Element ile Bileşik Arasındaki Farklar

1)Element aynı cins atomlardan,bileşik farklı cins atomlardan oluşur.

2)Element,kendinden daha basit maddelere ayrılamaz.Bileşik,kendini oluşturan elementlere ayrılabilir.

3)Elementleri sembollerle,bileşikleri formüllerle gösteririz.
Bileşikler,ısı ve elektrik enerjisi ile kendisini oluşturan maddelere ayrıştırılabilirler.

Bir elementin bütün özelliklerini taşıyan en küçük parçasına atom denir.Atomların içindeki parçacıklara atom altı parçacıklar denir.Atom proton,nötron ve elektron denilen taneciklerden oluşmuştur

Proton (p) :Atomun çekirdeğinde bulunur.(+) Elektrik yüküyle yüklüdür.
Nötron (n) :Atomun çekirdeğinde bulunur.Yüksüzdür.
Elektron (e) :Atom çekirdeğinin etrafında belli yörüngelerde (enerji seviyelerinde)hareket eden taneciklerdir.

(-)Elektrikle yüklüdür.Elektronun kütlesi protonun kütlesinin 1/1840 ‘ı kadardır.
Bir atomdaki proton sayısına atom numarası (Z) denir.

Proton sayısı = Atom numarası
Bir atomdaki proton sayısı ile nötron sayısının toplamına kütle numarası (A) denir.
Proton sayısı + Nötron sayısı = Kütle numarası
İyon : (+) ya da (-) yüklü atom ya da atom gruplarına iyon denir.
Nötr(yüksüz)atom : Elektrik yüküne sahip olmayan atomlara denir.Nötr atomlarda proton sayısı elektron sayısına eşittir.Proton sayısı=Elektron sayısı

· Yüksüz (nötr) bir atom elektron verirse (+) yüklü iyon oluşur.Buna Katyon denir.
· Yüksüz (nötr) bir atom elektron alırsa (-) yüklü iyon oluşur.Buna Anyon denir.
· Bir atom iyon haline geldiğinde kimyasal özellikleri ve elektron sayısı değişir.
· İyon yükü atomun sembolünün sağ üst köşesine yazılır.X+ ,Y-2 gibi.

Örnek : 11Na atomunun elektronlarının yörüngelere dağılımı şöyledir:

11 Na : 2e- 8e- 1e-

11 Na atomu son yörüngesindeki 1 elektronu verirse Na+ iyonu oluşur.
► İZOTOP ATOM : Atom numaraları aynı, nötron sayıları farklı (ya da kütle numaaraları farklı) olan atomlara izotop atom denir.

* İzotop atomların kimyasal özellikleri aynı, fiziksel özellikleri farklıdır.
• İzotop iyonlarda elektron sayıları farklı ise kimyasal özellikleri de farklıdır.

Tabloda verilen K, L, M ve N harfleriyle gösterilen elementlerden hangileri birbirinin izotopudur. (1992 - FL)
A. L-M B. K-N
C. K-M D. L-N


PERİYODİK CETVEL

Elementlerin kimyasal özelliklerine göre gruplar ve periyotlar halinde dizildiği tabloya “Periyodik cetvel veya periyodik tablo denir.

Periyodik cetvel atom numaralarına göre hazırlanmıştır. Düşey sütunlara grup,yatay sütunlara periyot denir.

Atomların en dış kabuğundaki elektron sayısına “ değerlik elektronu “ denir.
Değerlik elektronu 3 ve daha az olan elementler aaaal,4 ve daha büyük olanlar aaaaal, 8 olanlar ise soy gazdır.

Tabiatta atomlar sürekli olarak karalı halde bulunmak isterler. Bunu da elektron alarak veya elektron vererek sağlarlar. Hidrojen dış enerji kabuğunu 2elektrona tamamlamak ister bu kurala DUBLET kuralı denir. Diğer atomlar ise dış enerji seviyelerindeki elektron sayılarını 8’e tamamlamak ister bu kurala da OKTET kuralı denir.



aaaallerin özellikleri :

1. Yüzeyleri parlaktır. Işığı yansıtırlar.
2. Isı ve elektriği iyi iletirler.
3. Esnektirler. Tel ve levha haline gelebilirler.
4. Oda koşullarında (25 °C sıcaklık ve 1 atm basınç) katı halde bulunurlar. (Cıva sıvı haldedir)
5. Aaaaallerle iyonik yapılı bileşikler oluştururlar.
6. Kendi aralarında bileşik oluşturmazlar. Ancak alaşım oluştururlar. (Cu+Zn=pirinç, Pb+Sn=lehim, Cu+Sn=tunç(bronz), Cr+Ni+Fe=paslanmaz çelik, Au+Cu=düşük kaliteli altın)
7. Erime ve kaynama noktaları yüksektir.
8. Son yörüngelerinde 1,2,3 elektron bulundururlar. Elektron vererek reaksiyonlara girdiklerinden bileşiklerinde (+) değerlik kazanırlar.
9. Tek atomlu molekül halinde bulunurlar.
10. Canlıların yapısında çok az bulunurlar.

Aaaaallerin özellikleri :

1. Yüzeyleri mattır. Işığı kırar veya geçirirler.
2. Isı ve elektriği iletmezler. (Grafit hariç)
3. Kırılgandırlar. Tel ve levha haline gelemezler.
4. Oda koşullarında katı, sıvı ve gaz halinde bulunurlar.
5. aaaallerle iyonik yapılı bileşikler oluştururlar.
6. Kendi aralarında kovalent yapılı bileşikler oluştururlar.
7. Erime ve kaynama noktaları düşüktür.
8. Son yörüngelerinde 4,5,6,7 elektron bulundururlar. Elektron alarak veya ortaklaşa kullanarak reaksiyonlara girdiklerinden (+) ve (-) değerlik alabilirler.
9. İki atomlu molekül halinde bulunurlar.
10. Canlıların yapısında çok miktarda bulunur

Soy gazların özellikleri :

1. Saydamdırlar. Işığı geçirirler.
2. Isı ve elektriği iletmezler.
3. Oda koşullarında gaz halinde bulunurlar.
4. Reaksiyona girmezler. Dolayısıyla bileşik oluşturmazlar.
5. Erime ve kaynama noktaları oldukça düşüktür.
6. Son yörüngelerinde 8 elektron bulundururlar. Kararlı yapıya sahiptirler.(He 2 elektronludur)Tek atomlu molekül halinde bulunurlar.