Ders-7: Hesaplar
100-KASA
Bu hesap
işletmenin elinde bulunan ulusal ve yabancı paraların TL karşılığının izlenmesi için kullanılır.
İşleyişi:
Tahsil olunan para tutarları borç ödemeler ve bankaya yatırılan para tutarları alacak kaydedilir. Hesap daima borç bakiyesi verir veya sıfır olur. Hiçbir şekilde alacak bakiyesi vermez.
500- SERMAYE
İşletmeye tahsis edilen veya işletmenin ana sözleşmelerinde yer alan ve Ticaret Siciline tescil edilmiş bulunan sermaye tutarı bu hesapta yer alır. Kayıtlı sermaye sistemlerine alınan ortaklıklarda çıkarılmış sermaye gösterilir. Kayıtlı sermaye tavanı ayrıca dipnotlarda belirtilir.
İşleyişi:
Taahhüt edilen sermaye tutarı bu hesaba alacak ödenmemiş sermaye hesabına borç kaydedilir.
102- BANKALAR
Bu hesap
işletmece yurtiçi ve yurtdışı banka ve benzeri finans kurumlarına yatırılan ve çekilen paraların izlenmesini kapsar.
İşleyişi:
Bankalara para olarak veya hesaben yatırılan değerler borç çekilen tutarlar ile üçüncü kişilerce tahsil edildiği anlaşılan çek ve ödeme emirleri alacak kaydedilir.
120- ALICILAR
Bu hesap
işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senetsiz alacaklarının izlenmesi için kullanılır.
İşleyişi:
Senetsiz alacağın doğması ile bu hesaba borç tahsil edilmesi halinde (ödemeler aktarmalar ve hesaben mahsuplar dahil) alacak kaydedilir.
320 – SATICILAR
İşletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan senetsiz borçların izlendiği hesaptır. Ortaklar
ana kuruluş
iştirakler ve bağlı ortaklıklara olan senetsiz ticari borçların bilanço dipnotlarında gösterilmesi gerekir.
İşleyişi:
Senetsiz borcun doğması ile bu hesapa alacak ödenmesi halinde borç kaydedilir.
TİCARİ MALLARLA İLGİLİ HESAPLAR
153- TİCARİ MALLAR
Herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile işletmeye alınan ticari mallar (emtia) ve benzeri kalemler bu hesapta yer alır.
İşleyişi:
Satın alınan ticari mallar (emtia) maliyet bedeli ile bu hesaba borç satılması veya herhangi bir nedenle ambardan çekilmesinde ise maliyet bedeli ile alacak kaydedilir.
600- YURTİÇİ SATIŞLAR
Yurtiçindeki gerçek ve tüzel kişilere satılan mal ve hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen toplam değerlerin izlendiği hesaptır. İhtiyaca göre bölümlere ayrılabilir.
İşleyişi:
Satış gerçekleştiğinde hasılat tutarı bu hesaba alacak kaydedilir.
601- YURTDIŞI SATIŞLAR
Yurtdışında satılan mal ve hizmetler karşılığında alınan ya da alınacak olan toplam değerlerin izlendiği hesaptır.
İşleyişi:
Yurtiçi satışlarda olduğu gibidir.
602- DİĞER GELİRLER
İşletmenin korunması
ihracatı teşvik ya da hükümet politikalarına uymak zorunluluğu karşısında oluşan işletmenin faaliyet hasılatındaki düşüklüğü veya faaliyet zararını gidermek için
sermaye katkısı niteliğinde olmayan
mali yardımlar (sübvansiyonlar)
devletin bazı malları vergi
resim
harç ve benzeri yükümlülüklerinden istisna etmesi yoluyla yardımlar (vergi iadeleri) ve satış tarihindeki vade farkları
ihracatla ilgili fiyat istikrar destekleme primi vb. hasılat kalemleri bu hesapta izlenir.
İşleyişi:
Dönem içindeki faaliyetlerden doğan sübvansiyon vergi iadesi vade farkları (vb.) tutarları saptanarak ilgili hesaba borç bu hesaba ise alacak kaydedilir.
610- SATIŞTAN İADELER (-)
Satılan malların iade edilen bölümünün fatura tutarlarını kapsar.
İşleyişi:
Daha önce yapılan satışlar ile ilgili olarak ilgili hesaplara borç brüt satışlardan ilgili hesaplara alacak kaydedilmiş bulunan malın fatura tutarı malın kısmen ya da tamamen iade edilmesi durumuna göre “610-Satıştan İadeler Hesabı”nın borcuna buna karşılık ilgili hesaba alacak kaydedilir.
611- SATIŞ İSKONTOLARI (-)
Satışla ilgili faturanın düzenlenip satışın gerçekleşmesinden sonra yapılan her türlü kasa ve miktar iskontoları bu hesapta yer alır.
Kasa iskontosu kredili satışlarda alıcının mal bedelini vadesinden önce ödemesi dolayısıyla bu peşin ödeme karşılığında alıcıya belirli oranlarda indirim yapılmasıdır.
Miktar iskontosu ise alıcının belli tutarlar üzerinde alışlarda bulunarak satıcının mal sürümüne katkıda bulunmasından dolayı kendisine belli oran ya da tutarlarda yapılan indirimdir.
İşleyişi:
Uygulanan iskonto ilgili “Alacaklar” hesabına alacak kaydedilirken “611- Satış İskontoları Hesabı”na borç kaydedilir.
612- DİĞER İNDİRİMLER (-)
Satıcı tarafından
alıcı
hesabına
malın sevki sırasında ödenen giderler ifade eden ve satılan mallara ait olan sevk giderleri
satılan malların hatalı ve noksan olması ya da taşıma sırasında hasara uğramış olması nedeniyle
yapılması zorunlu indirimler ile satış vergileri
fonlar (KDV hariç) ve benzerleri bu kalemde gösterilir.
Bu hesap ihtiyaca göre bölümlere ayrılabilir.
İşleyişi:
Satılan mal ya da hizmet bedelinden yapılan indirim hasılatla ilişkilendirilmeden “612- Diğer İndirimler Hesabı”na borç ilgili hesaplara ise alacak kaydedilir.
621- SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ (-)
Herhangi bir değişikliğe tabi olmadan satılmak amacıyla alınan ticari mallar (emtia) ve benzeri kalemlerin maliyetini kapsar.