Deniz akvaryumlarının filtrasyonunda hayati öneme sahip, olmazsa olmaz unsurlardan protein skimmerlerin işleyişi basit olarak şöyle olur:

Motor sayesinde skimmer gövdesine giren sudaki organik moleküller (DOC; Dissolved Organic Chemicals) gövde içinde oluşan hava kabarcıkları ile reaksiyona girer, moleküllerin yapıştığı kabarcıklar su yüzeyine çıkarken çevrelerindeki atıklar sayesinde patlamadan birikip toplama kabına kadar birikerek taşar.

Bu aşamalar göz önünde bulundurularak 3 farklı türü olan skimmerlerin verimli çalışmasını; kısaca performanslarını etkileyen faktörler aşağıdakilerdir:

1- Üretilen Hava Kabarcık Sayısı: Protein Skimmerlerin çalışmasının temel fonksiyonu hava kabarcıklarına dayanır; üretilen kabarcik sayısının fazlalıgı protein moleküllerinin absorbe edilmesini kolaylaştırır.

2- Kabarcıkların Kalitesi: Protein moleküllerinin hava kabarcıklarına yapışması ile mono-molekuler bir katman olusturur. Bu durum göz önüne alınarak dogru yol ile üretilen hava kabarcıkları protein atıkları için daha fazla alan yaratır.

3- Su ve Hava Kabarcığı Etkileşim Süresi: Skimmer gövdesinde bulunan suya hava kabarcıkları ne kadar çok temas ederse moleküllerin toplanip sudan uzaklastirma olasılığı o kadar artar; Bu nedendendir ki bir cok protein skimmerin su girişi alt kısma yakın olur; bu sayede reaksiyon cemberindeki su hava kabarciklari ile daha fazla temas halinde bulunur.

4- Kuru Köpük Toplama Kapasitesi: Protein molekülleri hava kabarcıkları ile etkilestiginde skimmer gövdesinde patlamadan yükselmeye devam eder.Fakat sadece bazı molekül atıklar toplama kabına kadar taşar.. Bunun nedeni bazı kabarcıkları çevreleyen moleküller nedeniyle olusan özgül ağırlıklarıdır.. Bunun sonucunda toplama kabına kadar ulaşıp toplanan atıklar kuru köpük olarak adlandırılır. Toplama kabına ulasamayan kabarcıklar ise ıslak köpük olarak adlandırılır.. Sonuc olarak kuruköpük toplama protein skimmerin toplama verimliliğini dogrudan etkiler; toplama kabında toplanan ıslak köpük ise genel olarak dogru çalısmayan bir skimmerin sıvı ile karışık atık toplaması diye adlandırılabilir.Bu durumda skimmer toplamasI gerekenden daha az ATIK topluyor denilebilir.

5- Litre Kapasitesi: Skimmerin kaldırabileceği maksimum litre su hacmi doğru ve etkili çalışmasında önemli rol oynar. Genel olarak akvaryum hacminin iki üç katı kapasitede bir skimmer suyu saatte iki üç kez ps'den geçireceği için canlı yükü çok fazla olmayan bir akvaryum için yeterli olacaktır.

6- Periyodik Temizlik: Toplama haznesinin, motora bağlanan hava hortumunun ve motorun pervane ve mıknatıs kısmının periyodik temizligi skimmerlerin çalışma performansını doğrudan etkilediginden bu temizliklerin düzenli olarak yapılması gerekir.

Protein Skimmer Türleri

1- Hava taşlı(Air Stone): Bu sistemde skimmerin gövdesi içine giren su, hava motoruna bağlı tahta bir hava taşı aracılığı ile oluşan kabarcıklarla temas ederek görev yapar.

2- Motorlu(Venturi): su skimmer gövdesine bir kafa motoru ile taşınarak aynı zamanda motordan çekilen hava ile oluşan kabarcıklarla teması sonucunda ayrıştırma işlemi tamamlanır, klasik motor pervanelerinin yaninda suyu parçalara ayıran çoklu pervanelere sahip multijet, turbojet gibi modeller de temelde aynı işleyiş tarzı ile çalışır.

3-Spraying: Sump bulunan taşırma sistemlerden bağımsız olarak askı olarak da kullanılabilen spraying sistemi genellikle suyun alt kısmında bulunan ve belirli aralıklarla kuvvetli hava kabarcikları üfleyen motorlar sayesinde atıkların skimmerin gövdesinde toplanmasıyla son bulan çalışma türüdür.Bu skimmer'lar nano sistemler veya küçük hacimli akvaryumlar için oldukça uygundur.

Bakım ve Temizlik:

Protein Skimmerlerin en temel bakım gerektiren unsuru toplama kabıdır; herhangi bir durumda taşma yapan toplama kabı akvaryumda önemli sorunlar yaratacaktır. Toplama kabının yanında kabın dış kısmındakı ıslak köpüğün de temizlenmesi gerekmektedir.

Motora giren hava hortumu zamanla sertleşebilir, yosun tutabilir yada tuzdan etkilenip işlev görmeyebilir.Değiştirilmelidir.

Mil ve pervane tuzlu bir ortamda çalışacağından zamanla tıkanma olabilir; bunu engellemek icin periyodik bakımlarda mil, mıknatıs ve pervane tatlı suda yıkanarak aralarda biriken tuzlardan arındırılmalıdır..

Yazan:Uygar AKBAY