|
|
 
|
||||||
| Anne ve Çocuk Sağlığı Anne ve Çocuk Sağlığı ile İlgili Bütün Bilgilere Buradan Ulaşabilirsiniz. |
 |
|
|
LinkBack | Seçenekler | Stil |
05-25-2008, 05:50 PM
|
#1 (permalink) |
|
Kurmay Yarbay
  |
Vitaminler
Vitaminler
Vitaminler  vücudun aaaabolik gereksinimleri için vazgeçilmez olan ve vücutta yeterince ya da hiç elde edilemediği için dışarıdan alınması gereken küçük organik moleküllerdir. Klasik olarak vitaminler yağda ve suda eriyenler biçiminde iki gruba ayrılır. Yağda eriyen vitaminler yağlarda pişmemiş sebzelerde tahıllarda tereyağında balık karaciğeri ve balık yağında kaymak ve süt gibi yağlı besinlerde bulunur. Genelde safra gibi emülsiyon yapıcı maddelerin varlığında bağırsaktan emilerek kan dolaşımına geçer ve proteinlere bağlanarak karaciğerde birikirler. Yağda eriyen vitaminler A D E ve K vitaminleridir. Suda eriyen vitaminler B grubu vitaminler ile C vitaminidir.Bunlar bağırsaktan emildikten sonra böbrek yoluyla atılır.Vitamin yoksunluğuna bağlı olarak gelişen hastalıklara avitaminozlar denir.Günümüzde B grubu vitaminlere ve folik asit eksikliğine bağlı olarak gelişen hastalıklar daha çok geri kalmış bölgelerde görülür ve genel beslenme bozukluğunun bir yönünü oluşturur. Bütün vitaminlerin molekül yapısı ayrıntılı olarak belirlenmiş olduğundan bunların belirli ya da bütün vitaminleri içeren haplar biçiminde üretimi olanaklı hale gelmiştir. A vitamini (retinol veya akseroftol) Yalnızca hayvanlarda bulunan ve yağda eriyen doymamış bir alkoldür.Sütte yumurta sarısında ton ve morina balıklarının karaciğer yağında (balıkyağı) bulunur.Havuç ve havuç benzeri sarı-turuncu renkli sebzelerde A vitamininin ön maddeleri vardır. A vitamini eksikliğinde gözde ve deride keratoz kseroftalmi (göz akı ve korneanın parlaklığını kaybederek kuruması) foliker hiperkeratoz ( deri hastalığı) ve gece körlüğü görülür. D vitamini Daha etkili olduğundan tedavide daha çok kullanılan D2 vitamini (ergokalsiferol) ve D3 vitamini (kolekalsiferol) olmak üzere iki tipi vardır.Molekül yapısı steroidlerle aynıdır.D2’ nin kaynağı deridir; derideki 7- dehidrokolestrol mor ötesi ışınların etkisiyle vitamin D2’ ye dönüşür. D3 vitamininin kaynağı besinlerdir; daha çok et süt ve yumurta sarısında bulunur. Normal olarak güneş ışığı alan insan vücudunda D vitamini yeterince üretilir. Ama yenidoğanlarda büyüme çağındaki çocuklarda gebelik ve süt emzirme dönemlerindeki kadınlarda besinlerle dışardan daha fazla miktarda alınması gerekir. D vitamini eksikliğinde çocuklarda raşitizm yetişkinlerde osteomalazi (kemik yumuşaması) gelişir. E vitamini (alfa-tokoferol) Başta tahıl olmak üzere ıspanak kabak lahana marul gibi yeşil sebzelerde bol miktarda bulunur. İnsanda karaciğerin yanı sıra yağlı dokularda böbrekte kalpte kaslarda ve böbreküstü bezi kabuğunda depolanır. Fazla olan bölümü idrar ve dışkıyla atılır. Antioksidan özellik gösterir. E vitamini eksikliği son derece ender görülür ve kansızlık biçiminde ortaya çıkar. K vitamini Sebzelerin yeşil bölümünde ıspanakta kabakta marulda yeşil domateste çam ignesinde yeşil biberde bol bulunur. K vitamini insan bağırsağındaki bir grup bakteri tarafındanda üretilir. K vitamininin tamamına yakını kullanılır yanlızca küçük bir bölümü karaciğerde depolanır. K vitamini eksikliği son derece nadirdir ve kafada sindirim sisteminde idrar yollarında akciğerlerde ve deride kanamalara yol açar. K vitamini yanlızca kanamalı hastalarda eksikliğini gidermek için kullanılır. B vitamini Suda eriyebilen molekül yapılarında bir azot atomu bulunan bazı enzim sistemlerinin etkinliğini arttırıcı koenzimler olarak işlev gören 15’ e yakın değişik maddeden oluşan bir vitamin gurubudur. B1 vitamini (tiyamin) Buğday başağı kepek bira mayası sebzeler gibi bir çok besinde bol miktarda bulunur. Memelilerin karaciğer böbrek kalp beyin ve bağırsaklarında az miktarda bulunur. Sebzelerin pişirilmesi sütün kaynatılması ve sterilize edilmesi (mikroptan arındırılması) çok miktarda tiyamin kaybına yol açar. Tiyamin ince bağırsaklardan etkin taşınma mekanizmasıyla emilir. Vücutta depolanmaz ve kullanılmayan bölümü yemekten üç saat sonra böbrekler yoluyla tamamen dışarı atılır. B1 vitamini yetersizliğine bağlı olarak gelişen hastalık