RAID Nedir? Nasıl Yapılır?
Bilgisayarınızdaki veri akış darboğazını aşın! Biraz da güvenlik önlemi alın.


Genel Bilgiler

Bilgisayarımızın elzem bileşenleri arasında en düşük veriyolu genişliği sabit disklere ait ve bu kısıtlı veriyolu sebebiyle birçok işimiz aslında örneğin yavaş kalmış işlemcimizin veya sisteme az gelen belleklerin bizi yavaşlattığını düşündüğümüzden daha fazla yavaşlatıyor. Çünkü sabit diskler zaten sistemin geri kalanındaki bileşenlerden daha yavaş olmalarının yanı sıra örneğin; tepki süreleri de oldukça yüksek. Bu yüksek tepki süresi yavaş disklerle birleştiği zaman ortaya tahmin edebileceğiniz gibi bir felaket çıkıyor. Tahmin etmeniz bir yana bu aslında her gün yaşadığımız bir felaket. Üstüne üstlük bir de işletim sisteminiz Windows'sa; yani her saniye acaba orada bir disk var mı paranoyasıyla diske bir şeyler yazıp çiziyorsa; bu yetmezmiş gibi sistem belleği daha yarılamadan sabit diskte sürekli olarak sizin toplam belleğinizden daha geniş bir takas dosyası tutuyorsa...
Yavaş... Çok Yavaş
Disklerin arabirimleri için yavaşlık suçlamasında bulunduk; bununla beraber disklerin sadece veriyolları değil kendileri de oldukça yavaş kalıyor. Örneğin SATA2 teknolojisinin sunduğu 300 MB/s teorik veriyolunun yarısını kullanabilen en hızlı diskler bu hıza ancak önbellekten okuma yapıldığında ulaşabiliyorlar. Bunun haricinde sürekli okuma sırasındaki hızlar çok daha düşük. Diskleri hızlandırmanın teknolojik yöntemlerinin önünde ise maliyetler bir set çekmiş durumda. Yüksek devirli ve özel iç aksamlara sahip olabilecek diskler (örneğin SCSI benzeri sunucu sistemleri için düşünülmüş ürünler) orta seviye sistemlerde kullanılabilmeleri için fazla pahalılar.
Bütün bunların yanında; verilerin gerçek zamanlı olarak yedeklenmesi ve değerli verilerin zarar görmemesi çok önemli bir başka konu. Kişisel dosyaların yedekleri alınabilir. Hatta belki kendinize yedek bir disk alıp diskinizi sürekli ve bütün olarak yedeklemeye çalışabilirsiniz de. Fakat her zaman sistem kararlılığı ve veri güvenliğini el ile ayakta tutamazsınız.
Bütün bu bilgileri yan yana koyunca ortaya bir şey çıkıyor: Güçleri birleştirmenin zamanı geldi. İsterseniz güvenlik isterseniz de hız; RAID teknikleri artık anakartlarınıza tümleşik geliyor ve size bunları sunabilecek durumda.
RAID Nedir?
RAID dediğimiz şey bir kısaltma ve aynı anda birden fazla diskin tek bir işe odaklanmasıyla ilgili. Açılımı (belki de defalarca duymuşsunuzdur) "Redundant Array of Independent Disks" (bağımsız disklerin artıklı dizisi) anlamına geliyor. Burada zaten bütün olayın bir özeti söz konusu. Birden fazla disk bir araya geliyor ve bir bütünlük içinde hareket edebiliyor. Peki ya "artıklı" kavramı nedir? Bu olay RAID'in esas özelliği olan veri güvenliğiyle ilgili.
RAID temelde sunucu sistemlerinde veri güvenliği sağlaması amacıyla üretilmiş bir yöntem. Diskler donanımsal olarak ve (genellikle) işletim sistemine görünmez şekilde yedekleniyorlar. RAID sistemindeki disklerden oluşturulmuş dizinin niteliğine bağlı olarak bir veya birkaç tanesi bozulursa (ki sabit diskler uygun çalışma koşullarında uzunca bir süre pek bozulmazlar) sistemdeki veri güvenliği disklerin birbirlerine gerçek zamanlı olarak yedeklenmeleri sayesinde sağlanıyor. Tabii her diski birebir yedeklemek çok ekonomik bir yöntem değil. Tüm sığa verimliliğini yüzde 50'ye sabitlemek makul gelmeyecektir. O sebeple farklı RAID düzenekleri farklı farklı biçimlerde verileri yedekliyor veya sistemin başarımını artırıyor.
RAID sistemler her ne kadar sunucu sistemleri düşünülerek tasarlanmış olsa da evimizdeki bilgisayarlara da uygulanabilecek durumdalar. Özellikle de SATA devriminden sonra her anakartta en az iki; genellikle de dört adet SATA yuvası ve bu yuvaların bağlı olduğu denetçide de tümleşik bir RAID özelliği bulunuyor.