireysel temizliği için kaynatma da çok etkili bir yöntemdir. Suyun kaynamaya başlamasından sonra 20 dakika kaynatılması gerekli temizliği sağlayacaktır.

- Tuvaletlerin temiz tutulması sağlanmalı mutlaka sabun ve su bulundurulmalıdır. Yerlerin tuvaletlerin vs. temizliğinde çamaşır suyu kullanılması (1 ölçü çamaşır suyu ile 9 ölçü suyun karıştırılması ile elde edilen karışımla temizlenmesi) hastalıkların bulaşmasını önemli ölçüde azaltacaktır.

- Çöplerin ağzı kapalı bidonlarda saklanarak sık toplanması sağlanmalıdır. Toplanmayan çöpler yakılarak ya da gömülerek yok edilmelidir.

- Yeterli ve dengeli beslenmeye ve besinlerin temizliğine özen gösterilmelidir. Çiğ sebze ve meyveler mutlaka yıkanmalıdır. Tüm besinler kapalı kaplarda olanak varsa buzdolabı gibi soğuk koşullarda saklanmalı iyice pişirilerek tüketilmelidir.

- Eklembacaklılar (böcek sinek gibi) ve kemirgenlere (fareler) karşı ilaçlama yapılmalıdır.

- Bulaşıcı hastalığı olduğunu düşünen hastalar sağlık kuruluşlarına başvurmalıdır. Hastanın çevresindeki diğer kişilerin de hastalanıp hastalanmadığı gözlenmelidir.

- Salgın olduğu düşünülen durumlarda mutlaka bir sağlık kuruluşuna bildirimde bulunulmalıdır.