tablosunda depresyon huzursuzluk bellek zayıflığı ve dikkat azalması hipotoni (kas gevşekliği) ve anoreksi (iştahsızlık) yer alır. B2 vitamini (riboflavin) Hayvansal besinlerde bira mayası buğday başağı yeşil sebzeler havuç enginar fındık yerfıstığı ve mercimek gibi bitkisel besinlerde bol miktarda bulunur. B2 vitamini eksikliğinde protein oluşması azalır ve deride yaralar sinirsel bozukluklar ve göz bozuklukları biçiminde ortaya çıkar. B3 vitamini (nikotinamid veya PP vitamini) Hayvansal besinlerin yanısıra kabuklu buğday limon kabak soya domates patates bira mayası hurma incir portakal gibi bitkisel besinlerde bol miktarda bulunur. B3 vitamini eksikliğinde deriyi sinir sistemini ve sindirim sistemini tutan pellegra adlı hastalık ortaya çıkar. B5 vitamini (pantotenik asit) Doğada çök yaygındır.Yumurta karaciğer kalp süt bal bira mayası kabak tahıllar sebzeler havuç portakal mantar ve taze meyvelerde bolca bulunur. B5 vitamini eksikliği çok enderdir. Bu durumda hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü) anemi (kansızlık) lökopeni (kanda alyuvarların az olması) dermatit (deri iltihabı) mide-bağırsak rahatsızlıkları kas krampları hareketlerde uyumsuzluk asteni uyku bozuklukları ve iştahsızlık ortaya çıkar. B6 vitamini (piridoksin) Hayvansal ve bitkisel besinlerde düşük dozda bulunur. B6 vitamini eksikliği son derece enderdir.Bu durumda deri sindirim sistemi rahatsızlıkları ortaya çıkar. B8 vitamini (biyotin ya da H vitamini) Karaciğerde yumurta sarısında bira mayasında pirinç kabuğunda ve yeşilliklerde bulunur. Eksikliği yanlızca uzun süre çiğ yumurta beyazı tüketiminde ya da bağırsak florasını ortadan kaldıran sülfamitlerin ve antibiyotiklerin çok fazla alınmasından sonra görülür.Bu durumda dermatit (deri iltihabı) iştahsızlık zayıflama depresyon ve kas ağrıları ortaya çıkar. B9 vitamini (folik asit) Bitkilerin yeşil bölümlerinde kabakta lahanada ıspanakta yeşil sebzelerde patateste havuçta bira mayasında sütte yumurtada peynirde ve karaciğerde bol miktarda bulunur. Gelişmiş ülkelerde eksiklik sendromuna hiç rastlanmaz.Bu tablo yanlızca emilim bozukluklarına bağlı olarak ortaya çıkabilir. Folik asit eksikliğinde megaloblastik anemi denen bir kansızlık biçimi gelişir. Emilim bozukluğunda ise kansızlığa glossit (diz iltihabı) stomatit (ağıziçi iltihabı) ve ishal eşlik eder. B12 vitamini (kobalamin) Karaciğerde sütte yumurta akında peynirde balıkta ette ve karideste bol miktardabitkilerde ise son derece az miktarda bulunur. B12 vitamini eksiklği folik asit eksikliğinde olduğu gibi alyuvar yapısında biçim bozukluğuna yol açarak persinyöz ya da megaloblastik anemi denen kansızlığa neden olur.Ayrıca sindirim sistemi düzeyinde ve epitel dokunun beslenmesinde bazı etkileri görülür. Kansızlığın yanı sıra hafif sarılık iştahsızlık ishal paresaaai (karıncalanma) ve uyuşma gibi duyumsama bozuklukları ataksi işitme siniri iltihabı ve zihinsel bozukluklar ortaya çıkabilir. C vitamini (askorbik asit) İnsanlar tümünü dışardan almak zorundadır.Turunçgillerde bol miktarda ayrıca taze sebzelerde maydonozda kabakta soğanda ve domatesde bulunur. C vitamini eksikliğinde skorbüt denen ve kıl diplerinde kanamalı döküntüler dişeti kanamalarıyla belirlenen hastalık ortaya çıkar. P vitamini Doğada bol bulunur.Bir çok P vitamini faktörü kanamalı skorbüt tedavisinde C vitaminiyle sinerjik (arttırıcı) etki gösterir.Ayrıca hepsi direncin artmasında ve kılcal damar geçirgenliğinin azalmasında önemli rol oynar. Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınBeslenme bozuklukları Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın   Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınProf. Dr. Yunus Söylet Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınOp. Dr. Cengiz Gidener Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınDr. M. Savan Günay Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Dr. Alper Mumcu Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın  Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın.. Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın Linkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin TıklayınLinkleri Üyelerimiz Görebilir. UslanmaM Üyeliği İçin Tıklayın |
|
    
|
Normal
